Кіріспе
1952 жылы түсірілген "Жақсы мен жаман" фильмін кейіннен кино бизнесі туралы тағы бір фильмде жұмыс істеген команда жасады, ол "Екінші қаладағы екі апта" (1962) фильмі болды: режиссер (Винсенте Миннелли), продюсер (Джон Хаусман), сценарист (Чарльз Шни), композитор (Дэвид Раксин), басты рөлдегі актер (Кирк Дуглас) және студия (MGM). Екі фильмде де Лесли Уггамстың "Екінші қаладағы екі апта" және Пегги Кингтің "Жақсы мен жаман" фильмдерінде орындаған "Don't Blame Me" әні кездеседі. "Екінші қаладағы екі апта" фильмінің бір көрінісінде актерлар "Жақсы мен жаман" фильмінен үзінділерді көреді, бұл "Екінші қаладағы екі апта" фильміндегі Джек Андрус кейіпкері ойнаған фильм ретінде көрсетіледі. Алайда, "Екінші қаладағы екі апта" – бұл жалғасы емес, себебі екі фильмнің кейіпкерлерінің арасында ешқандай байланыс жоқ.
The Bad and the Beautiful was created by the same team that later worked on another film about the seedy film business, Two Weeks in Another Town (1962): director (Vincente Minnelli), producer (John Houseman), screenwriter (Charles Schnee), composer (David Raksin), male star (Kirk Douglas), and studio (MGM). Both films also feature performances of the song "Don't Blame Me", by Leslie Uggams in Two Weeks and by Peggy King in The Bad and the Beautiful. In one scene of Two Weeks in Another Town, the cast watches clips from The Bad and the Beautiful in a screening room, presented as a film that Douglas's character in Two Weeks, Jack Andrus, had starred in. Two Weeks is not a sequel, however, as the characters in the two stories are unrelated.
Сюжет
Голливудта режиссер Фред Амиел (Салливан), кино жұлдызы Джорджия Лоррисон (Тернер) және сценарист Джеймс Ли Бартлоу (Пауэлл) Париждегі Джонатан Шилдспен (Дугалас) телефон арқылы сөйлесуден бас тартады. Кино продюсері Гарри Пэббель (Пиджон) оларды өзінің кеңсесіне жинап, Шилдс жаңа фильм идеясы бар екенін және ол жобаға үшін де қалайтынын түсіндіреді. Шилдс қаржыны өздігінен ала алмайды, бірақ олардың есімдері қосылса, ешқандай проблема болмайды. Пеббель үштен соңғы жауап беруден бұрын Шилдспен телефон арқылы сөйлесуге рұқсат берулерін сұрайды. Олар Шилдстің қоңырауын күтіп отырғанда, Пеббель үштікті Шилдспен сөйлесуден бас тартқандарының себебін түсінеді деп сендіреді. Олардың Шилдспен қарым-қатынасы бірнеше ретроспективалар түрінде ашылады. Шилдс - индустриядан кеткен бұрынғы студия жетекшісінің ұлы. Ағасы Шилдс соншалықты танымал емес еді, оның ұлы оның жерлеуіне қатысу үшін қосымшаларды жалдауға мәжбүр болды. Әкесінің өзіне деген жаман сезімдеріне қарамастан, жас Шилдс Голливудта табысқа жетуге бел буған. Шилдс режиссерге ұмтылған Амиелмен серіктес болады, онымен жерлеу кезінде кездеседі. Шилдс қасақана ақшасын жоғалтады, ол жоқ, покер ойынында фильмге шығару үшін атқарушы Пэббел, сондықтан ол Пэббелді қарызды желілік продюсер ретінде жұмыс істеуге көндіреді. Шилдс пен Амиел Пеббл үшін B фильмдер жасау арқылы өз кәсіптерін үйреніп алады. Олардың бір фильмі хит болғанда, Амиль олар өзі бірге емдеп жүрген маңызды жобаны қолға алуға дайын екендіктерін шешеді, ал Шилдс оны студияға ұсынады. Шилдс фильмді түсіру үшін 1 миллион доллар бюджет алады, бірақ режиссерлік қызметке белгілі тұлғаны тағайындап, Амиелге сатқындық жасайды. Фильмнің табысы Шилдске өз студиясын ашуға мүмкіндік береді, ал Пеббель оған жұмыс істеуге барады. Эмиль "Оскар" сыйлығын алған режиссерге айналады. Кейін Шилдс алкогольді кішігірім актриса Лоррисонмен кездеседі, ол Шилдс құрметтеген әйгілі актердің қызы. Ол қыздың өзіне деген сенімділігін арттырып, басқалардың қарсылығына қарамастан, оған өзінің фильмдерінің бірінде басты рөлді береді. Қыз оған ғашық болған кезде, ол өзін-өзі құртпауы үшін және өзіне қажет өнімділікті алу үшін, оған өзі де солай сезінетінін ойлатуға мүмкіндік береді. Премьерадан кейін ол бірден жұлдызға айналады, ол оны Лила есімді биттік ойыншымен кездестіреді. Ол оған ешкімге өзін билеуге жол бермейтінін айтады. Ол күйрегендіктен, Лоррисон келісімшарттан шығып кетеді. Шилдс оны сотқа берудің орнына басқа студияға жібереді. Ол Голливудтың ең танымал жұлдызына айналады. Бартлоу кішкентай колледждің қанағаттанған профессоры, ол Шилдс фильмге құқық алған бестселлер кітап жазды. Шилдс Бартлоудың өзі сценарийді жазуын қалайды. Бартлоу қызық емес, бірақ оның түкпір-түкпірлі оңтүстік сұлу әйелі Розмари қызық, сондықтан ол беріліп кетеді. Олар Голливудқа барады, онда оның үнемі жұмысынан алаңдатып отырады. Шилдс өзінің сүйкімді актерлік досы Виктор "Гаучо" Риберыны оны жұмыспен қамтуға алады. Бартлоу сценарийді жақсы орындап жатыр. Алайда Розмари Гаучомен бірге қашып кетеді; олар ұшақ апатында қаза табады. Сценарий аяқталғаннан кейін Шилдс Бартлоуды Голливудта қалдырып, өндіріске көмектеседі, ал Шилдс режиссерлік міндеттерді қолға алады. Бірінші рет директор болған Шилдс жұмысты бұзады, бұл оның банкротқа ұшырауына әкеледі. Содан кейін Шилдс Розмаридің Гаучомен араласуына қатысты өз рөлін жіберіп алады, сондықтан Бартлоу одан кетеді. Бартлоу әйеліне негізделген роман жазуға кіріседі (Шилдс оны осыған талпындырды) және Пулитцер сыйлығын жеңіп алады. Әр флешбэктен кейін Пеббель Шилдс олардың өмірін "жойып жіберді" деп саркастикалық түрде келіседі; үшеуі де қазір, негізінен Шилдс арқасында, өз мамандықтарының жоғарғы жағында. Ақыры, Шилдс қоңырау шалады және Пеббель үштен олар Шилдспен тағы бір рет жұмыс істегілері келетінін сұрайды; үшеуі де "жоқ" дейді. Олар кетіп бара жатқанда, Пеббель әлі де Шилдспен сөйлесіп жатыр. Үшеуі Шилдс жаңа идеяны сипаттаған кезде телефонды тыңдайды; олар барған сайын қызығады.
Өндіріс
Фильм Джордж Брэдшоудың 1949 жылғы "Жақсылық пен жамандық туралы" журналындағы әңгімесіне негізделген, кейін "Жаман адамға арналған естелік" деп аталған ұзақ нұсқаға дамытылған. Оқиға Нью-Йорк театрының продюсерінің өсиетнамасы мен өзінің жаман мінез-құлқы үшін үш адамға – жазушыға, актерге және режиссерге – түсіндіру әрекетіне қатысты. MGM фильмге құқықтарды сатып алды, ал бастапқыда оны Дэн Хартман түсіруге тиіс еді. Бірақ Хартман Paramount студиясына кетіп қалды. Доре Шари жобаны Джон Хаусманға ұсынды, ал фильм "Жаман адамға хат" деп аталуға тиіс еді. Хаусман "All About Eve" фильмінен кейін Голливуд ортасы жаңалыққа толы болады деп ойлағандықтан, оқиға оқиғасын Нью-Йорк театрынан Голливудқа көшіруге шешім қабылдады. "Маған ұнады", - деді Хаусман. "Мен оны Бродвейлік фильм ретінде емес, түсіремін. Мен Бродвей фильмдерінен жалықтым. Мен оған: "Бұл фильмге не қосу керектігін білмеймін, бірақ егер маған Голливудта түсіруге рұқсат берсеңіздер, мен оны қуана түсіремін" дедім." Кларк Гейбл бастапқыда басты рөлге келісімін берген, содан кейін Спенсер Трейси. Ақырында Кирк Дуглас басты рөлді ойнауға келісті. Фильмді Винсенте Миннелли режиссерлік етпелі еді. "Сценарийді оқыған адамдар маған неге осы фильмді түсіргім келетінін сұрады", - деді Винсенте Миннелли. "Ол Голливудқа қарсы және т.б. Мен оған осы адамды өрескел жаман адам деп қарамайтынымды айттым – біріншіден, оның әлсіз жағы бар екенін анықтадық, бұл оны адам етеді, екіншіден, ол өзіне де, басқаларға да қатал, сондықтан ол адал. Адамдардың күрделі, керемет қасиеттері осы – олар Голливудта болсын, автокөлік бизнесінде болсын, немесе галстук тағып жүрген болсын." Дуглас кейін Хьюго Шилдстің ақы төленген мақтаушысы рөлінде кішкентай рөл атқарған Фрэнсис Х. Бушманмен түсірілім алаңында болғандағы жағдайды еске алды. Бушманның айтуынша, оның мансабы құлдыраған себебі, "өзінің даңқының шарықталу кезінде ол Луис Б. Майерді бірнеше минут күттіріп, оны абайсызда ренжіткен. Майер оны MGM-нен шығарып, индустрияда қара тізімге енгізген. Ол соңғы 25 жылда алғаш рет осы студияға келді. Бушманның оқиғасы мен ойнаған қатыгез, өзімшіл кейіпкерім туралы пайдалы түсінік берді. Мен осы рөлдерді жақсы орындадым." Гаучомен билейтін сары шашты әйел рөлін Люси Кнок ойнайды; оның Ким Новакқа ұқсас болуына байланысты қазіргі көрермендер оны Ким Новак деп қателеседі.
Clark Gable was originally attached to star; then Spencer Tracy. Eventually Kirk Douglas signed to play the lead. Vincente Minnelli was to direct. "People who read the script asked me why I wanted to do it", said Vincente Minnelli. "It was against Hollywood, etc. I told them I didn't see the man as an unregenerate heel—first because we find out he has a weakness, which makes him human, and second, because he's tough on himself as he is on everyone else, which makes him honest. That's the complex, wonderful thing about human beings—whether they're in Hollywood, in the automobile business, or in neckties." Douglas later recalled being on set with Francis X. Bushman, who had a small part as the paid eulogist of Hugo Shields. He says Bushman told him his career faded away because "at the height of his fame, he inadvertently offended the all powerful Louis B. Mayer by keeping him waiting a few minutes. Mayer, in turn, banned him from MGM and blackballed him in the industry. This was his first time on the lot in 25 years. Bushman's story gave me some useful insight into the ruthless, selfish character I was playing—still another tough guy antihero. I was doing well with these roles." An uncredited Lucy Knoch plays the blonde dancing with Gaucho; she is frequently assumed by modern audiences to be Kim Novak because of the resemblance.
Шын өмірдегі кейіпкерлермен байланысы
Фильмнің кейіпкерлері Голливудтың қай аңыздарын бейнелейтіні жөнінде көп пікір туды. Фильм жарық көрген кезде оның негізіне қатысты әңгімелер Дэвид О. Селзникке – оның өмірі кейбір жағынан «әкесіне құмар тәуелсіз продюсер» Джонатан Шилдске ұқсас болғандықтан – адвокатына фильмді қарап, оның құмарлыққа толы немесе жала жапқан материалдары бар-жоғын анықтауға түрткі болды. Шилдс Селзник, Орсон Уэллс және Вал Льютонның қосылған бейнесі деп есептеледі. Ол кезде MGM басшысы Доре Шари Шилдс «Дэвид О. Селзник пен әлі танылмаған Дэвид Меррик» комбинациясы екенін айтты. Льютонның «Мысық адамдар» фильмі Шилдс-Амиелдің «Мысық адамдардың апатқа ұшырауы» фильмінің алғашқы шабыт көзі болды. Джорджия Лоррисон кейіпкері Джон Барримор сияқты «ұлы бейнелі» актердің қызы (Диана Барримордың мансабы әкесінің қайтыс болған жылы басталған), бірақ Лоррисонға Миннеллидің бұрынғы әйелі Джуди Гарлендтің де элементтері енген болуы мүмкін. Гилберт Роланның Гаучо кейіпкерін өзіндік пароди ретінде қарастыруға болады, себебі ол жақында «Cisco Kid» суреттерінің бірнешесінде ойнаған, алайда кейіпкердің аты Рибера, сонымен қатар әйгілі Голливудтың сүйкімдісі Порфирио Рубиросаға да сілтеме жасайтын сияқты. Роланды Гаучо рөліне тағайындауы актриса Норма Талмаджбен, содан кейін продюсер Джозеф М. Шенктің әйелімен болған ұзаққа созылған, өмірлік қарым-қатынасына сілтеме болуы мүмкін, бұл үнсіз фильмдер дәуірінің соңғы жылдары мен дыбысты фильмдердің алғашқы жылдарында болған. Режиссер Генри Уитфилд (Лео Г. Кэрролл) Альфред Хичкок үлгісіндегі «қиын» режиссер, ал оның ассистенті Мисс Марч (Кэтлин Фриман) Хичкоктың әйелі Альма Ревилл үлгісінде. Екінші режиссер фон Элльштейн Эрих фон Строхайм мен Йозеф фон Штернбергтің үлгісі болуы мүмкін. Джеймс Ли Бартлоу кейіпкері Солтүстік Каролина университетінің академигі, «Мақтадағы кабинаның» сценарийін жазған Пол Элиот Гриннен шабыттанған болуы мүмкін. Бірақ Бартлоу сонымен қатар Голливудтың көптеген үздік фильмдерінде жұмыс істеген және әйелімен қарағанда индустриямен жақсы қарым-қатынаста болған романшы Уильям Фолкнерге де ұқсайды. Ол, кинодағы әріптесі сияқты, қиын, көбінесе талапкер Оңтүстік сұлуы болды. Кейінірек Хаусман былай деді: «Продюсер Селзник деп ойланды, және, әрине, көбінесе солай, бірақ «Азамат Кейн» Херст пе? Иә, ол Херст, сонымен қатар Пулитцер және басқа да көптеген аңызға айналған тұлғалар. Сондықтан бұл Селзник, Занук және басқалардың бәрі. Сияқты, шетелдік режиссер Строгейм немесе Фриц Ланг болуы мүмкін. Сіз аңызға толы әлемде жұмыс істей бастағанда, сіз де аңызға айналған тұлғаларды кездестіресіз».
Марапаттар мен құрметтер
Академиялық марапатта актриса Глория Грэхемнің Розмари Бартлоу рөліндегі ойнауы экран уақытының бар болғаны 9 минут 32 секундына созылды және ол кезде Академия сыйлығын жеңіп алған ең қысқа рөл болды. Ол 1977 жылға дейін сақталды, сол жылы Беатрис Стрейт «Желі» фильміндегі екінші пландағы үздік әйел рөлі үшін жеңіс алып, 5 минут 2 секундтан тұратын жаңа рекорд орнатты. Сыйлық санаты Үміткер(лер) Нәтижесі Академия сыйлығы Үздік актер Кирк Дуглас Үздік қосалқы актриса Глория Грэм Үздік сценарий Чарльз Шни Үздік көркемдік безендіру – Ақ-қара Көркемдік безендіру: Седрик Гиббонс және Эдвард Карфагно; Безендіру: Эдвин Б. Уиллис және Ф. Кёг Глисон Үздік операторлық – Ақ-қара Роберт Суртис Үздік костюм дизайны – Ақ-қара Хелен Роуз Британдық кино және телеарналар академиясы сыйлығы Кез келген көзден ең жақсы фильм Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы Кинодағы ең көрнекті режиссерлік жетістіктері Винсенте Миннелли Алтын глобус сыйлығы Екінші пландағы үздік актер – Кино Гилберт Роланд Екінші пландағы үздік актриса – Кино Глория Грэм Ұлттық сыншылар кеңесі сыйлығы Ең жақсы он фильм – 7-орын Ұлттық кино сақтау кеңесі Ұлттық кино тізілімі Венеция халықаралық кинофестивалі Алтын арыстан Винсенте Миннелли Америка сценаристтер гильдиясы сыйлығы Ең жақсы американдық драмасы Чарльз Шни
Әннің тақырыбы
Дэвид Раксин фильмге "Жақсы мен сұлу" (алғашқыда "Love is For the Very Young" деп аталған) тақырып әнін жазды. Әнді алғаш естіген кезде Миннелли мен Хаусман оны қабылдамай жазуға жақын болды, бірақ Адольф Грин мен Бетти Комден оларды оны сақтап қалуға көндірді. Фильм шыққаннан кейін ән хитке айналып, джаз стандартына енді және көптеген орындаушылармен орындалды. Көптеген кино музыкасы сарапшылары мен композиторлар, соның ішінде Стивен Сондхайм, осы тақырыпты жоғары бағалады. "Чикаго Трибьюн" газетінің "Тамаша кино тақырыбының анатомиясы" деген мақаласында сыншы Майкл Филлипс былай деп жазды: "Оның диссонансты күтпеген жерде аяқталмайтын шешімдермен үйлестірудің әсерлі тәсілі тыңдаушыны әрдайым қызықтырады. Ащы-тәтті сапасы құпиялы және тартымды. Бұл Дуглас кейіпкеріне және Миннелли Голливудтың ішкі әлемін көрсететін сценарийдің "шынайы және цинизмге толы" атмосферасына өте сай келеді."
Үй медиасы
The Bad and the Beautiful 2002 жылдың 5 ақпанында Warner Home Video компаниясы арқылы Region 1 аймақтық толық экранды DVD форматында шығарылды. 2019 жылдың 19 қарашасында Warner Archive компаниясы Blu-ray нұсқасын жарыққа шығарды.