Фрэнсис Мейтленд Балфур: Британ ғалымының өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Francis Maitland Balfour
Фрэнсис Мейтленд Балфур (1851-1882) – британ ағайынтылымшы, Дарвиннің ізбасары. Монблан тауына көтерілу кезінде қаза тапты. Өмірбаяны, отбасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық биолог (1851–1882)
British biologist (1851–1882)
Фрэнсис Мейтленд Балфур, F. M. Balfour, FRS (10 қараша 1851 – 19 шілде 1882) – британдық биолог. Ол Монблан тауына шабуыл жасау кезінде қаза тапты. Әріптестері оны заманының ең көрнекті биологтарының бірі және Чарльз Дарвиннің ізбасары деп есептеді.
Francis Maitland Balfour, known as F. M. Balfour, FRS (10 November 1851 – 19 July 1882) was a British biologist. He lost his life while attempting the ascent of Mont Blanc. He was regarded by his colleagues as one of the greatest biologists of his day and Charles Darwin's successor.
Өмір
Ол Джеймс Мэйтленд Балфур мен леди Бланш Гаскойн Сесилдің ұлы болды. Оның әкесі – шотландтық парламент депутаты, сондай-ақ оның әкесі Джеймс та депутат болған. Анасы – Сесил әулетінің мүшесі, Роберт Сесилден, Солсберидің 1-ші графынан тараған, Солсберидің 2-ші маркизінің қызы және болашақ премьер-министр болған 3-ші маркиздің қарындасы. Саясаткер Артур Балфурдың кіші інісі ол Шотландияның Эдинбург қаласында дүниеге келді. Ол Харроу мектебінде білім алды, онда болашақ Кнос археологы Артур Эванспен бірге Табиғат тарихы бойынша жүлделі орынды бөлісті. Харроудағы мұғалім Джордж Гриффит оны табиғат ғылымдарын зерттеуге ынталандырып, көмектесті, әсіресе геологияға деген қызығушылығын анасынан алған еді. 1870 жылы Кембридж университетінің Тринити колледжіне қабылданды, келесі жылы колледждің табиғат ғылымдарының стипендиясын жеңіп алды және 1873 жылғы желтоқсандағы Табиғат ғылымдары бойынша емтиханда екінші орынға ие болды.
He was the son of James Maitland Balfour and Lady Blanche Gascoyne Cecil. His father was a Scottish MP, as was his grandfather James; his mother, a member of the Cecil family descended from Robert Cecil, 1st Earl of Salisbury, was the daughter of the 2nd Marquess of Salisbury and a sister of the 3rd Marquess, the future prime minister. The younger brother of politician Arthur Balfour, he was born at Edinburgh in Scotland. He attended Harrow School, where he tied with Arthur Evans, the future archaeologist of Knossos, for the Natural History Prize. George Griffith, a teacher at Harrow, encouraged and aided him in the pursuit of natural science, a taste for which, especially geology, he had acquired from his mother. Entering Trinity College, Cambridge, in 1870, he was elected a natural science scholar of his college in the following year, and obtained second place in the Natural Science Tripos of December 1873.
Мансап
1871 жылы сэр Майкл Фостердің эмбриология бойынша дәрістер курсы Бальфурдың назарын жануарлар морфологиясына аударды. Трипостан кейін ол Неаполь зоологиялық станциясында Кембридж университетінің екі орындығының бірін иеленуге таңдалды. Ол бастаған зерттеу жұмыстары 1874 жылы Тринити колледжінің мүшесі болып сайлануына маңызды үлес қосты; сонымен қатар оған Эласмобранх балығы туралы бірқатар мақалалар үшін материал берді (1878 жылы монография ретінде жарияланды), бұл омыртқалы жануарлардағы бірнеше мүшелердің дамуына, әсіресе зәршығару-жыныс және жүйке жүйелеріне жаңа жарық түсірді. Оның келесі жұмысы екі томдық "Салыстырмалы эмбриология" атты үлкен еңбек болды; біріншісі 1880 жылы жарық көрді, омыртқасыздарды, ал екіншісі (1881) омыртқалыларды қамтиды. Бұл кітапта нақты факті мен гипотезаның арасында қатаң айырмашылықты көрсететін күшті ғылыми қиял мен логикалық ойлау қабілеті байқалады және ол тез арада кеңінен танылды, өйткені ол жануарлардың дамуына қатысты соңғы ширек ғасырда жасалған көптеген байқаулардың тамаша шолуы болды, сонымен қатар түпнұсқалық зерттеу еңбегі ретінде де бағаланды. Балфурдың беделі соншалық болды, басқа университеттер оның қызметтерін алуға құштар болды, оны Оксфордтағы профессор Джордж Роллстонның және Эдинбургтегі сэр Уайвилл Томсонның орнын басуға шақырды. Ол тек колледж оқытушысы болғанымен, университетінде ресми лауазымға ие болмады, бірақ Кембриджден кетуден бас тартты, ал 1882 жылдың көктемінде университет оның құрметіне жануарлар морфологиясының арнайы кафедрасын ашты. Ол Дарвиннің жақтасы болғанмен, личинкалардың пайда болуы туралы Дарвинмен келіспеді. Дарвин личинкалардың ересектермен ортақ ата-тегінен пайда болғанын болжады, бірақ Балфур барлық личинкалардың "екіншілік" екеніне сенді, яғни олар "түрлердің онтогенезіне енгізілген, олардың жас өкілдері бастапқыда ересектердің барлық белгілерімен туған". Эхинодермалардың жағдайында ол екі жақты личинкалар қазіргі кластар қалыптасқаннан кейін пайда болған болуы керек деп мәлімдеді және Хекельдің бұл личинкалар эхинодермалардың екі жақты ата-бабалардан дамығанын көрсетеді деген пікірін жоққа шығарды. 1878 жылдың маусым айында Балфур Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, ал 1881 жылы олардың Корольдік медалімен марапатталды "Жануарлар морфологиясына көптеген және маңызды үлесі үшін; әсіресе зәршығару-жыныс органдары мен омыртқалы жануарлардың жұлын-ми жүйкелерінің пайда болуына қатысты зерттеулері үшін; және Эласмобранх балықтарының дамуы жөніндегі еңбегі үшін". Ол қайтыс болған кезде Кембридж университетінде жануарлар морфологиясының профессоры болды.
A course of lectures on embryology, delivered by Sir Michael Foster in 1871, turned Balfour's attention to animal morphology. After the tripos, he was selected to occupy one of the two seats allocated to the University of Cambridge at the Naples zoological station. The research work which he began there contributed in an important degree to his election as a Fellow of Trinity in 1874; and also gave him the material for a series of papers (published as a monograph in 1878) on the Elasmobranch fish, which threw new light on the development of several organs in the Vertebrates, in particular of the uro genital and nervous systems. His next work was a large treatise, Comparative Embryology, in two volumes; the first, published in 1880, dealing with the Invertebrates, and the second (1881) with the Vertebrates. This book displayed a vigorous scientific imagination, controlled by a logical sense that rigidly distinguished between fact and hypothesis, and it quickly won wide recognition, both as an admirable digest of the numberless observations made with regard to the development of animals during the quarter of a century preceding its publication, and as a work of original research. Balfour's reputation was now such that other universities became anxious to secure his services, and he was invited to succeed Professor George Rolleston at Oxford and Sir Wyville Thomson at Edinburgh. Although he was only a college lecturer, holding no official post in his university, he declined to leave Cambridge, and in the spring of 1882 the university instituted a special Chair of Animal Morphology for his benefit. He was a committed Darwinian, though he disagreed with Darwin on the origins of larvae. Darwin assumed that larvae arose from the same stock as adults, but Balfour believed that virtually all larvae are 'secondary', i. e., they "have become introduced into the ontogeny of species, the young of which were originally hatched with all the characters of the adult". In the case of echinoderms, he argued that the bilateral larvae must have been introduced after the establishment of the existing classes, and he challenged Haeckel's view that these larvae are evidence that echinoderms evolved from bilateral ancestors. In June 1878 Balfour was elected a Fellow of the Royal Society, and in 1881 was awarded their Royal Medal "For his numerous and important contributions to animal morphology; and more especially for his investigations respecting the origin of the urogenital organs and the cerebrospinal nerves of the Vertebrata; and for his work on the development of the Elasmobranch fishes." At the time of his death, he was a Professor of Animal Morphology at the University of Cambridge.
Өлім
Бальфур жаңа лауазымында ешқашан дәріс оқыған емес. Тағайындалғаннан кейінгі бірінші семестрде ол тиф ауруына шалдығып, жұмыс істеуге мүмкіндік алмады және денсаулығын жақсарту үшін Альп тауларына кетті. Бальфур мен оның гиді, Иоганн Петрус 1882 жылғы 19 шілдеде, сол кезде бұрын ешкім шықпаған Мон-Бланктың Айгюль-Бланш шыңына көтерілуге тырысқанда қаза тапты. Балфур тамаша морфолог болғанмен қатар, шебер табиғат зерттеушісі де еді. Чарльз Дарвин оны "Англиялық Кювье" деп атаған. Ол Шығыс Лотиандағы Уиттингеймде жерленген.
Balfour never delivered a lecture in his new position. In the first term after his appointment he was prevented from working by an attack of typhoid fever, and went to the Alps for his health. Balfour and the guide Johann Petrus were killed, probably on 19 July 1882, attempting the ascent of the Aiguille Blanche, Mont Blanc, at that time unscaled. Besides being a brilliant morphologist, Balfour was an accomplished naturalist. Charles Darwin referred to him as the "English Cuvier". He was buried at Whittingehame, East Lothian.