Кіріспе
Афродитаның бейнеленген бейнелерінің бірі Венера Анадиомена (ναδυόμενη, "Теңізден көтерілген Венера") - Венера (Афродита) құдайының бейнеленген бейнелерінің бірі, ол Апелдің суреті арқылы танымал болды, қазір жоғалып кетті, бірақ Плинийдің "Табиғи тарихында" сипатталған, ұлы Апелдің өзінің үлгісі ретінде Ұлы Александрдың сүйіктісі Кампаспен жұмыс істегендігі туралы анекдотпен. Афинейдің айтуынша, Афродитаның теңізден көтерілу идеясы Фрине деген куртизаннан шықты, ол Элюсиния мен Посейдония мейрамдары кезінде теңізде жиі жалаңаш жүзіп жүрді. Венера анадиоменінде жиі кездесетін скальоп қабығы әйелдің еркек жауырын бейнелейді. Бұл тақырып Батыс өнерінде ешқашан мүлдем жоғалып кетпеді және итальяндық Ренессанста, барокко мен рококода және 19-ғасырдың соңында академиялық суретте қатты жанданды. Бұл тақырыпта кем дегенде бір орталық әйелдің жалаңаш болуы қажет, бұл оның танымалдылығына ықпал етті.
Venus Anadyomene (Ἀναδυόμενη, "Venus, Rising from the Sea") is one of the iconic representations of the goddess Venus (Aphrodite), made famous in a much admired painting by Apelles, now lost, but described in Pliny's Natural History, with the anecdote that the great Apelles employed Campaspe, a mistress of Alexander the Great, for his model. According to Athenaeus, the idea of Aphrodite rising from the sea was inspired by the courtesan Phryne, who, during the time of the festivals of the Eleusinia and Poseidonia, often swam nude in the sea. A scallop shell, often found in Venus Anadyomenes, is a symbol of the female vulva. The subject never entirely disappeared in Western art, and revived greatly in the Italian Renaissance, with further boosts in the Baroque and Rococo, and in late 19th century Academic painting. At least one central female nude is practically required in the subject, which has contributed to its popularity.
Ежелгі дәуір
Грек мифологиясына сәйкес, Афродита Кипрдегі Пафос маңындағы теңізден ересек әйел ретінде дүниеге келді, бұл оның пәктігін мәңгілікке жаңартты. Құдайының шашын сыпырып алатыны жиі қайталанады. Бұл тақырып Антик дәуірінде жиі қайталанған, Аквитаниядағы Галло-Рим вилласының (Лувр) төртінші ғасырдағы мүсіндік бейнесі, бұл мотивтің соңғы Антик дәуірінде жалғасуына куәлік етеді. Апелдің суреті Костағы Асклепий ғибадатханасы үшін орындалды, одан оны Август Римге әкетіп, құрметті бөліп, Цезарь ғибадатханасына орнатты. Неронның заманында оның күйреген күйі, суретші Дорофейдің көшірмесімен алмастырылды. Плиний Апелдің ең жақсы суреттерін атап өткенде, "Оны марқұм Август өзінің асырап алған әкесі Цезарьдің ғибадатханасында арнаған. Анадиомана Венераның бейнесі Батыстық Еуропада сақталған өте аз бейнелердің бірі, ол антикалық дәуірден жоғары орта ғасырға дейін классикалық көрінісіне өзгеріссіз қалды. Жан Сезнек Венераның екі суреті 14 ғасырдағы провансальдық қолжазбаларды суреттейтін шоқжұлдыздар арасында орналасқан.
Қайта өрлеу дәуірі
Ренессанс суретшілерінің Плинийді оқып, Апеллден үлгі алу және мүмкін болса, оны жеңу құмарлығы арқылы Венера Анадиомана 15-ші ғасырда қайтадан алынды: Боттичеллидің әйгілі Венераның тууынан басқа (Уфизи галереясы, Флоренция), тағы бір ертедегі Венера Анадиомана Вилтон үйінен (Виктория және Альберт мұражайы) Антонио Ломбардоның басрельефі. Тицианның Венера Анадиоменасы, шамамен 1520 жыл, бұрын Сазерленд герцогының ұзақ мерзімді қарызы, 2003 жылы Шотландияның Ұлттық галереясы сатып алды. Онда теңізде тұрған Венера шашын сыпырып тұр. Шалпақ қабығы тек символикалық, өйткені ол Венерамен өзара әрекеттеспейді. Джанболоньяның мүсіні де шашын сыпырып жатқан бір тұлға. Бұл тақырып барокко және рококо суретшілері арасында танымал болды, олар құдайдың айналасында керубтер, теңіз нимфалары, теңіз жылқылары және тритондармен бірге үлкен топтар құрды; оларды Венераның жеңісі деп те атауға болады және Рафаэльдің Галатеясына дейін (1514 ж. Ботичеллидің суреті емес, бұл сурет 19-ғасырдың аяғына дейін сурет салуға ықпал етті. Бұл бағыттағы суреттерге Николас Пуссен (163536, Филадельфия), Себастьяно Риччи (шамамен 1713 жылы Гетти мұражайы), Пьер Жак Казес, Франсуа Бухер (1740, Стокгольм және 1743 жылы Эрмитаж мұражайы) жатады. "Прадо"дағы "Корнелис де Вос" композициясы ерекше әрі формалды емес. Рококо стиліне тән мүсіндер беліне қарапайым түрде жамылған, бірақ батыл жалаңаш киімдер он тоғызыншы ғасырдың ер азаматтарына ұнады. Теодор Шасерио 1835 жылы осыны орындады; ол өзінің ең танымал "Эстердің дәретханасы" (1841) еңбегінде шашты қағып алу ым-ишарасын қайталады. Ингренің көп жылдан кейін 1848 жылы аяқталған Венера анадиоминасы суретшінің ең әйгілі туындыларының бірі (Musée Condé). Александр Кабанэльдің Венераның тууы, жақында ғана ашылған Помпеи фрескасын қайта өңдеу, 1863 жылы Париж салонында көрсетілді және Наполеон III өзінің жеке коллекциясына сатып алды. Венера толқындарда жалаңаш, екіжақты жатыр, оның үстінде құм ұшып жатыр. Роберт Розенблум Кабанельдің суреті туралы былай дейді: "Бұл Венера ежелгі құдай мен қазіргі заманғы түс пен оның көздерінің екіжақтылығы арасында тұрады, олар жабық болып көрінеді, бірақ жақын қарағанда ол оянғанын көрсетеді. Ұйықтап немесе оянып жүрген жалаңаш адам, әсіресе ер адам үшін қорқынышты". Мифологиялық контекстпен негізделген эротизмнің төменгі белгілері бар мұндай өте дәстүрлі тақырып модернисттік деконструкцияға дайын болды; 1870 жылы Артур Рембо целлюлитті жоғары әдебиетке енгізген сардоникалық поэмасында адамдық ақаулары бар Клара Венераның ("әсем Венера") бейнесін келтірді: La graisse sous la peau paraît en feuilles plates ("тері астындағы май плиталарда пайда болады"). Вильям Адольф Бугероның "Венераның тууы" (1879) картинасы Рафаэль мен Пуссен дәстүрінің композициясын қайта қарастырады, бұл тақырыптың 19-шы ғасырдың соңғы кездеріндегі академиялық суретшілер арасында танымал екенін көрсетеді. Ол 1879 жылы Париж салонында көрсетіліп, Люксембург мұражайына сатып алынды. Венераның жалаңаш бейнесі композицияның ортасында, оның айналасына жиналған көптеген құрметті адамдар. Пабло Пикассо Венера Анадиоменнің бейнесін өзінің басты картинасы - Авиньон қыздары (1907) -ның орталық фигурасында қайта жасап шығарды. Бұл иконаның модернисттік деконструкциясы және кубизмнің негізгі өнер туындыларының бірі. Венера Анадиомена фонтан үшін табиғи тақырып ұсынды: Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясында Венераның шашынан су тамшылайтын, 16 ғасырдың аяғында Гямболоннаның жақын ізбасары үлгілеген өмірлік қоладан жасалған.
Сабель Венераның Анголадан Батыс Үндістанға сапары
1793 жылы Томас Стотард Браян Эдвардстың "Британдық колониялардың Батыс Үндістандағы азаматтық және коммерциялық тарихы" атты үшінші басылымы үшін Рафаэльдің немесе барокколық композициялардың әсерінен ойық жасаған. "Сейбл Венераның" Анголадан Батыс Үндістанға сапарында Венераның рөлінде африкалық әйел бейнеленген. Оның жанында сегіз херуб бар, олар оны өрмектің немесе пауктың қауырсындарымен жауып, екі дельфиннің тізгінін ұстап, ол тұрған жарты қабықты Америкаға қарай тартады. Купидон сол жақта Британдық туды желбіретіп тұрған Нептунның суретіне нысананы ұстап отырған көрінеді. Оң жақта Тритонның Сабель Венераға қарап, дельфиндердің бірін құшақтап отырғаны бейнеленген. Бұл әйелдің мықты, арық, асыл тастармен әшекейленген фигурасы.
Толқын теориясы
1913 жылы британдық археолог Джон Майрс Пафос маңындағы жағалауда қыста болды. Теңізге қарап, ол желдің екі сынықты бірге соққанын көрді. Табу бұрышы шамамен 90° болғанда, break екі жағы да аз кеңдікте шоғырланған және өте күшті, сондықтан сынық су сынығы сияқты бағанада 1015 фут биіктікте ұшып, көбіктің сыртқы каскадына түседі, оны жел желдің бірнеше аяғын желкеге алып келуі мүмкін. Ол сөзбе-сөз "теңізден көтеріліп" жатқан адам кейпіне ұқсайды, оның ұзын шашы мен тамшылай түсетін қолдары бар.
When the angle of impact is about 90°, ‘the “break” is both concentrated within a small width of swell, and very violent, so that the breaker shoots up in a column like a water spout, 10–15 feet high, and falls back in an outward cascade of foam which may be carried some feet to leeward by the wind. It looks exactly like a human figure literally “rising from the sea” and spreading long hair and dripping arms.