Кіріспе

Куба-Қытай қатынастары - Қытай Халық Республикасы мен Куба Республикасы арасындағы мемлекетаралық қатынастар. Бұл қарым-қатынастың бастамасы Циң әулеті 1879 жылы Куба Испанияның отарлауы болған кезде Гаванада консулдық құрғаннан басталды. 1902 жылы Цинь әулеті Куба Республикасының тәуелсіздігін мойындады. Куба ҚХР-ды 1960 жылдың қыркүйегінде мойындады. Бұл қарым-қатынастар сауда, несиелер мен инвестицияларға негізделген, олар 1990 жылдан бері айтарлықтай өсті. Қытай Венесуэладан кейін Кубаның екінші ірі сауда серіктесі болып табылады. 2006 жылдың басында Гаванада өткен сауда-саттық кездесуінде Қытайдың Кубадағы елшісі: "Біздің үкімет елдеріміз арасындағы сауда-саттық ынтымақтастығын дамытуға бел буады. Саясат, бағыт-бағдар анықталды. Алдымыздағы жоспарды жүзеге асыру ғана қалды". Куба мен Қытайды коммунистік партия басқаратынымен, олар суық соғыста әртүрлі жақта болды, Куба Кеңес Одағының одақтасы болды, Қытай әдетте Қытай-Кытай кеңестік бөлінісінен кейін қарсы болды. Қытай мен Кубаның өзара қарым-қатынасы жақсы, оның ішінде "Бір белдеу, бір жол" бастамасына мүше болып табылады. Қытай Кубамен темір жол желісін жаңарту және басқа да бастамаларды жүзеге асыруда серіктес болып отыр.

Саяси және әскери қатынастар

1912 жылы Куба үкіметі Пекиндегі Қытай Республикасының Бейянг үкіметімен қарым-қатынас орнатқан. Бұл Нанкин мен Тайбэйдегі Ұлттық үкіметпен оның аумағының көп бөлігін жоғалтқаннан кейін жалғасты. Екінші дүниежүзілік соғыста екі ел де одақтас болды. 1960 жылы революциядан кейінгі Куба танылуды Қытай Халық Республикасына ауыстырды. Бұл ҚХР-ды мойындаған алғашқы латын Америкасы елі болды. Куба мен Қытай арасындағы шиеленістер 1980-ші жылдардың аяғына дейін сақталды. Қытай Коммунистік партиясының Бас хатшысы Ху Цзиньтао Кубаға 2004 жылдың қарашасында, ал одан кейін оның орнын басушысы Си Цзиньпин 2014 жылдың шілдесінде барды. Қытайлық қызметкерлер Кубада 1999 жылдың басынан бері екі барлау станцияларын басқарып келеді. Бежукалда Біріккен штабтың үшінші департаментімен жұмыс істейтін сигналдарды тыңдау станциясы орналасқан. Куба 2020 жылдың маусым айында Біріккен Ұлттар Ұйымында Гонконгтың ұлттық қауіпсіздік туралы заңын қолдаған 53 елдің бірі болды.

Сауда

Куба 1960 жылы Қытай Халық Республикасын мойындағаннан кейін, Қытай Кубаға күріш экспорттаудың негізгі еліне айналды. 2014 жылы Қытай мен Куба арасындағы екіжақты сауда көлемі 1,6 миллиард АҚШ долларын құрады. Қытай Кубаға тұрақты тауарлардың көбеюін жіберіп отыр. Қытай тауарлары Кубаның көлік инфрақұрылымын жаңғыртуда және Куба халқына электр энергиясын жеткізу үшін 2006 жылғы Энергиялық революцияда негізгі құралға айналды. 2010 жылы Қытай Кубаның екінші ірі сауда серіктесі болды. 2006 жылдың басында Куба қалалық және провинцияаралық көліктер үшін 1000 қытайлық автобусқа келісімшартқа қол қойды.

Тоңазытқыштар

Куба үкіметі ескі құрылғыларды жаңа, энергия тиімді модельдермен алмастыруда, соның ішінде (2006 жылдың басында) 30 000 қытайлық тоңазытқыштар.

Жаңартылатын энергия

Қытай Кубаның ішкі күн панельдерін өндіруді дамытуда басты серіктес болды. Ол Кубаға оқыту, технология және осы процеске көмек көрсету үшін несие берді. Компанияның сондай-ақ Кубаның Пиннар-дель-Рио жағалауындағы жоғары өнімділік әлеуетті оффшорлық аймақтарының бірінде бірлескен өндіру туралы келісімшарты бар, бірақ 2008 жылдың ортасына дейін жағалауда бұрғылау жүргізілген жоқ. Great Wall Drilling компаниясы Кубаның солтүстік жағалауында мұнай іздеу үшін бұрғылау қондырғыларын ұсынды.

Тұрақты дипломатиялық миссиялар

Қытайдың Гаванада елшілігі бар. Кубаның Пекинде елшілігі және Гуанчжоу мен Шанхайда бас консулдықтары бар.