Кіріспе
Неміс ертегісі Неміс ертегісі Екі бауыр - Гримм ағайындылары жинаған неміс ертегісі, 60-шы ертегі. Ол - Арн Томпсонның 303-түрі, "Қан ағайындары", 567-түрінің алғашқы эпизоды, "Сақ құс жүрегі". Сицилиядан шыққан осыған ұқсас әңгімені жазушы және фольклоршы Эндрю Ланг "The Pink Fairy Book" кітабында жинаған.
the German fairy tale
The Two Brothers is a German fairy tale collected by the Brothers Grimm, tale number 60. It is Aarne Thompson type 303, "The Blood Brothers", with an initial episode of type 567, "The Magic Bird Heart". A similar story, of Sicilian origin, was also collected by author and folklorist Andrew Lang in The Pink Fairy Book.
Қысқаша мазмұны
Бай алтын шебер мен кедей қоқыс жасаушы ағайынды болған. Қазаншыда екі бірдей егіз ұл бар еді. Бір күні қосқыш орманнан алтын құсты көріп, бір қауырсынды алып, ағасына көп ақшаға сатып жіберді. Ол құсты тағы да қуып барып, алтын шамшырақ тауып алды. Үшінші рет құсты өзі алып келді. Оның жүрегі мен бауырын жеген адам төсегінің астынан алтын монета табатынын білген ағасы әйеліне оны пісіріп беріпті. Бірақ оның немерелері ас үйге келіп, жалбарынды, құстың екі ұшы құлап түскенде, олар оларды жеді, ал алтын монеталар олардың жаздықтарының астында пайда болды. Алтын шебер ағасына ұлдары шайтанмен жұмыс істеп жатқанын айтып, оларды тастап кетуіне көндірді. Бір аңшы оларды қабылдап, өз кәсіпін үйретті. Олар өскен соң, оның рұқсатын сұрап, өздерінің тағдырын іздестірді. Ол қатты қуанды, өйткені олар батыл аңшы сияқты сөйледі, сондықтан оларды жіберді. Ол оларға пышақ беріп, егер олар бір-бірінен бөлініп кетсе, пышақты ағашқа соғып қою керектігін айтты. Екеуі қайтып келгенде, ол ағасының жағдайына қарап, пышақтың жағы тотқанын, егер ол жаман болса. Жолда олар бір қоянды аштықтан өлтіре жаздады. Бірақ ол өз өмірін сақтап қалуды сұрап, екі жас қоянды беруге ұсыныс жасады. Түлкі, қасқыр, аю, арыстан да солай болды. Жас малдар оларға азық-түлік сатып алатын ауылды көрсетті. Олар жолдарын бөліп, малдың жартысын алып, бір ағашқа пышақпен соғып, жолдарын бөлісті. Жас жігіт барлық қара асылған қалаға келді, онда айдаһар келесі күні оған берілуі тиіс болатын ханшайымнан басқа барлық жас қыздарды жеді. Аңшы айдаһар төбесіне шығып, үш тостаған мен семсерді тауып алды. Ол тостағандағы суды ішкенше, семсерді ұстай алмады. Келесі күні таңертең ханшайымды төбеге алып келді, патшаның маршалы қарап тұрды. Сол жыланның жеті басынан шыққан бір дыбысы бүкіл шөпті өртеп жіберді. Бірақ жыртқыш аңдар отты басып тастады. Аңшы оның алты басын және құйрығын кесіп тастап, жануарларға оны бөлшектеуге бұйырды. Ханшайым шаштарын жануарларға бөліп, аңшыға өз пышағын берді, ол онымен айдаһардың тілдерін кесіп тастады. Ол шаршап, арыстанға ұйықтап жатқанда сергек болуды бұйырды, бірақ арыстан да шаршап, аюға сергек болуды бұйырды, және т.б. Маршал аңшының басын кесіп, ханшайымды өзін құтқарып алғанын айтуға мәжбүр етті. Жануарлар оянып, қоянды өлтірер еді, бірақ ол аңшыны қайта тірілтетін тамырды білетінін айтты, сондықтан олар оны әкелуге рұқсат берді. Аңшы принцесса оны өлтірген болуы керек деп ойлады, оны арылу үшін, және әлемді кездейсоқ. Бір жылдан кейін қалаға оралғанда, оның қызыл түстегі, принцесса мен маршалдың үйлену тойына арналған екендігін көрді. Аңшы қонақүй иесімен патшаның дастарқанынан нан ала аламын деп шарт құрып, қоянды жіберді. Ханшайым оны мойынтіректің бір бөлігінен танып, онымен бірге нан да жіберді. Сонда қонақүй иесі бұдан былай ойнауға дайын болмады. Ол түлкі, қасқыр, аю және арыстанды ет, көкөніс, кондитерлік өнімдер мен шарап үшін жіберді. Патша жануарларға таңғалып, ханшайым оған қожайынды шақыруды тапсырды. Ол қамалға келгенде, жеті айдаһардың басы көрініп тұрды, аңшы олардың аузын ашып, тілдерінің қайда екенін сұрады. Ол тілдерді шығарып, ханшайым оның әңгімесін растады. Маршал өлтіріліп, аңшы мен ханшайым үйленді. Бір күні жас патша ақ бұғыны аңғарып, орманда жалғыз қалды. Бір қарт әйел отқа жақындап, өз жануарларына зақым келтірмеу үшін таяқпен соққы беруін сұрады. Осылайша олар тасқа айналды, сондықтан ол оны тасқа айналдыра алды. Үлкен егіз пышақтың бір жағында тотықтай тұншығып, ағасын іздеп шықты. Қаладағы жас патша ретінде қарсы алынды, бірақ өзі мен ханшайымның арасында төсекке семсер қойды. Кіші інісінің не істеп жатқанын естіген ол сол орманға барып, сол сиқыршыны тапты, бірақ малдарын өлтіруден бас тартты. Ол оған тапаншасын атып, қорғасынға зақым келтірмеген, бірақ ол үш күміс түймесін алып тастап, оны қайтадан атып өлтірді. Ол оған ағасын, мал-жануарларын және басқа да көптеген нәрселерді қайтарып берді. Ағалар үйлеріне барып, өздерінің оқиғаларын айтып берді. Ағасы оны өзіндей қабылдап, төсегінде ұйықтағанын естігенде, жас патша оның басын шауып тастады, бірақ өкінді. Қоян тамырды қайта әкеліп, бауырласты сауықтырып жіберді. Олар қалаға оралды, ал ханшайым күйеуін малдың мойнындағы алқадан тани алды және одан сол түні неге семсерді төсекке қойғанын сұрады, оған ағасының шындықты айтқанын айтты.
Талдау
Халық аңыздарын жинаған адамдар бұл ертегілердің бір-бірінен бөлініп, қазіргі түріне келгенін атап өтті. Әңгіменің басында ATU 567 типті "Сұмдық құс жүрегі" деген аңыз бар, онда құстың сиқырлы дене мүшелері оны жегендердің бәріне үлкен тағдыр уәде етеді. Бұл ертегі екі ағайынның құсты жеп, әрқайсысы өз жолына кететін "еуропалық нұсқасына" жатады, антагонисттің сиқырлы заттарды ұрлап, шөпті пайдалану арқылы өзгеруі жоқ.
Бейімделулер
Гримм ертегісіне қатты ұқсайтын француз жазушысы Александр Дюма ертегісінің "Екі аға" деген атаумен нұсқасын шығарған. Бұл нұсқада ағайындылардың есімдері Готлиб пен Уилфрид және олардың әрқайсысы арыстан, аю, қоян, қасқыр және түлкіді жалдайды.