Кіріспе
Ежелгі қала Епирдегі ежелгі иллириялық қала Финикия немесе Финикия (Φοινίκη) - Эпирдегі иллириялық қала және хаониялықтардың астанасы. Бұл сондай-ақ Бірінші Македония соғысын аяқтаған Феникия келісімінің орны, сондай-ақ Римдіктер жаулап алғанға дейін Эпирдің ең бай қалаларының бірі болды. Византияның ерте кезеңінде Фенике епископтық орын болды. Қала Албанияның археологиялық саябағы болып табылады және қазіргі оңтүстік Албаниядағы осы есімді Finiq қазіргі қаласынан жоғары орналасқан төбеде орналасқан.
the ancient Illyrian city in Epirus mythical figures
Phoenice or Phoenike (Φοινίκη) was an Illyrian city in Epirus and capital of the Chaonians. It was also the location of the Treaty of Phoenice which ended the First Macedonian War, as well as one of the wealthiest cities in Epirus until the Roman conquest. During the early Byzantine period, Phoenice was the see of a bishopric. The city is an archaeological park of Albania and is located on a hill above a modern town which bears the same name, Finiq, in modern southern Albania.
Ежелгі дәуір
Қала ежелгі Эпирдегі үш ірі грек тайпасының бірі - хаониялардың саяси орталығы болған. Қаланың қамқоршысы Афина Полиас болса керек. 233 жылы Епируста патшалық жойылып, Епироттық Лиганың федералды үкіметінің орталығы болды. 231 жылы біздің заманымызға дейінгі Теута патшайымның иллириялық әскері Пелопоннездегі шабуылдан солтүстікке оралып, қала 800 галл жалдамалы гарнизонынан кейін Фенике қаласын басып алды. Финикияны басып алған кезде иллирийліктер қаладағы бірнеше римдік саудагерлерді өлтірді, бұл ақырында Бірінші иллирий соғысына әкелді. Үшінші Македония соғысы кезінде (б.з.д.171 - 168 жж.) Эпир екі мемлекетке бөлінді. Молоссиандар Македонияға, Хаондықтар мен Теспротиялықтар Римге жақтасты. Соңғылары Хароптың басшылығымен Финикияға бағытталған. Римдіктер басып алғаннан кейін (б.з.д. Келесі ғасырларда Финикия мен жақын маңдағы Антигонияда Римнің ықпалы болған жоқ.
Орта ғасырлар
Византия дәуірінің басында император Юстиниан I (527-565 жж.) Феникеге жақын төбеде бекіністер салды. V және VI ғасырларда қала епископтық орын ретінде саналды және көптеген діни ғимараттарға, соның ішінде баптистерия мен базиликаға ие болды, оларға Никополистің үлкен базиликаларының сәулеттік стилі әсер етті. Финикия Никополис, Додона, Евроя, Андриануполис, Аниясмос, Вутротон, Фотике, Корфу және Итакамен бірге Эпир Ветос аймағындағы негізгі елді мекендердің бірі болды. Алайда, қала VI ғасырдан кейін жоғалып кетті және аймақтың қалалық орталығы жақын маңдағы Месопотамияға көшті.
ХХ ғасырдағы қазба жұмыстары
Бұл аймақта ресми қазба жұмыстары 1924 жылы итальяндық археологиялық миссиясы Мұссолинидің Адриатиканың шығысындағы ұлтшылдық амбицияларының саяси құралы ретінде басталды. 1924-1928 жылдары француз және итальян археологтары Финикиядан бірнеше артефактілерді тапты. Ал итальяндық миссияның басшысы фашистік доисториолог Луиджи Уголини болды. Ол табылған көне қабірлерді иллирийлерге жатқызу арқылы албан ұлтшылдық сезімдерін пайдаланған. Уголини сондай-ақ, ондағы табылған материалдар оңтүстік Италияның темір дәуірі мәдениетіне байланысты екенін айтты. Уголинидің тезисін кейін Фашистік Италияның тоталитарлық режимі саяси тұрғыдан пайдаланды. 1928 жылдан кейін қазба жұмыстары жақын маңдағы Каливо және Чука-э-Аитоит (немесе Бөрік тауы) археологиялық орындарына көшіріліп, 1943 жылға дейін жалғасты. Соғыстан кейін 1958 жылы Албанияның КСРО археологиялық тобымен бірге қазба жұмыстары қайта басталды. 1961 жылдан кейін Албания мен КСРО арасында саяси қақтығыс туындағаннан кейін, қазба жұмыстары албан билігімен жалғасты. Бұл қазба жұмыстарының толық есебі жарияланбаған. Бұл жұмыстың кейбір бөліктерін 1989 жылы албан археологтары Бэче мен Бушати жариялады, олар эллиндік мекендер, римдік үйлер және басқа да табылған жерлер туралы б.з.б. Авторлар үш түрлі құрылымды анықтады, олар бұл кешенді бүкіл кешенді құрайтынын ұсынды. Притенейон, қала қонақтарына қызмет көрсету, негізгі қоршаудан тыс. Бұл албан археологтары бұл үйлердің ортағасырлық албандықтармен ұқсастығын хабарлау арқылы иллириялық албандықтардың ұдайылығының ұлттық парадигмасын нығайту мүмкіндігін тапты. Сонымен қатар, олар қазба жұмыстары кезінде табылған тұрғын үйлердің арасында "эгалитаристік" табиғатты тапты, бұл коммунистік "өз-өзіне сенім" философиясына сәйкес болды, бұл философияны албан мемлекеті сол кезеңде насихаттады.
by them that this whole complex comprised a Prytaneion, serving visitors to the town, outside the principal enceinte. Those Albanian archaeologists found also the opportunity to strengthen the nationalistic paradigm of Illyrian Albanian continuity by reporting similarities of these houses and the medieval Albanian ones. They also found an "egalitarian" nature among the excavated dwellings, in line with the philosophy of communist "self reliance" promoted by the Albanian state during that period.
2012 жылғы тонау оқиғасы
2012 жылдың маусым айында қарақшылар Феникияны оның ішкі аймағымен байланыстыратын жолда орналасқан эллин дәуіріндегі қабірге ұрлық жасады. Құрбандықтар ауыр құрылыс техникасымен төбе басына бірнеше метр тереңдікте ойыс қазып, қабірдің тастарын шашыратып тастаған.