Кіріспе

Эдмонтон жеңіл рельс транзиті, әдетте LRT деп аталады, Эдмонтон, Альбертадағы жеңіл рельс жүйесі. Эдмонтон транзиттік қызметінің (ETS) бір бөлігі, жүйеде үш желідегі және рельсті 29 станция бар. 2018 жылы Солтүстік Америкадағы ең көп жүретін жеңіл теміржол транзиттік жүйелерінің тізімінде жетінші орынды иеленді, онда күн сайын 113 000-нан астам жолаушы жүреді. ETS 1978 жылы бастапқы LRT желісін іске қосты, 2010 жылы Эдмонтонның солтүстік-шығысындағы Клэрвью мен Эдмонтонның оңтүстік шетіндегі Сенчью Паркі арасында жүретін Капитал желісіне кеңейтілді. Жаңа метро желісінің бірінші кезеңі 2015 жылы Эдмонтонның оңтүстік орталығында Альберта университетінің кампусы мен ауруханасы мен Эдмонтон қаласының солтүстік-батысында орналасқан Солтүстік Альберта технология институтының арасында қызмет көрсетуді бастады.

Тарих

1962 жылы Canadian Bechtel Ltd. компаниясына Эдмонтонның жедел көлік жүйесіне арналған жоспар әзірлеу тапсырылды. Құрылыс 1974 жылы 65 миллион доллар бюджетпен басталды. Эдмонтон Солтүстік Америкадағы бір миллионнан аз астаналық халқы бар алғашқы қала болды, ол заманауи жеңіл темір жол жүйесін салды. 1974 жылы жолдың құрылысы басталғанда, тұрғындар саны 445 000-нан сәл ғана асып кеткен. Сонымен қатар, ол Канаданың батысындағы жылдам транзит жүйесін іске қосқан алғашқы қала болды. Жаңа желі 1977 жылы сынақтан өткізіліп, 1978 жылы 22 сәуірде, 1978 жылғы Комонвелл ойындарына дейін тұрақты қызмет көрсету басталды. Жол Белведер станциясынан Стадион станциясына (Коммунельстік стадионы маңында) дейін, Колозей станциясында (Нортлендс Колизей маңында) аралық аялдама арқылы, содан кейін 99-көше астындағы туннельде Орталық станцияға дейін, Джаспер даңғылы мен 100-көшеде, соның ішінде Черчилль станциясында аралық аялдама арқылы жалғасты. Бастапқы кезек ұзақ болды. Жол ашылғанда жол ақысын жинау кабина қызметкерлерімен дәстүрлі жедел транзит желілеріне ұқсас болды. Кейбір кіреберісіндегі белсенділіктің төмендігі демалыс күндері ауыспалы станцияның кіреберісінің жабылуына әкелді. 1980 жылдың қарашасында Эдмонтон Транзит (ол кездегі атауы) еуропалық стильдегі "төлем дәлелдеу" жүйесіне ауысты, жаңа қолхаттарды беру үшін ескі турникеттерді сақтады. Билеттерді автоматтандырылған билет сату машиналары арқылы төлейтін болды, бұл барлық кіреберістерді ашық ұстауға мүмкіндік берді және аз қызметкерді қажет етті. 1983 жылдан бері салынған желідегі барлық станциялар мүгедектер үшін толық қолжетімділікпен салынған. 1998 және 2001 жылдардағы Belvedere және Clareview станцияларының жаңартулары бес вагондарды қабылдайтын платформаларды ұзарту және шатырларды орнатуды қамтиды. LRT жүйесінің кеңейтілуі жолаушылардың айтарлықтай өсуіне әкелді; жолаушылар саны Оңтүстік кампус пен Century Park кеңейтулерінің бірінші толық жылында 78% -ға дейін өсті (2011 жылмен салыстырғанда 2008 жыл), NAIT кеңейтуінің бірінші толық жылында 15% -ға дейін өсті (2016 жылмен салыстырғанда 2014 жыл).

Өзен жолы

Valley Line - құрылыс үстінде жатқан, оңтүстік-шығыстан батысқа қарай, қала орталығы арқылы өтетін төменгі қабатты қалалық желі. Жол кезекпен салынып жатыр, 1-ші кезең - Астана мен Астана арасындағы 12 стансалық бөлік (қала орталығы), жолаушыларға Капитал желісі мен метро желісіне қосылуға мүмкіндік береді. Құрылыс 2016 жылы басталды және желі 2023 жылдың 4 қарашасында ашылды. Доңғалақтың 2-ші кезеңі Доңғалақты қала орталығынан батысқа қарай Льюис фермасына дейін созады. Бұл жолдың ұзындығы 14 км.

Valley Line Батыс (қала орталығынан Льюис Фермске дейін)

Льюис Фермс-қа жоспарланған кеңейту, Батыс Эдмонтон сауда орталығымен бірге, Доңғалақ желісінің бөлігі ретінде салынып жатыр. 2010 жылы Кеңес бекіткен нұсқа батыс LRT кеңейтуін 104 даңғылы мен Стони Плейн жолы бойында қала орталығынан, 156 көшеде оңтүстікке қарай Медоуларк денсаулық және сауда орталығына қарай, содан кейін 87 даңғылымен Батыс Эдмонтон сауда орталығына және одан да алыс бағыттау болды. Бұл бағытты қолдағандар транзиттік бағытты дамыту мүмкіндіктерін атап өтті. 2018 жылдың 1 қарашасында Альберта үкіметі аңғар желісінің екінші кезеңіне $1,04 миллиардтық үлес қосқанын жариялады, оны батысқа қарай Льюис фермаларына дейін кеңейтіп, 2027-28 жылы аяқталады деп болжанады.

Дау

Valley LRT Mill Woods-қа қарсыластар тудырды, әсіресе бағыттың орналасуы. Эдмонтонның қытайлар қауымы 102 даңғылдағы рельсті салуға қарсы болды, өйткені ол қытайлық қарттарға арналған мекемеге тікелей қарама-қарсы. Жолды 102а даңғылына ауыстыру туралы талаптарға қарамастан, қалалық кеңес бастапқы ұсынысқа дауыс берді. Тағы бір топ Солтүстік Саскачеван өзенінен өтетін жаңа LRT көпірінің өзен аңғарына теріс әсерін тигізетініне және құрылыс кезінде қолданыстағы жаяу жүргінші көпірін алып тастау (Таватина көпіріндегі жаяу жүргіншілер кеңістігімен алмастырылды) қазіргі өзен арқылы өтуді уақытша ығыстыратынын айтып, жолға қарсы болды. Қалалық әкімдіктің айтуынша, бұл жобаның әсері өте аз, басқа жолдар жоқ, сондықтан құрылыс жұмыстары жалғастырылды. 2008 және 2009 жылдары Доңғалақтың батыс аяғы мен метро желісінің солтүстік аяғы бойынша қоғамдастыққа әсер ету туралы алаңдаушылық әртүрлі кеңейту жоспарларын басшылыққа алатын көрініс және маршруттарды таңдау үшін қолданылатын критерийлер туралы үлкен пікірталасқа әкелді. Жаңа сигнал беру жүйесін қабылдау (төменде қараңыз) метро желісі үшін 2014 жылдың сәуірінен бастап 2015 жылдың қыркүйегіне дейін жылжи бастады, содан кейін желі 5 емес, 15 минут жиілікпен жұмыс істей бастады. Пойыздар Черчилль мен NAIT станциялары арасында ғана жүреді, бұл жолаушылардың кешігуіне және көлік тығындарына әкеледі. Тәуелсіз қауіпсіздік аудиторы пойыздарды 2017 жылдың 19 ақпанынан бастап толық жылдамдықпен жүруге рұқсат берді.

Метро желісі

2007 жылдың 27 сәуірінде қала Черчилль станциясынан солтүстікке қарай, Солтүстік Альберта технология институтына (NAIT) және соңында солтүстік шетіндегі Сэнт-Альберттен оңтүстікке қарай терминал станциясы бар аудандарға дейін жүретін жаңа LRT желісін егжей-тегжейлі жоспарлауды бастады. Метро желісі Черчилль станциясындағы Капитал желісінен тармақтанады, батысқа қарай 105 даңғылы бойымен MacEwan University City Centre Campus-ке дейін, содан кейін солтүстікке қарай 105 көшесі, Kingsway (Avenue) және 106 көшесі бойымен Kingsway Mall және NAIT-ке дейін жүреді. 2008 жылдың сәуірінде Эдмонтон қалалық кеңесі Epcor Tower алаңында туннель салу үшін 45 миллион доллар қаржыны мақұлдады, бұл әлі де салынып жатқан кезде, мұнара аяқталғаннан кейін оның астынан қазу үшін қажет болатыннан 140 миллион долларды үнемдеу мақсатымен. Бұл қадам жаңа мұнараның құрылысына байланысты уақыт шектеулері болғандықтан, жобаның қалған бөлігі әлі бекітілмеген болса да, қабылданды. Туннельдің құрылысы 2009 жылдың тамызында басталып, шамамен 2010 жылдың қыркүйегінде аяқталды. 2009 жылдың 2 шілдесінде федералды және провинциялық үкіметтер Горман стансасының кеңейтілуінен метро желісіне қаржы бөлуді мақұлдады, өйткені қала NAIT жоғары басымдыққа ие деп санайды. Кеңейту жүйесіне үш станция қосылды; МакЭван университетіндегі МакЭван станциясы, Кингсвей / Король Алекс станциясы Кингсвей сауда орталығы мен Корольдік Александра ауруханасының жанында және Солтүстік Альберта технология институтындағы NAIT станциясы. MacEwan станциясы MacEwan университетінің кампусынан шығысқа, 104 көшесі мен 105 даңғылының батысына орналасқан. Kingsway / Royal Alex станциясы Kingsway-тің солтүстік жағында, аурухананың оңтүстігінде орналасқан. Жоспардың бір бөлігі ретінде Кингсвей транзит орталығы Кингсвей сауда орталығы мен ЖЖТ стансасына қызмет көрсету үшін 111 даңғыл мен 106 көшесінің оңтүстік-шығыс бұрышына көшірілді. NAIT уақытша станциясы Принцесса Елизавета даңғылының солтүстігінде, NAIT бассейнінің және хоккей аренасының оңтүстік жағында орналасқан. Метро желісі оның 755 миллион долларлық бюджеті бойынша 90 миллион долларға аяқталды, жобаның жалпы құны 665 миллион доллар болды. 2023 жылдың желтоқсанында метро желісінің солтүстік-батысқа қарай кеңейтуінің 1-ші кезеңі аяқталды, оның ішінде екі жаңа станция: Блатчфордтың солтүстік аймағындағы Блатчфорд Гейт станциясы және уақытша станциядан шамамен 300 метр қашықтықта орналасқан NAIT / Блатчфорд Маркет станциясы. 2024 жылдың 20 қаңтарында NAIT/Блатчфорд базарына қызмет басталды және NAIT уақытша станциясы тұрақты түрде жабылды. Blatchford Gate станциясы қазіргі уақытта жолаушылар қызметі үшін ашық емес, өйткені ол қазіргі уақытта қалалық транзиттік қызмет стандарттарына сәйкес келмейді. Кеңейту құрылысын 2020 жылдың жазында бастады және ол бюджетке сәйкес және жоспардан бұрын аяқталды, өйткені кеңейту 2025 жылы аяқталады деп күтілді. Луиза МакКинни паркіне шығысқа қарай. Содан кейін маршрут Коннорс жолының маңындағы төбеге көтеріледі, содан кейін 95-авенюмен шығысқа қарай және 85-ші көшеде оңтүстікке қарай жүреді. Маршрут 85-ші көшемен оңтүстікке қарай қозғалады, жол айналмасын кесіп өтіп, 83-ші көшеге ауысады, оңтүстікке және шығысқа қарай Вагнер жолына қарай жалғасады. Ақырында желі оңтүстікке қарай 75/66 көшесімен Милл Вудс қала орталығына дейін жалғасады. Бұл желіде ұсынылып отырған бекеттер: Квартерс, Муттарт, Стратхерн, Холируд, Бонни Дун, Авонмор, Дейвис (автобус терминалы мен парк пен саяхат), Миллборн / Вудвейл, Грей Нунс және Милл Вудс Таун Центр. Жолдың көлік құралдарын күтіп-ұстау және сақтау жаңа Джерри Райт операциялар және күтіп-ұстау ғимаратында, Уайтмуд драйв пен 75-ші көшеде болады. 2012 жылдың 15 ақпанында қалалық кеңес Downtown LRT тұжырымдамалық жоспарын мақұлдады. Downtown LRT жобасы Оңтүстік-Шығыс-Батыс LRT жобасының бөлігі болды. Қалалық 2013 жылдың соңына дейін қала орталығынан Милл Вудсқа дейінгі LRT желісіне 2016 жылы құрылыс басталатын 1,8 миллиард долларлық қаржыны жинап алуға үміттенді. Қалалық кеңес 800 миллион доллар, федералды үкімет 250 миллион доллар, ал провинциялық үкіметтен 235 миллион доллар қаржы бөлді, бұл жобаны кейінге қалдырған 515 миллион доллар қаржы тапшылығын қалдырды. 2014 жылдың 11 наурызында жобаның толықтай қаржыландырылуы туралы хабарланды. Оған қосымша 150 миллион доллар федералды үкіметтен және 365 миллион доллар провинциялық үкіметтен қаржы бөлінді.

Сигнал беру жүйесі

Метро желісі мен Капитал желісі тұрақты блок сигнализациясын қолданады. Жаңа метро желісі бастапқыда CBTC-ны пайдалану үшін ғана салынған, бірақ қала CBTC жүйесін орнату үшін бастапқыда таңдалған мердігер Thales-ті жұмыстан босатып жібергеннен кейін тұрақты блок жүйесіне ауыстырылды. Метро желісінің тұрақты блок жүйесін Alstom ұсынды. Белгілі блок жүйесі 2021 жылдың наурыз айында іске қосылды, бұл жол ашылғаннан бері алғаш рет метро желісінің жолында пойыздарды толық жылдамдықпен жүруге мүмкіндік берді. Қалалық әкімдіктің айтуынша, орталықтағы жиіліктер тұрақты блок жүйесімен 2,5 минутқа жетеді, бірақ қазіргі кесте 5 минутқа дейін. Сигнал беру жүйесі жолды пойыздар арасында кем дегенде бір бос блокты сақтайтын сигналдармен қорғалған блок деп аталатын бөліктерге бөледі. CBTC жүйесі пойыздар арасындағы бос кеңістіктің (қозғалатын блок) белгіленген қашықтығын сақтау үшін компьютерлік басқаруды қолдану керек еді. Бұл пойыздардың бір-біріне жақын жүруіне мүмкіндік береді, бұл пойыздардың станцияға келу жиілігін арттырады және LRT жүйесінің жалпы жолаушылар сыйымдылығын арттырады.