Кіріспе

Өсімдіктермен жұмыс істейтін қайшы түрі Қарақшылар, сонымен қатар қолмен кесушілер (американ ағылшынша) немесе секцияторлар (британ ағылшынша) деп аталады, олар өсімдіктер үшін қолданылатын қайшы түрі. Олар ағаш пен бұталардың қатты бұтақтарын, кейде қалыңдығы екі сантиметрге дейін, кесу үшін жеткілікті күшті. Олар бау-бақшада, ағаш өсіруде, өсімдіктер бағбандығында, ауыл шаруашылығында, гүлдерді орналастыруда және табиғатты қорғауда қолданылады, мұнда ұсақ масштабтағы тіршілік ортасын басқару қажет. Олар әдетте қолмен іске қосылады, бірақ электрлік нұсқалар да бар. Шашақ - бұл кесу қайшыларынан қалың бұтақтарды кесу үшін үлкен, екі қолды, ұзын тұтқалы нұсқа.

Тарих

Бау-бақшаның бір бөлігі ретінде өсімдіктерді кесу Еуропа мен Шығыс Азияның топиариясында ежелгі дәуірге жатады, Қытай пенжигі мен оның бұтақтары үшін арнайы қайшы қолданылған. Қазіргі Еуропада тек бау-бақша жұмыстарына арналған қайшы 1819 жылдан бері қолданылып келеді, ол кезде француз аристократы Антуан Франсуа Бертран де Моллевилл "Бон-Жардиниер" журналында секциятордың ойлап табушысы ретінде саналды. 1890 жылдардың аяғында секциаторлар бүкіл Еуропа мен АҚШ-та сатылды. Бүгінде секкаторларды бағбандар, шарапшылар және жеміс өсірушілер кеңінен қолданады. Әлемдегі алғашқы қармақ кескіштерін 1923 жылы Германияның Киль қаласында Уолтер Шрёдер әзірлеп, өндірді. Бұл машиналар "Original LÖWE" деп аталып, 1925 жылдан бастап халықаралық саудаға шығарылды. Бахко, Эдма, Фелко, Фискарс Гардена және Вольф Гартен сияқты басқа да компаниялар ағаш кескіштерін өндіреді. Секатордың тарихи нұсқаларының кең жинағын Англияның Гэмпшир штатындағы Бреймор үйінде көруге болады. Олар өздерінің ауылдық мұражайында сақталған.

Үлгілер

Кесушіге арналған үш түрлі пышақ дизайны бар: намыл, айналма және тотуар құйрығы. Анвил кескіштерде тек бір қана қанаты бар, ол тегіс бетке жабылады; айналма бөренелерден айырмашылығы, ол екі жағынан да өткірленуі мүмкін және сәл тұншығып қалғанда сенімді болып қалады. Анкильді кескіштер қалың бұтақтарды кесу үшін пайдалы; бір жақтан сабақты шауып, тұтқаны айналдырып, басқа жақтан тарыған ағашқа қарай шауып алуы мүмкін. Қоянжар қақпақтан гөрі жұмсақ материалдан жасалады, сондықтан қақпақ қақпаққа тигенде қақпақ зақымдалмайды. Қойысқа арналған материалдар: пластик, алюминий, мырыш, мыс немесе қола қорытпалар. Беттері қатайтылған көміртекті немесе хромды болаттан жасалады. Беттің қаттылығы әдетте 54 және 58 HRC аралығында болады. Қайырманы кесу кезінде пышақ сәл солға немесе оңға ауысқанда да, оны дұрыс кесуді қамтамасыз етеді. Бұршақ кесудің соңында намысқа жетіп, оған тығыз жабыса бергенде, материал бөлек болады. Осы себепті, кене кескіштердің қақпақтары айналма кескіштерге қарағанда жұқарақ болуы мүмкін. LÖWE принципі - тұрақты тірекке қарсы жасалған кесу - кесу кесуді итермелеумен біріктіреді. Бұл мүмкін, өйткені бүйірлік және негізгі рычаг эксцентрикалық подшипникпен байланысқан. Ашық болған кезде, экцентрикалық арқаудың арқасында, пышақ мысқырдан ұзын болады. Қаптаманы жауып, бесік материалды өшіріп жатқанда, қақпақша біршама артқа тартылады. Бұл кесу үшін қажетті кесу күшін одан әрі азайтады. Олар кесуші сабақты ұрып-соғатындықтан, өлі ағаштарды кесу үшін ең жақсы. Байпас кескіш әдетте екі қайшымен бір-бірін "озып" кетеді. Беттерінің кем дегенде бірі қисық болады: жоғарғы жағы құрғақ, төменгі жағы құрғақ немесе тік. Кейбір байпас конструкцияларында тек бір қана пышақ болады, төменгі жақ кең (қосқыр сияқты), бірақ жоғарғы жақтан өтеді. Бұл санатқа екі сантиметрден қалың сабақты ұстайтын кескіш кіреді. Жас ағашты кесу үшін байпасты кесушілер артық, өйткені олар ұнтақтамай таза кесуді жасайды.

Ұзындығы

Секаторлардың тұтқалары қысқа және бір қолмен жұмыс істейді. Тұтқалар арасындағы пружина жауындарды жабылып қалғаннан кейін қайтадан ашып қояды. Пайдаланылмайтын кезде, жаактарды қауіпсіздік тұтқасымен немесе тұтқаларды біріктіретін бұрандамен жабық ұстауға болады. Кейбір түрлері оң және сол қолмен қолдануға арналған, ал кейбіреулерінде сүрінуді азайту және қайта-қайта пайдалану кезінде қолға стрессті азайту үшін айналатын тұтқа бар. Сондай-ақ, телескоптық кескіш деп аталатын ұзын нұсқалары бар, олар ұзақ уақытқа дейін реттеледі және тұтқалар мен бөренелер арасындағы телескоптық бағананың ішінде таған жүйесі арқылы жұмыс істейді. Бұлардың алғашқы нұсқасы аверранкатор деп аталды.

Беттердің түрі

Қарақтарды кесу үшін екі түрлі пышақ бар: тот баспайтын болат пен көміртек болат. Сонымен қатар титан қаптамасы бар кесу қайшылары бар. Дәнді болаттың коррозияға төзімділігі жоғары, себебі жылумен өңделгеннен кейін болат бетін қорғайтын хром оксид қабаты бар. Екінші жағынан, олар ұзаққа созылмайды. Көміртекті болат құрамында көміртегі мөлшері жоғары, бұл болатқа балқу температурасын төмендетеді, көбірек пішінділік пен беріктіктік береді және жылуды жақсы бөледі. Оның кемшіліктері - тез коррозия және бояу. Титанмен қапталған бүйірлер беріктік, өткірлік пен коррозияға қарсы теңгерімді қамтамасыз етеді. Титан мықты, коррозияға төзімділігі жоғары және қалыңдығы (саны) болаттан жартысына тең. Титан қабығы бесікті нығайтуға және коррозияға жол бермеуге көмектеседі, ал бірнеше рет өткізгеннен кейін ол астындағы болат жиегін ашып, ең жақсы жиені береді. Титан қаптамасы алтын түсті пышақпен танылады, бұл әдеттегі күміс түсті болат пышақпен салыстырғанда ерекшеленеді.