Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тын алдындағы Құдай Анасының шіркеуі (чеш тілінде Kostel Matky Boží před Týnem, сондай-ақ Týnský chrám ("Тын шіркеуі") немесе жай ғана Тын), немесе Тын алдындағы біздің әйелдің шіркеуі - готика шіркеуі және Праганың ескі қаласының басым бөлігі. Ол 14 ғасырдан бері қаланың осы бөлігіндегі басты шіркеу болып табылады. Ғимараттың екі мұнарасының биіктігі 80 м. Әр мұнараның мұнарасының үстінде төрт қабаттан тұратын екі қабатта сегіз кіші мұнара бар.
The Church of the Mother of God before Týn (in Czech Kostel Matky Boží před Týnem, also Týnský chrám ("Týn Church") or just Týn), or Church of Our Lady before Týn, is a Gothic church and a dominant feature of the Old Town of Prague, Czech Republic. It has been the main church of this part of the city since the 14th century. The church's two towers are 80 m high, and each tower's spire is topped by eight smaller spires in two layers of four.
Тарих
XI ғасырда Ескі қала алаңында роман стиліне тән шіркеу тұрды. Ол жақын маңдағы Тин ауласына келетін шетелдік саудагерлер үшін салынған. Оның орнына 1256 жылы Тинь алдындағы біздің әйелдің ерте готика шіркеуі салынған. Ол шіркеу Праганың ескі қаласының неміс тұрғындарының орталығы болды. Қазіргі шіркеу XIV ғасырда салынған. Ғимараттың дизайны арралық Маттиас, ал кейіннен Пётр Парлер ықпалымен соңғы готика стиліне сай жасалған. 15 ғасырдың басында құрылыс аяқталып та қалды, тек мұнаралар, қабырға және шатыр ғана қалмады. Екі ғасыр бойы шіркеу хуситтердің бақылауында болды. Ғимарат 1450 жылдары аяқталды, ал қақпа және солтүстік мұнара Георгий Подебрадийскийдің (1453-1471) тұсында біраз уақыттан кейін аяқталды. Оның мүсіні гуситтердің символы - үлкен алтын тостағанның астында, қақпаның үстінде орналастырылған. Оңтүстік мұнара 1511 жылы Matěj Rejsek сәулетшісімен аяқталды. Ақ тау шайқасы (1620 ж.) қайта католикке айналу дәуірін бастады. Нәтижесінде, "ерекет патша" Георгий Подебрадийдің мүсіндері мен тостаған 1626 жылы алынып тасталды және оның орнына бойындағы тостағанды балқытып жасалған алып галосы бар Мәриям бойындағы мүсін орнатылды. 1679 жылы шіркеуді найзағай соқты, содан кейінгі өрт ескі күмбезге қатты зақым келтірді, кейіннен ол төменгі барокколық күмбезмен ауыстырылды. 1876-1895 жылдары жүргізілген жөндеу жұмыстары кейіннен 1973-1995 жылдары ауқымды сыртқы жөндеу жұмыстары кезінде кері бұрылды. Ішкі жөндеу жұмыстары әлі жалғасуда.
In the 11th century, the Old Town plaza area was occupied by a Romanesque church, which was built for foreign merchants coming to the nearby Týn Courtyard. It was replaced by an early Gothic Church of Our Lady before Týn in 1256. The church became the center of the German inhabitants of Prague's Old Town. Construction of the present church began in the 14th century. The church was designed in the late Gothic style under the influence of Matthias of Arras and later Peter Parler. By the beginning of the 15th century, construction was almost complete; only the towers, the gable and roof were missing. The church was controlled by Hussites for two centuries, including John of Rokycan, future archbishop of Prague, who became the church's vicar in 1427. The building was completed in the 1450s, while the gable and northern tower were completed shortly thereafter during the reign of George of Poděbrady (1453–1471). His sculpture was placed on the gable, below a huge golden chalice, the symbol of the Hussites. The southern tower was not completed until 1511, under architect Matěj Rejsek. The lost Battle of White Mountain (1620) ushered in an era of harsh recatholicisation (part of the Counter Reformation). Consequently, the sculptures of "heretic king" George of Poděbrady and the chalice were removed in 1626 and replaced by a sculpture of the Virgin Mary, featuring a giant halo made by melting down the chalice. In 1679 the church was struck by lightning, and the subsequent fire heavily damaged the old vault, which was later replaced by a lower Baroque vault. Renovation works carried out in 1876–1895 were later reversed during extensive exterior renovation works in the years 1973–1995. Interior renovation is still in progress.
Дизайн
Солтүстік портал - Парлер шеберханасының готика мүсінінің үлгісі, крестке шегеленуді бейнелейтін рельеф. Негізгі кіреберіс шіркеудің батыс бетінде, шіркеудің алдындағы үйлер арасындағы тар өткел арқылы орналасқан.
The northern portal is an example of Gothic sculpture from the Parler workshop, with a relief depicting the Crucifixion. The main entrance is located on the church's western face, through a narrow passage between the houses in front of the church.
Сәулет
Үш қабатты готикалық шіркеудің батысында екі готикалық призмалық мұнара бар. Шығыс жағынан шіркеуді төртбұрышты алаңның төрт жағымен жабылған көпбұрышты қысқа пресвитериясы аяқтайды. Жақсы қабаттар сегізбұрышты бес қабатты терең көпбұрышты шіркеулермен бітірілген. Бүйірлік аралықтар тақтайша қабатта орналасқан, төрт бұрышты қабатта орналасқан, мұнарада бір қиылысқан қабатта орналасқан. Кеме және пресвитерияны бұрыштап тік төртбұрышты, кең ауқымды алты барокколық аркалар үшбұрышты бөліктерге бөледі. Бүйірлік aisles бастапқы готикалық қабырғалы күмбезді сақтады. Ғимараттың түкпір-түкпірін бірнеше шоқтырғышты готика терезелерімен, тас қаптамалармен жарықтайды. Ғибадатханаға төрт готикалық портал арқылы кіруге болады. Солтүстік порталда Христостың азап шегуі мен үш көріністі бейнелейтін рельеф бар. Жоғары сапалы мүсіндік жұмыс - біздің еліміздегі гуситтікке дейінгі кезеңдегі готика мүсіншілігінің ең маңызды ескерткіштерінің бірі. Қос мұнаралардың басына сәнді консольді соңғы готика сегізбұрышты қалқандар орнатылған, оларды галерея, төрт бұрыштық мұнаралар және жартысында тағы төрт сәнді мұнаралар толықтырады. Мадоннаның барокколық рельефі бар готикалық гибль бар, оны мұнаралар арасында финиалдар қатарлары қоршап тұрады.
The strikingly vertical, basilically arranged three aisled Gothic church contains a pair of Gothic prismatic towers in the west. In the east, the church is terminated by a short presbytery of one rectangular field, polygonal closed by four sides of the octagon. The side aisles are finished with deep polygonal chapels with five sides of the octagon. The side aisles are vaulted with five cross ribbed vaults on an almost square floor plan, which is joined by one cross rib vault in the tower. The nave and the presbytery are then vaulted by six rectangular, wide ranging fields of compressed Baroque arches with triangular sections. The side aisles have retained the original Gothic ribbed vault. The church is illuminated by a number of cantilevered Gothic windows with stone tracery. The church is accessible by four Gothic portals. The northern portal has a relief in the tympanum depicting three scenes from Christ's Passion in multi figured compositions. High quality sculptural work is one of the most important monuments of Gothic sculpture of the pre Hussite period in our country. The pair of towers is topped with decorated cantilevered Late Gothic octagonal helmets, which are complemented by a gallery, four corner turrets, and, halfway through, another four decorative turrets. There is a Gothic gable containing the Baroque relief of the Madonna, that is surrounded by rows of finials in between the towers.
Барокко
Ғимараттың жиһаздары негізінен барокко стиліне тән. Барокко стиліне тән ертедегі құрбандық үстелдерінің ағаш оюлары арқылы жасалған барокколық жиһаздар, сондай-ақ 1670 - 1673 жылдар аралығында Ян Дж. 1691 жылдан бастап музыковед Томаш Балтазар Яновка елу жыл бойы мұнда органшы болып жұмыс істеді. 1649 жылғы бас құрбандық үстелі де өте құнды, онда Мәриям ананың көкке көтерілуі бейнеленген. Бұл картина Чехияның танымал барокко суретшісінің бірі, Карел Шкретаның, бірнеше басқа да құрбандық үстелінің суреттерінің суретшісі. Шіркеуде басқа да барокко шеберлерінің туындыларын табуға болады: мүсіншілер Ян Жири Бендл және Игнац Франтишек Вайс (алталық мүсіндер), Ян Гейдельбергер (солтүстік нефтегі Қасиетті Франциск де Пауылдың мүсіні), суретшілер М. Страссер (Киелі Кресті табу, бас құрбандық үстелінен жылжытылды), Ян Жири Хайнш (солтүстік aisle-дегі Қасиетті Жүсіптің суреті, Есейдің туыстық ағашының құрбандық үстелінің суреті), Михаэль Вацлав Халбакс (Қасиетті Криспин мен Криспинианның суреті), Петр Брандл (Райхстагқа Қасиетті Вацлавтың келуі). Ренессанс және барокко кезеңдерінен бастап ою-өрнектелген қабір тастары мен эпитафиялар жинағы сақталған, оның ішінде 1601 жылы астроном Тихо Браге қабір тасы, ол кеме кемесі оңтүстік бағанасында орналасқан.
The church's furniture is mostly Baroque. The Baroque furnishings, made by woodcarvings of early Baroque altars, are eye catching as is the valuable pipe organ by Jan J. Mundt from 1670 to 1673 that is one of the three oldest preserved pipe organs in Prague. From 1691, the musicologist Tomáš Baltazar Janovka worked there as organist for fifty years. The main altar from 1649 with a titular painting of the Assumption of the Virgin Mary is also very valuable. The painting was by one of the prominent Czech Baroque artist, Karel Škréta, the painter of several other side altar canvases. In the church can be found works of other Baroque masters: sculptors Jan Jiří Bendl and Ignác František Weiss (altar sculptures), Jan Heidelberger (sculpture of St. Francis de Paul in the northern nave), painters M. Strasser (Finding the Holy Cross, moved from the main altar), Jan Jiří Heinsch (the painting of St. Joseph in the north aisle, the altarpiece of the Family Tree Of Jesse), Michael Václav Halbax (the painting of Saints Crispin and Crispinian), Petr Brandl (The arrival of St. Wenceslas at the Reichstag). From the Renaissance and the Baroque periods, a collection of carved tombstones and epitaphs has been preserved, including the 1601 tombstone of astronomer Tycho Brahe, which is located at the first southern pillar of the nave.