Кіріспе
Леонардо да Винчидің аяқталмаған қабырғалық суреті Ангиари шайқасы (1505) - Леонардо да Винчидің Флоренциядағы Палаццо Веккьодағы Салоне деи Цинкеценто (Бес жүздің залы) -да жоспарланған суреті. Оның орталық көрінісінде 1440 жылы Ангиари шайқасында байрақты иелену үшін күресіп жатқан, жау сапқа аттанған төрт адам бейнеленген. Леонардоның көптеген дайындық зерттеулері әлі де бар. Орталық бөлімнің құрамы Париждегі Луврде Петер Пол Рубенстің суреті арқылы жақсы танымал. 1603 жылы шыққан және "Стандарт шайқасы" деп аталатын бұл шығарма Лоренцо Заккианың 1553 жылғы гравюрасына негізделген, ол картинаның өзінен алынған немесе Леонардоның мультфильмінен алынған болуы мүмкін. Рубенс ашу-ыза, күш-қуат сезімі мен күш-қуатын суреттей алды. Ангиари шайқасы мен Рубенс сурет салған 1616 жылғы "Байбақты аулау" арасындағы ұқсастықтар байқалады. 2012 жылдың наурызында Маурицио Серачини бастаған топ картинаның әлі де камерадағы Джорджио Вазари фрескасының астында, қуыстың артында жасырылған ішкі қабырғада бар екендігіне дәлел тапқанын жариялады. Іздеу жұмыстары 2012 жылдың қыркүйегінде тоқтатылды, себебі тараптар арасында келіспеушілік туындады. 2020 жылдың қазан айында өнер тарихшыларының бір тобы бұл шығарма ешқашан орындалмаған деген қорытындыға келді.
The Battle of Anghiari (1505) was a planned painting by Leonardo da Vinci in the Salone dei Cinquecento (Hall of the Five Hundred) in the Palazzo Vecchio, Florence. Its central scene would have depicted four men riding raging war horses engaged in a struggle for possession of a standard at the Battle of Anghiari in 1440. Many preparatory studies by Leonardo still exist. The composition of the central section is best known through a drawing by Peter Paul Rubens in the Louvre, Paris. This work, dating from 1603 and known as The Battle of the Standard, was based on an engraving of 1553 by Lorenzo Zacchia, which was taken from the painting itself or possibly derived from a cartoon by Leonardo. Rubens succeeded in portraying the fury, the intense emotions and the sense of power that were presumably present in the original painting. Similarities have been noted between this Battle of Anghiari and the Hippopotamus Hunt painted by Rubens in 1616. In March 2012, a team led by Maurizio Seracini announced that they had found evidence that the painting still exists on a hidden inner wall behind a cavity, underneath a section of Giorgio Vasari's fresco in the chamber. The search was discontinued in September 2012, without any further progress having been made, due to conflict among the involved parties. In October 2020, a group of art historians concluded that work had never been executed.
Тарих
1504 жылы Леонардо да Винчиге гонфалониери Пьеро Содерини Николо Макиавелли қол қойған келісімшартпен Палаццо Веккьоның Салоне деи Цинкеценто (Бес жүздің залы) сәндеу тапсырысын берді. Сонымен қатар, оның бәсекелесі Микеланджело, ол өзінің "Дәуітті" аяқтады, қарсы қабырғаға тағайындалды. Бұл - Леонардо да Винчи мен Микеланджелоның бір жобада бірге жұмыс істеген жалғыз оқиға. Микеланджелоның суреті Каскина шайқасындағы бір оқиғаны бейнелейді, онда душман суға шомылған сарбаздарды таңғалдырады. Алайда Микеланджело Флоренцияда жобаны аяқтау үшін жеткілікті уақыт тұра алмады. Ол өзінің мультфильмін аяқтады, бірақ суретті ғана бастады. 1505 жылы жаңадан тағайындалған Папа Юлий II оны Римге шақырып, папаның қабірін салуды тапсырды. Леонардо да Винчи өзінің үлкен карикатурасын Санта-Мария-Новелла базиликасының шығыс қабырғасына тартты, ол Милан герцогы Филиппо Мария Висконтидің қызметіндегі кондотьер Николо Пиччининоның өмірінен бір көріністі бейнеледі. Ол Ангиари шайқасында байрақ үшін күрескен ер адамдардың қаһарлы шайқасы мен аттар арасындағы қатал шайқастың көрінісін суретке түсірді. Джорджо Вазари өзінің "Жас суретшілер, мүсіншілер және сәулетшілер өмірі" атты кітабында Леонардоның осы көріністі қағаз бетіне түсірген шеберлігін мақтаған: Леонардо бес жүздің залында аккордеон сияқты көтерілетін немесе бүгілетін шеберлікпен іргетасты жасаған. Бұл картина оның ең үлкен және ең маңызды жұмысы болды. Фрескалы суреттермен (Соңғы кешкі ас; Миландағы Санта-Мария-делле-Грацие асханасы) жаман тәжірибеге ие болғандықтан, ол қабырғаға май бояуларын қолдануды қалады. Ол сондай-ақ осындай қалың ішкі қабатпен (бәлкім, балауызмен араластырылған) тәжірибе жүргізе бастады, сондықтан ол түстерді қолданғаннан кейін бояу тамшылай бастады. Суретті тез кептіріп, қолынан келгенше сақтап қалуға тырысқан ол суреттің жанына үлкен көмір жағып қойды. Тек төменгі бөлігі ғана сақталған, жоғарғы бөлігі тез кептірмейді, ал түстер араласады. Содан кейін Леонардо жобаны тастап кетті. Микеланджело мен Леонардоның аяқталмаған суреттері бір бөлмені он жылға жуық бірге әшекейлеген (15051512). Микеланджелоның суреті 1512 жылы Бартоломео Бандинеллидің қызғанышынан кесінділерге бөлінді. "Ангиари шайқасы" атты шығарманың басты бөлігі үлкен құрметке ие болды және ондаған жылдар бойы көптеген көшірмелер жасалды.
Leonardo built an ingenious scaffold in the Hall of Five Hundred that could be raised or folded in the manner of an accordion. This painting was to be his largest and most substantial work. Since he had a bad experience with fresco painting (The Last Supper; refectory of Santa Maria delle Grazie, Milan), he wanted to apply oil colours on the wall. He began also to experiment with such a thick undercoat (possibly mingled with wax), that after he applied the colours, the paint began to drip. Trying to dry the painting in a hurry and save whatever he could, he hung large charcoal braziers close to the painting. Only the lower part could be saved in an intact state; the upper part couldn't dry fast enough and the colours intermingled. Leonardo then abandoned the project. Michelangelo's and Leonardo's unfinished paintings adorned the same room together for almost a decade (1505–1512). The cartoon of Michelangelo's painting was cut in pieces by Bartolommeo Bandinelli out of jealousy in 1512. The centerpiece of The Battle of Anghiari was greatly admired and numerous copies were made for decades.
Мүмкін қайта ашу
Маурицио Серачини, жоғары технологиялық өнерді талдаудың итальяндық сарапшысы, Леонардоның Ангиари Вазаридің Валь ди Чианадағы Марчано шайқасы (1572) артында жасырынған деп санайды. Вазари фрескасының жоғарғы бөлігінде, жер бетінен 12 метр биіктікте, Флоренциялық сарбаз "Cerca trova" ("Кім іздесе, табады") деген сөздер жазылған жасыл жалауды желбіретіп тұр. 2007 жылдың басында Флоренция қалалық кеңесі мен Италияның мәдениет министрі қосымша тергеуді мақұлдады. Алдыңғы қатарлы инвазивті емес сканерлеу жүйесін қаржыландыруға сәтсіз тырысқаннан кейін, 2011 жылдың желтоқсанында Серачини және оның серіктестері Вазаридің фрескасының бұрылысы бұзылған және қалпына келтірілген деп саналатын жерлері арқылы кішкентай тесіктер бұрды, сондықтан енді Вазаридің жұмысынан "түпнұсқа бояу" құрамайды. Камерасы бар эндоскопиялық зонд перде қабырғасының артындағы қуысқа созылды және команда ішкі қабырғаның гипстегі пигмент бөлшектерін және фрескалардың беттерін тапты; сол кезде үлгілер алынды, ал нәтижелері 2012 жылдың 12 наурызында жарияланды. Серачинидің пікірінше, бұл - Леонардоның фрескасының әлі күнге дейін сақталып қалғанына айқын дәлел. Серачинидің зерттеулері өте даулы, ол тесіктерді бұрғылау үшін оған қарсы қатты сынға ұшырады. 2012 жылдың наурыз айында зерттеушілер "Вазари қабырғасының артында табылған материалдың химиялық құрамы Леонардоның Мона Лиза мен Иоанн Крестительдің қоңыр глазурасында кездесетін қара пигментке ұқсас екенін көрсетті, бұл Луврдің жақында жарияланған ғылыми мақаласында анықталған, ол өзінің коллекциясындағы барлық да Винчи суреттерін талдады". 2012 жылдың ортасында Вазари фрескасының артындағы қуыстықты зерттеуге арналған күш-жігер тоқтатылды, себебі мүдделі тараптардың қалай және қалай жалғастыру керектігіне қатысты қарама-қайшылықты көзқарастары болды.