Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гуннисон өзеніндегі бөгет Колорадо, АҚШ Кристалл бөгеті - 323 фут (98 м), екі бұрышты, бетонды, жұқа аркалы бөгет, Коладо штатындағы Гуннисон өзеніндегі Морроу Пойнт бөгетімен 6 миль бойымен орналасқан. Кристалл бөгет - Куреканти ұлттық демалыс аймағындағы үш бөгеттің ең жаңасы; бөгеттің құрылысы 1976 жылы аяқталды. Жағажай Кристалл су қоймасын тұншықтырады. Кристалл бөгеті мен су қоймасы Колорадо өзенінің су қоймасы жобасының рекультивация бюросының Уэйн Н. Аспиналл бөлімшесінің бөлігі болып табылады, ол Американың оңтүстік-батысында ауыл шаруашылығы және муниципалды пайдалану үшін Гуннисон өзені мен оның қоныстары суларын сақтайды. Плотинаның негізгі мақсаты - гидроэлектр энергиясын өндіру.
Dam on the Gunnison River in Colorado, United States
Crystal Dam is a 323 feet (98 m), double curvature, concrete, thin arch dam located 6 miles downstream from Morrow Point Dam on the Gunnison River in Colorado, United States. Crystal Dam is the newest of the three dams in Curecanti National Recreation Area; construction on the dam was finished in 1976. The dam impounds Crystal Reservoir. Crystal Dam and Reservoir are part of the Bureau of Reclamation's Wayne N. Aspinall Unit of the Colorado River Storage Project, which retains the waters of the Gunnison River and its tributaries for agricultural and municipal use in the American Southwest. The dam's primary purpose is hydroelectric power generation.
Сипаттама
Кристалл бөгеті, жоғары Мороу Пойнт бөгеті сияқты, ары қарай, ең алдымен гидроэлектр энергиясын өндіру үшін жоспарланған жұқа қабықшалы аркалы бөгет. Ағыстан жоғары орналасқан басқа бөгеттерден айырмашылығы, артық су бөгеттің жоғарғы жағына шықпай, қақпақсыз, қақпақсыз ағып шығады, ол су ағып кеткен кезде 69 метрлік шарлауықты құрауы мүмкін. Қалыпты жағдайда өзен 4 метр диаметрлі қақпақ арқылы 28 МВт турбинаға ағады. Плотина Гуннисонның Қара каньонының терең жерінде кембрийге дейінгі метаморфтық жыныста орналасқан.
Crystal Dam, like the higher Morrow Point Dam farther upstream, is a thin shell arch dam, primarily planned to generate hydroelectric power. Unlike its upstream companions, excess water spills over the top of the dam through a notched out, ungated spillway that can create a 227 feet (69 m) waterfall in times of overflow. Under normal conditions the river flows through an 11.5 feet (4 m) diameter penstock to the 28 MW turbine. The dam is deep within the Black Canyon of the Gunnison in pre Cambrian metamorphic rock.
Тарих
Кристалл бөгеті Колорадо өзенін сақтау жобасының Аспиналл бөлімшесіндегі үш бөгеттің соңғысы болып табылады. Кристалл бөгетінің жобалау және құрылысы Морроу Пойнт пен Блю Меса бөгеттерінен артта қалды. Құрылыс 1964 жылы материалдарды қарыз алу орнында басталды, ал 1965 жылы дамбаның құрылысын бастау үшін жол және зерттеу бұрғылау жұмыстары басталды. Содан кейін жұмыс бес жылға тоқтады. Бастапқыда жерді толтыру бөгеті ретінде жоспарланған, дизайн екі есе қисық, жұқа қабықты бетон аркалы бөгетке ауыстырылды. Бастапқы конкурстық үдеріс барысында барлық ұсыныстар тым жоғары деп қабылданбағаннан кейін, 1972 жылы бұрмалау туннеліне арналған келісімшарт берілді, ол сол жылы тесілді. Жағар бөгеттің құрылысына келісімшарт 1973 жылы маусымда J. F. Shea компаниясына берілді. Коффердамның жұмысы 1974 жылы жалғасты, ал жоғары ағыстағы коффердамнан ағып кету проблемалары туындады; суды ұстап алу үшін коффердамнан төмен бұрғылар бұрғыланды. Бұл арада бөгеттің іргетасы қазылып, маусым айында бірінші бетонды орнату жұмыстары жүргізілді. Сол жылы электр стансасының қазу және бетондық жұмыстары басталды. Бетон салу жұмыстары қарашада тоқтап, 1975 жылдың сәуірінде қайта басталды. Жұмыс жоспардан тыс жүрді; бөгет 1975 жылдың желтоқсанына дейін аяқталуы тиіс еді. 1976 жылы сәуірде бетондық жұмыстар қайта басталды, ал бөгет құрылысының соңғы аяқталуы 1976 жылы 30 тамызда болды. 1977 жылы 14 наурызда су қоймасын толтыру жұмыстары басталды, 12 сәуірде бұрмалау туннелін тұрақты түрде бөгеді. Электр стансасы 1978 жылға дейін аяқталмаған, ол мердігердің қоймасындағы өрт құрбаны болды, ол зауыт үшін арналған көптеген электрлік компоненттерді жойды. Кристалл бөгетінің жаңа дизайны және 1976 жылы қазіргі Тетон бөгетінің сәтсіздігі нәтижесінде Кристалл бөгетін 1978 жылы суға түсушілер құрылыстың бүтіндігін тексеру үшін тексерді.
Crystal Dam was the last of the three dams in the Aspinall Unit of the Colorado River Storage Project to be completed. Crystal Dam's design and construction lagged behind Morrow Point and Blue Mesa dams. Construction started in 1964 on a materials borrow pit, with construction at the damsite beginning in 1965 for an access road and exploratory drilling. Work then stopped for five years. Initially planned as an earth fill dam, the design was changed to a double curvature, thin shell concrete arch dam. After an initial bidding process in which all bid were rejected as too high, a contract for the diversion tunnel was awarded in 1972, which was holed through the same year. The construction contract for the dam itself was awarded to the J. F. Shea Company in June 1973. Cofferdam work continued into 1974, encountering problems with leakage though the upstream cofferdam; wells were drilled below the cofferdam to intercept water. In the meantime, the dam foundation was excavated, with first concrete placement in June. Excavation and concrete work for the powerplant started the same year. Concrete work stopped in November, and resumed in April 1975. Work was behind schedule; the dam was supposed to be completed by December 1975. Concrete work resumed in April 1976, with final completion of the dam structure on August 30, 1976. Filling operations in the reservoir began on March 14, 1977, permanently blocking the diversion tunnel on April 12. The powerplant was not completed until 1978, the victim of a fire in the contractor's warehouse that destroyed many electrical components intended for the plant. Because of Crystal Dam's then new design, and as a result of the failure of the contemporary Teton Dam in 1976, Crystal Dam was inspected in 1978 by divers to verify the integrity of the structure.