Кіріспе

Кеңес фразеологиясы немесе советтер, яғни Кеңес Одағы кезеңіндегі орыс тіліндегі неологизмдер мен клишелер, кеңес өмір салтын, кеңес мәдениеті мен саясатын көрсететін бірқатар ерекше белгілерге ие. Бұл айырмашылықтардың көпшілігі (тікелей немесе жанама, себеп-салдар тізбегі ретінде) жаңа қоғам құрудың утопиялық мақсатына, осы мақсатты іске асырудың жолдарына және нақты не іске асырылғанға байланысты. Бұл мақала орыс тілімен ғана шектелмейді, өйткені бұл фразеология Кеңес Одағының аймақтық тілдеріне де сіңген. Дегенмен, орыс тілі Кеңес Одағындағы халықаралық қарым-қатынастың ресми тілі болды және 1990 жылы мемлекеттік тіл деп жарияланды, сондықтан ол кеңес фразеологиясының негізгі көзі болды.

Басталуы

Қазан төңкерісінен кейін сөздерді қасақана қолданудың алғашқы толқыны пайда болды. Большевиктердің алға қойған мақсаты "капиталистік мемлекетті барлық қанаушылық құралдарымен жою" болды. Сонымен қатар, мемлекеттің құралдары объективті түрде қажет болды, олар жаңа атаулармен ғана болды. Ең көрнекті мысал - министр / министрлікке сәйкес келетін Халық комиссары / Халық комиссариаты (әлі де соңғы терминдер 1946 жылы қалпына келтірілді).

Саяси әзіл-сықақ

Бен Льюис өзінің эссесінде, кітабында және фильмінде (барлығының аты "Шамақ және қызамық") былай деп жазды: "Коммунизм - ол әзіл-сықақ шығаратын машина. Оның экономикалық теориясы мен репрессия жүйесі күлкілі жағдайларды тудырды. Фашизм мен нацизм кезінде де әзіл-аңыз болған, бірақ бұл жүйелер коммунизм сияқты ақымақтық, күлкілі бір сәттік шындықты жасамады". Кеңес халқы өз басшыларына құрметсіз түсініктер берді. "Минеральный секретарь" - бас хатшы Михаил Горбачевтің лақап аты (алкогольге қарсы науқанына байланысты). "Кукурузник" (кукурузадан, жүгеріден) Никита Хрущевке қатысты (оның АҚШ-тан жүгері әкелуіне байланысты).