Кіріспе

Британдық зоолог (1800–1875)

Джон Эдвард Грей (12 ақпан 1800 – 7 наурыз 1875) – британдық зоолог. Ол зоолог Джордж Роберт Грейдің үлкен ағасы және фармаколог және ботаник Сэмюэл Фредерик Грейдің (1766–1828) ұлы болды. Оның аты зоологиялық атау ретінде де қолданылады. Грей 1840 жылдан 1874 жылғы Рождествоға дейін Лондондағы Британ мұражайында зоология бөлімінің сақтаушысы болды, содан кейін табиғат тарихы коллекциялары Табиғат тарихы мұражайына бөлініп шықты. Ол мұражай коллекцияларының бірнеше каталогын жариялады, онда жануарлар тобының толыққанды талқылануы және жаңа түрлердің сипаттамалары берілген. Ол зоологиялық коллекцияларды жетілдіріп, оларды әлемдегі ең жақсы коллекциялардың қатарына қосты.

Өмірбаян

Грей Уолсолл қаласында дүниеге келген, бірақ көп ұзамай отбасы Лондонға көшіп, ол медицинаны оқыды. Ол әкесіне «Британ өсімдіктерінің табиғи орналасуы» (1821) еңбегін жазуға көмектесті. Лондонның Линнеев қоғамы Грейді қабылдамағаннан кейін, ол ботаникадан зоологияға қызығушылығын аударды. 15 жасында Британ мұражайы үшін жәндіктерді жинауға ерікті болып қатысты. 1824 жылы Джон Джордж Чилдренге жорғалаушылар коллекциясын каталогтауға көмектесу үшін Зоологиялық бөлімге ресми түрде қосылды. Алғашқы мақалаларының бірінде Грей Уильям Шарп Маклидің квинарлық жүйесін моллюскаларды (1824), көбелектерді (1824), эхинодермдерді (1825), сойқылыларды (1825) және сүтқоректілерді (1825) жіктеу үшін қолданды. 1840 жылы ол Чилдреннің зоология сақтаушысы лауазымын иеленді және оны 35 жыл бойы атқарып, 1000-нан астам мақала жариялады. Ол көптеген кит түрлеріне, туыстарына, кіші туыстарына және отбасыларына атау берді. Осы кезеңде ол белгілі табиғаттану суретшісі Бенджамин Уотерхаус Хокинспен бірлесіп, Ноуслидегі хайуанат бағынан алынған үзінділерді жариялады. Ливерпуль маңындағы Ноусли Холлдағы хайуанат бағы, Дербидің 13-ші графы Эдвард Смит Стэнлидің ата-бабалық оранында құрылған, Викториялық Англиядағы ең ірі жеке хайуанат бағының бірі болды. Грей 1826 жылы Мария Эмма Смитқа үйленді. Ол оған ғылыми жұмыстарында, әсіресе суреттерімен көмектесті. 1833 жылы Грей Корольдік энтомологиялық қоғамның негізін қалаушылардың бірі болды. Грей көбелектерді зерттеуші Гамлет Кларкпен дос болды және 1856–57 жылдары олар Грейдің «Миранда» яхтасымен Испанияға, Алжирге және Бразилияға сапар шекті. Грей шебер акварелист болды және оның пейзаждық суреттері Кларктың саяхаттары туралы еңбегін көркемдеді. Грей пошта маркаларына да қызығушылық танытты. 1840 жылдың 1 мамырында, «Penny Black» алғаш рет сатылымға шыққан күні, ол оларды сақтап қалу ниетімен бірнешеуін сатып алды. Британ мұражайында 50 жыл жұмыс істеген Грей 500-ге жуық мақала жазды, оның ішінде ғылым үшін жаңа түрлердің көптеген сипаттамалары бар. Бұл түрлер әлемнің түкпір-түкпірінен келген коллекционерлер мұражайға сыйлаған, зоологияның барлық салаларын қамтыған. Бірақ Грей көбінесе жаңа құстардың сипаттамаларын кіші інісі және әріптесі Джорджға қалдыратын. Грей сонымен қатар моллюскаларды зерттеу саласында, яғни малакологияда да белсенді болды. Ол энтомолог Элиза Фанни Ставлидің серіктесі болды, оның зерттеулерін қолдады және Лондонның Линнеев және Зоологиялық қоғамдарына дайындаған еңбектерін оқыды. Джон Эдвард Грей Левишемдегі Сент-Мэри шіркеуіне жерленді.