Далгети Бэй – Шотландиядағы Файф аймағындағы теңіз жағасындағы қала. 10,777 халқы бар, Эдинбургқа жақын орналасқан. Тарихы мен географиясы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дальгети шығанағы (/d/æ/l/'/ɡ/ɛ/t/i//'/b/eɪ/audio=Dalgety Bay2.ogg) – Шотландияның Фиф аймағында орналасқан, Форт фиордының солтүстік жағалауында, Эдинбург қаласының орталығынан 9 миль қашықтықтағы жағалау қаласы және приход. Азаматтық приход Фифтегі ең ірі 8-ші приход, оның халқы 10 777 адамды құрайды (2011 жылғы мәліметтер). Дальгети шығанағы алғашқы Далгети ауылының құрметіне аталған, оның қалдықтары 12 ғасырлық Әулие Бригида шіркеуінің қираған жерлерінде сақталған. Далгети атауының түбірі – шотланд гаэл тіліндегі «dealg» сөзі, ол «доғарылған бұтақ» немесе «тікен» деген мағынаны білдіреді. Алғашқы атау «тікенді бұталардың орны» дегенді білдірген. 1965 жылы құрылысы басталған жаңа қала, өзіне іргелес жатқан негізгі шығанақтың атын алған, бірақ қала Донибристл шығанағы және Әулие Давид шығанағы сияқты көптеген шығанақтар мен шағын шығанақтарды қамтиды. Дальгети шығанағы – маятник аймағы, қала тұрғындарының шамамен 30% Эдинбургте жұмыс істейді. Қала сәулеті көлемді құрылыс компанияларының жұмысын көрсетеді, бірақ қала үздік шағын қала атағын үнемі жеңіп алады. Дальгети шығанағында Historic Scotland қорғауындағы 9 тізімделген ғимарат немесе құрылыс бар.
Dalgety Bay (/d//æ//l/'/ɡ//ɛ//t//i// /'/b//eɪ//audio=Dalgety Bay2. ogg/) is a coastal town and parish in Fife, Scotland, on the north shore of the Firth of Forth, 9 miles from Edinburgh city centre. The civil parish is the 8th largest in Fife with a population of 10,777 (2011)
Dalgety bay was named after the original village of Dalgety, evident by the ruins of the 12th century St Bridget's Kirk. The root of the place name Dalgety is the Scottish Gaelic word dealg, 'thorn', and the full name originally meant 'the place of the thorn[ bushes]'. The new town, of which building started in 1965, takes its name from the main bay it adjoins, but the town stretches over many bays and coves including Donibristle Bay and St David's Bay. Dalgety Bay is a commuter town and around 30% of the towns' workers work in Edinburgh. While the architecture of the town reflects construction by volume housebuilders, the town is a regular winner of the Best Kept Small Town title. Dalgety Bay contains 9 Listed Buildings or structures by Historic Scotland.
Тарих
Далгети шығанағы 12 ғасырдағы Әулие Бригида шіркеуі орналасқан жерде салынған Далгети ауылынан бастау алады. Қаланың төңірегіндегі жерлер Морей графтарына тиесілі болған, олар өз резиденциясы ретінде Донибристл үйін салған. 1592 жылы Джеймс Стюарт, Морейдің 2-графы, Донибристл жағажайында өзінің қарсыласы Джордж Гордон, Хантли графының қолынан қаза тапты, бұл оқиға «Бони Эрл О’Морей» атты танымал балладада мәңгі есте қалды. 18 ғасырдың соңында Морей графтарының бұйрығымен ауыл қиратылып, тұрғындары тарап кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мортон Грей Стюарт, Морейдің 17-графы, жерінің бір бөлігін Корольдікке сыйға тартып, 1917 жылы онда Корольдік Әскери-әуе қызметінің базасы ретінде әуежай салынды. Қаладан 30 адам Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, олардың тек сегізі ғана аман-есен оралды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік Әскери-әуе қызметі әуежайды HMS Merlin әуе станциясы ретінде жақсарып, кеңейтіп, онда кеңейтілген ұшақтарды күтіп-жөндеу кешенін құрды. Қазіргі заманғы Далгети шығанағының құрылысы 1965 жылы Шотландияның алғашқы «кәсіпкерлік қаласы» ретінде RNAS Donibristle және Морей графтарының отбасылық резиденциясы Донибристл үйінің қалған жерлерінде басталды. Қала Форт фиордының солтүстік жағалауындағы бірнеше шығанақтар мен ойыстарда, оның ішінде Донибристл шығанағы мен Сент-Дэвид шығанағында орналасқан.
Dalgety Bay began as the village of Dalgety, which was built on the site of the 12th century St Bridget's Kirk. The land surrounding the town was part of the estate owned by the Earls of Moray who built Donibristle House as their residence. In 1592 James Stewart, 2nd Earl of Moray was murdered on the seashore near Donibristle by his rival George Gordon, Earl of Huntly, which is remembered in the popular ballad The Bonnie Earl O' Moray. Towards the end of the 18th century, the village was destroyed by order of the Earls of Moray. and the inhabitants dispersed. During the First World War Morton Gray Stuart, 17th Earl of Moray donated a portion of his land to the Crown, which built an airfield there in 1917 as a base for the Royal Naval Air Service. The town also sent 30 men into the First World War, with only eight returning unharmed. The Royal Naval Air Service improved and expanded the aerodrome during the Second World War as HMS Merlin, an air station, and constructed an extensive aircraft maintenance facility there. Construction of the modern town of Dalgety Bay as Scotland's first "enterprise town" began around 1965 on the site of RNAS Donibristle and much of the remaining ground of the Earls of Moray family seat, Donibristle House. The town stretches across several bays and coves of the northern coast of the Firth of Forth including Donibristle Bay and St David's Bay.
Білім
Далгети шығанағында екі бастауыш мектеп бар: Далгети шығанағы бастауыш мектебі және Донибристл бастауыш мектебі. Далгети шығанағы Инверкейттинг орта мектебіне қатынайтын оқушылар аймағында орналасқан.
There are two primary schools in Dalgety Bay: Dalgety Bay Primary School and Donibristle Primary School. Dalgety Bay sits within the catchment area for Inverkeithing High School.
Радиоактивті заттар
1990 жылдан бері Далгети шығанағының жағалауында радиоактивті заттардың бірнешеуі табылды. Бұл заттар радийлі циферблаттары бар Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақтардың қалдықтарын қамтитын, тозып кеткен қоқыс полигонынан келген. 2013 жылы Шотландияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі (SEPA) ластануға Қорғаныс министрлігінің толық жауапты екенін анықтады. 2011 жылы табылған бір заттың деңгейі 10 МБк құрады. Бұл заттар радийлі циферблаттары бар Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақтардың қалдықтарын қамтитын, тозып кеткен қоқыс полигонынан келген деп есептеледі. 2012 жылдың 25 сәуірінде Қорғаныс министрлігі мен SEPA мәселені бірлесіп зерттеуге келісті. 1990 жылдан бері Далгети шығанағының жағалауында 2500-нен астам радиоактивті ошақ табылды, олардың үштен бірі 2011 жылдың қыркүйегінен бері анықталды. 2012 жылы Қорғаныс министрлігі Далгети шығанағының Ұлыбританияда радиоактивті ластанған жер ретінде заң жүзінде алғаш рет танылуын болдырмау үшін ластануды 12 ай бойы тергеуді жүргізді. 2013 жылы SEPA Қорғаныс министрлігінің ластануға толық жауапты екенін мәлімдеді. 2014 жылдың басында Қорғаныс министрлігі ластануды жою жолдары бойынша төрт ұсыныс жасады, олар жұртшылықты ұстап тұру үшін қоршау орнатудан бастап, бетонмен жабуға дейін қамтыды. 2023 жылдың қыркүйегінде SEPA ластануды жою операциясы сәтті аяқталғанын және жағалаудың тиісті бөлігі 2011 жылдан бері алғаш рет жұртшылыққа қауіпсіз екенін хабарлады. Шамамен 6500 радиоактивті бөлшек, көбінесе төмен белсенділікпен, алынып тасталды, бөлшектерді анықтау үшін арнайы құрылғы қолданылды. Бұрын жобаның құны 10,5 миллион фунт стерлингке бағаланған болатын.
A series of radioactive objects have been found on the shoreline of Dalgety Bay since the 1990s. The objects come from an eroded landfill that contains debris from Second World War aircraft that originally had radium dials. In 2013, the Scottish Environment Protection Agency found that the Ministry of Defence was solely responsible for the contamination. One found in 2011 measured 10 MBq. The objects are believed to come from an eroded landfill that contains debris from Second World War aircraft that originally had radium dials. On 25 April 2012, the MoD and the Scottish Environment Protection Agency agreed a joint survey of the problem. Since 1990, more than 2,500 radioactive hotspots have been found on the Dalgety Bay foreshore, one third of them since September 2011. As of 2012, the Ministry of Defence was conducting a 12 month investigation of the contamination to try to avoid Dalgety Bay "becoming the first place in the UK to be legally designated as radioactive contaminated land". In 2013, SEPA concluded that the MoD was solely responsible for the contamination. In early 2014 the MoD made four proposals regarding how to deal with the contamination, ranging from erecting fences to keep the public out, to sealing it in with concrete. In September 2023, SEPA announced that the operation to remove the contamination had been successfully completed and that the relevant stretch of shoreline was now safe for public access for the first time since 2011. Some 6,500 radioactive particles, mostly of low activity, had been removed, with a purpose built scanner being used to detect the particles. The project had previously been reported to cost £10.5 million.