Кіріспе

Британдық зоолог Джон Стэнли Гардинер (1872-1946) - британдық зоолог.

Өмірбаян

Стенли Джон Джефсон Гардинер мен Сара МакТирдің кіші ұлы еді. Ол 1872 жылы ағасы Артурдан екі жыл кейін Джорданстаунда (Белфаст) дүниеге келді. Джефсон англикан дін қызметкері болды және 1868 жылы Сарамен үйленген кезде Каррикфергуста (Белфаст маңы) Лорд Дафферннің капелланы болды. Стенлидің анасы ол дүниеге келгеннен кейін бес ай өткен соң қайтыс болды, ал 1874 жылы оны және Артурды әкелері Англияға алып кетті. Олар бастапқыда Маршфилдте, Уилтширде өмір сүрді, ал Джефсон сол жерде Курат лауазымына ие болды. 1876 жылы Джефсон екі ұлымен бірге Суррейдің Гилдфорд қаласына жақын жердегі Уонершке көшіп барды. Сол жерде Артур мен Стэнли Гилдфордтың 108 - ші Хай-стрит деген мекендегі мектеп-интернатта оқыды. Стенли 1885 жылдың қаңтарынан 1890 жылдың шілдесіне дейін Марлборо колледжінде оқыды. Сол жерде "оның сыншыл ойлауын ғылым шеберлері қалыптастырды және ол мектептің Табиғи тарих қоғамының үлкен қолдаушысы болды". Стэнли Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде көрмеге қатысып, 1891 жылы колледждің мүшесі болды. Ол зоологияны оқып, 1894 жылы жаратылыстану ғылымдары бойынша бірінші сыныптық дәрежеге ие болды. 1894 жылы Кембридж клубында хоккей ойнады. Стенли 1896 жылдан 1909 жылға дейінгі аралықта бауырластарды зерттеумен айналысты. Ол үш экспедицияның мүшесі ретінде Үнді мұхитының шалғай жерлерінде көп уақыт өткізді. Ол теңіз биологиясына ерекше қызығушылық танытты және 1896 жылы 26 жасында Тынық мұхиттағы Эллис аралдарындағы Фунафутиге Корольдік қоғам экспедициясына қосылды. Бұл тәжірибе өте қалыптасқан болуы керек, өйткені ол өзінің зерттеулерінің көп бөлігін склерактиниандық маржандарға және олардың таралуына әсер ететін қоршаған орта факторларына арнады. Бұл зерттеулер тек кораллдарды анықтау мен таксономияға ғана емес, сонымен қатар олардың өсу қарқыны мен қоректену биологиясын зерттеуді қамтиды. Оның кейінгі жұмыстарының көп бөлігі Үнді мұхитында, алдымен Лаккадивтер мен Мальдивтерде, содан кейін Чагос архипелагына, Сейшель аралдарына, Амирантеске, Коэтивиге, Каргадос Карахосқа, Фаркухарға, Провиденске, Сент-Пьерге және Маврикийге экспедициялар арқылы жүргізілді. Оның мұрасының маңызды элементі 1928-1929 жылдардағы Ұлы Барьерлі Риф экспедициясына қосқан үлесі болып табылады. Бұл экспедицияны британдық ғалым К. М. Йонг бастады. Бұл экспедиция коралл рифтері туралы ғылымда үлкен өзгерістерге әкелді. Экспедиция тарапынан қойылған негізгі сұрақтардың көбісі Гардинердің Үнді мұхитындағы алғашқы зерттеулеріне негізделген. Гардинер 1909 жылы Кембриджде зоология профессоры болды және бұл лауазымда 1937 жылға дейін болды. Осы кезеңде Гардинердің теңіз ғылымдарына, әсіресе, коралл рифтері зерттеулеріне қосқан үлесін мойындау 1902 жылы Корольдік географиялық қоғамның Мерчисон сыйлығын ұсыну арқылы көрінеді; 1908 жылы Корольдік қоғамның мүшелігіне қабылдау; 1929 жылы Америка Ұлттық ғылым академиясының Агассиз медалі, 1936 жылы Лондонның Линнеев қоғамының Линнеев медалі және 1944 жылы Корольдік қоғамның Дарвин медалі. Оның кейбір негізгі жарияланымдарының тізімін Форстер Купердің некрологында, сондай-ақ төменде көрсетілген рифтік ғылымға мұрасын егжей-тегжейлі баяндаған мақалада табуға болады.

Отбасы

Стэнли 1900 жылы 12 қыркүйекте Рейчел Флоренс Деннингке үйленді. Олар Лондондағы Мэрилебон қаласындағы "All Souls" шіркеуінде үйленді. Өкінішке қарай, Рейчел 1901 жылдың наурыз айында түсік тастап қайтыс болды ("аборт" деп жазылған). Стенли 1909 жылы қайтадан тұрмысқа шықты. Оның әйелі Эдит Гертруда Уилкок еді. Ол 1900-1904 жылдары Кембридждегі Ньюнхэм колледжінде оқыды және Дублиндегі Тринити колледжінде докторлық дәрежесін алды. (Осы кезде әйелдер Англияда докторлық дәреже ала алмады). Эдит химияшы болған және радиймен бірнеше ізашарлық зерттеулер жүргізген, бірақ сол кездегі әдеттегідей, оның ер әріптестері құрметке ие болды. Эдит пен Стэнлидің екі қызы болды: Нэнси Эмма Гардинер 1911 жылы туған және Джойс Кричли Гардинер 1913 жылы туған. Олардың Нэнси есімді қызы 45 жасында қайтыс болды. Ол үйленген, бірақ балалы емес еді. Джойс жақсы суретші, үйленген, үш баласы бар. Стенли мен Эдит Кембридждегі Брэдсон үйінде тұрды. 1965 жылы бұл жаңадан құрылған Вольфсон колледжінің әкімшілік кеңсесі болды. Стенли 1946 жылы, ал Эдит 1953 жылы қайтыс болды.

Жарияланымдар

Гардинер, Дж. С., (1898), "Автордың Оңтүстік Тынық мұхитта жинаған тесілген маржандары туралы", Proc. Зүл. Сок. Лондон, 257 - 276 жж. Гардинер, Дж. С., (1898), "Фунафути, Ротума және Фиджидің коралл рифтері, сонымен бірге коралл рифтерінің құрылымы мен қалыптасуы туралы кейбір жазбалар", Proc. Камб. Фил. - Не? Сок. 9, 417503 теңге. Гардинер, Дж. С., (19031906) Мальдив және Лакадив архипелаголарының фаунасы мен географиясы, 1899 және 1900 жылдары экспедиция жасаған жұмыстар мен жинақтар туралы есеп (2 том), Кембридж университетінің баспасы, Кембридж, Ұлыбритания. Гардинер, Дж. С., (1901), "Фиджидегі кейбір маржандардың өсу қарқыны туралы", Прок. Камб. Фил. - Не? Сок. 11, 214 219 деген сандар. Гардинер, Дж. С., (1906), "Үнді мұхиты", Геог. Дж . 28, 313332. Гардинер, Дж. С., (190736), "Перси Слэденнің 1905 жылы Үнді мұхитына жасаған экспедициясының есептері", Транс. Линн. Сок. Лондон. (2) 1219. Гардинер, Дж. С., (1931) Коралл рифтері мен атолдар, Макмиллан, Лондон, Ұлыбритания. Gardiner, J. S., (1931), "Фотосинтез және коралл рифтерінің қалыптасуындағы ерітінді", Табиғат 127, 857858. Гардинер, Дж. С., (1936) "Батыс Үнді мұхитының рифтері. I. Чагос архипелагы. II. Қосымша Маскарен аймағы, Транс. Линн. Сок. Лондон. (2) 19, 393436.