Кіріспе

"Бремен қаласының музыканттары" – ағайынды Гриммдер жинаған және 1819 жылы "Гриммдердің ертегілері" жинағында жарияланған неміс ертегісі (KHM 27).

Шығу тегі

Гримм ағайындылары бұл ертегіні алғаш рет 1819 жылы «Kinder und Hausmärchen» екінші басылымында жариялады, неміс әңгімешісі Доротеа Вихманның (1755–1815) айтуынша.

Тарихы

Әңгіме халықаралық Аарн-Томпсон-Утер индексі бойынша АТУ 130 типінде – "Түнгі жатқандағы жануарлар (Бремен қаласының музыканттары)" деп жіктеледі. Фольклоршылар Стит Томпсон мен Барр Толькен бұл тип пен АТУ 210 типі арасындағы тығыз байланысты көреді – "Аталық тауық (Қосқары), аналық тауық, үйрек, ілгек және ине саяхатта". Фольклорист Анти Арне АТУ 130 – "Die Tiere auf der Wanderschaft" ("Көшпенді жануарлар мен заттар") ертегі түрінің Азияда пайда болғандығын айтты. Француз фольклорисі Пол Деларю ертегі түрінің екі нұсқасын анықтады: батыс нұсқасында жер аударылған жануарлар әрқашан үй жануарлары (Гримм ертегісімен көрсетілгендей), ал шығыс нұсқасында кейіпкерлер "төмен дәрежелі жануарлар" болып табылады. Бұл екінші нұсқа Жапонияда, Қытайда, Кореяда, Меланезияда және Индонезияда кең таралған.

Нұсқалар

Бұл әңгіме басқа АТ 130 ертегілерімен ұқсас, мысалы, неміс/швейцариялық "Тонаушы мен шаруа жануарлары", норвегиялық "Қой мен шошқа үй салды", финляндиялық "Жануарлар мен Шайтан", фламандтық "Сент-Гудүлдің хор ұлдары", шотландтық "Ақ жануардың хикаясы", ағылшын "Бұқа, қошқар, әтеш және Штег", ирландтық "Джек және оның серіктері", испандық "Бенибайр", американдық "Джек қалай бақытын іздеді" және "Ит, мысық, есек және әтеш", Оңтүстік Африкалық "Әлемнің сыйы" және ағылшын "Джек қалай бақытын іздеуге кетті". Оның түрлері американдық халық ертегілерінің жинақтарында және шотланд саяхатшыларының репертуарында да кездеседі. Сондай-ақ, үнді, малай және жапондық көздерден алынған әңгімелер жинағында да түрлері табылады.

Мәдени мұра

Бұл әңгіме анимациялық бейнелер, көркем фильмдер (көбінесе мюзиклдер), театрлық қойылымдар және опералар арқылы қайта айтылып келді.

Экрандағы және сахнадағы бейімделулері

1935 жылы Уб Айверкс «Брементаундағы музыканттар» мультсериалын жасады, ол Айверстің ComiColor Cartoons сериясы үшін бейімделген туынды болды. Территунз студиясы 1943 жылы «Үміткер есек» атты бейімдеуді шығарды, онда оқиғаға «Алтын жұмыртқа салған қаз» тұжырымы қосылды. Неміс композиторы Рихард Мохаупт 1949 жылы Бременде тұңғыш рет көрсетілген Die Bremer Stadtmusikanten операсын жазды. Бұл ертегі Спайк Миллиганның «Құйрықтар, сиқыршылар және алыптар» британдық балалар сериясы үшін ойнақы түрде бейімделді, бірақ оқиға Бременде емес, «Брумда» (Бирмингемнің қысқартылған атауы) өріледі. Кеңес Одағында бұл оқиға 1969 жылы Юрий Энтин мен Василий Ливанов «Союзмультфильм» студиясында «Бремен қаласының музыканттары» атты мультфильмге бейімделді. Одан кейін «Бремен музыканттарының ізбен» атты жалғасы шықты. 2000 жылы «Жаңа Бремен қаласының музыканттары» атты екінші жалғасы жарық көрді. 1972 жылы Джим Хенсон өзінің Муппеттерімен бірге «Бременнің Муппет музыканттары» атты нұсқасын жасады, ол түпнұсқа оқиға болған Германияның орнына Луизиананың ауылдық жерінде өріледі. 1976 жылы Италияда Серхио Бардотти мен Луис Энрикес Бакалов оқиғаны I Musicanti атты музыкалық пьесаға бейімдеді, оны екі жылдан кейін бразилиялық композитор Чико Буарке португал тіліне аударды. Музыкалық пьеса Os Saltimbancos деп аталды, кейіннен альбом ретінде шығарылды және Бразилиядағы балалар үшін ең танымал туындылардың біріне айналды. Бұл нұсқа фильмге де көшірілді. Испанияда бұл оқиға 1989 жылы «Лос 4 músicos de Bremen» атты анимациялық фильмге шабыттандырды, режиссері – мультфильмші және аниматор Круз Дельгадо, бұл оның соңғы туындысы болды. Ең үздік анимациялық фильм үшін Гойя сыйлығын жеңіп, танымал болғаннан кейін, «Los Trotamúsicos» анимациялық телесериалы 26 эпизодтан тұратын сериямен көрсетілді. Синопсис төрт жануар досының оқиғасын баяндайды: әтеш Коки, ит Лупо, мысық Бурлон және есек Тонто, олар Бремен қаласындағы байқауда жеңіске жету мақсатымен гитара, труба, саксофон және барабан ойнайтын топ құрады. Жапонияда Tezuka Productions компаниясы 1981 жылы премьерасы өткен «Бремен 4: Тозақтағы періштелер» (ブレーメン4 地獄の中の天使たち) атты ғылыми-фантастикалық анимациялық телефильмді жасады. Балаларға арналған фильмде қарулы зорлық-зомбылық пен соғыс қылмыстары бейнеленген, бірақ оның негізгі тақырыбы соғысқа қарсы. Германия мен АҚШ-та бұл оқиға 1997 жылы «Қорықпаған төртеу» (Die furchtlosen Vier) атты анимациялық фильмге бейімделді, бірақ бастапқы материалдан едәуір өзгеше болды; жалпы сюжет бірдей болғанымен, төртеу Бременге келіп, оны жемқор корпорация Mix Max-тың билігінен босатуға көмектеседі, сонымен қатар компанияның шұжыққа айналдыруды жоспарлаған жануарларды құтқарады. Онда R&B әншісі Джеймс Инграм Buster иті, гитарист B.B. King Фред есегі, әнші және пианист Олета Адамс Гвендолин мысығы және итальяндық музыкант Цучерро Форначиари Тортеллини әтешінің дауысы дыбыстады. 1997 жылы Dingo Pictures түсірген Die Bremer Stadtmusikanten фильмі жоғарыда аталған «Қорықпаған төртеудің» макет-бэкстері болып табылады. Cartoon Network арнасында Out of Tune Toons марафоны кезінде мультфильм үзілістері мен Cartoonetwork Video-да The Bremen Avenue Experience атты ертегіге негізделген жануарлар гаражының мультфильмдері бар («Wedgies») мысық (Джессика), ит (Симон), есек (Баррет) және әтеш (Таннер) ойнайды. Олар Бремен музыканттарының заманауи нұсқасы немесе Бременнің ескі музыканттарының ұрпақтары. HBO Family анимациялық сериясы, Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child, осы оқиғаны 3-ші маусымда бейімдеп, оған ел және афроамерикандық стилін қосты. Женифер Льюис Хейзел (ит), Гладис Найт Шоколад (есек), Дион Уорвик Мисс Китти (мысық) және Джордж Клинтон Скретчмо (әтеш) рөлінде ойнады. 2020 жылы жапондық токусацу сериясы Kamen Rider Saber оқиғаны «Wonder Ride Book» деп атаған «Бремен но Рок Банд» (ブレーメンのロックバンド) ретінде қабылдады, оны басты кейіпкерлердің бірі Kamen Rider Slash пайдаланады. Тәуелсіз фильм шығарушы компания Storybook Studio Джон Патрик жазған және режиссерлік еткен поэманың жаңа музыкалық кинокартинасын әзірлеуде. 2024 жылы Netflix анимациялық сериясы The Grimm Variations оқиғаны ғылыми-фантастикалық батыс ретінде қайта баяндайды, жануарлардың аттарын жануарлардың өздерімен алмастыратын әйелдер ойнайды. Бұрынғы шериф орынбасары «Mad Dog» мысық құюшы жұмысшы Есек пен бұрынғы жезөкше Кэтпен бірге топ құрып, Тоқты деп аталатын топтың барымтасында ұсталған қыздың көмегімен қаладан тыс топты басқарады.