Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англияда туған жер иеленуші және бизнесмен (1766-1850) Елизавета Макартур (14 тамыз 1766 9 ақпан 1850) - Джон Макартурдың әйелі болған ағылшындық жер иеленуші және бизнесмен.
English born landowner and businesswomen (1766–1850)
Elizabeth Macarthur (14 August 1766 – 9 February 1850) was an English born landowner and businesswomen who was wife of John Macarthur.
Ерте өмір
Элизабет Макартур Англияның Бриджерул қаласында, провинциялық фермерлер Ричард және Грейс Виалдың қызы болып дүниеге келді. Әкесі ол төрт жаста болғанда қайтыс болды. Оның анасы 11 жасында қайтадан тұрмысқа шығып, Елизаветаны бабасы Джон мен досының қамқорлығына қалдырды. 1788 жылы Елизавета Плимут солдаты Джон Маккартурмен үйленді. 1790 жылы жаңа туған ұлы Эдвардпен бірге Джон мен оның полкі Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусына Жаңа Оңтүстік Уэльстің жаңадан құрылған колониясына екінші флотпен бірге барды.
Elizabeth Macarthur was born in Bridgerule England, the daughter of provincial farmers, Richard and Grace Veale of Cornish origin. Her father died when she was aged four years. Her mother remarried when she was 11, leaving Elizabeth in the care of her grandfather, John, and friend. Elizabeth married Plymouth soldier John Macarthur in 1788. In 1790, with her newborn son Edward, she accompanied John and his regiment, the New South Wales Corps, to the recently established colony of New South Wales, travelling on the Second Fleet.
Жаңа Оңтүстік Уэльстегі өмір
Елизавета Жаңа Оңтүстік Уэльске келген алғашқы әскери қызметші әйел болды. Білімді, сөзге шешен, жақсы оқылатын оның хаттары жаңадан пайда болған Сиднейдің және отаршылдық өмірдің маңызды жазбасын береді. Ол әуесқой астроном және ботаник болды және қоғамдағы мәртебелі орынға ие болды, онда ол "Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусының офицерлері, теңіз офицерлері және отаршылдық әкімшілік мүшелері арасында соттың отырысын өткізді". Джон Парраматтада комендант болып тағайындалды және 1793 жылы Розехиллге жақын жерде жер гранттарын алды, оның меншігін әйелі Елизавета Ферма деп атады. Джон Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусының төлегіші және қоғамдық жұмыстардың директоры болды. Елізабеттің сыйлылығы мен сүйкімділігі күйеуінің дау-дамайға толы табиғатына қарама-қайшы болды және ол мен оның балалары Джонның кейінгі жылдардағы көптеген даулы әрекеттеріне қарамастан, жақсы әлеуметтік беделді сақтады. Алайда, губернатор Филипп - ол өзімен байланысқан жалғыз губернатор болды, өйткені күйеуінің іскерлік қызметі мен әрекеттері кейін "макартур отбасының компаниясын іздеу үшін кез-келген губернатор үшін тым даулы болды". Ол отбасын тастап, Лондонға кетуге мәжбүр болды. Елізабеттің жұмысы отбасына, балаларына білім беруге және қарапайым үй шаруасына байланысты болды. Елизавета 1850 жылы қайтыс болды, ол күйеуінен алғаш рет оның меланхолиясы мен параноясы тереңдеген кезде алыстаған, содан кейін 16 жылға аман қалды. Ол англикандық еді.
Elizabeth was the first soldier's wife to arrive in New South Wales. Being educated, articulate, and well read, her letters provide an important record of the infant convict town of Sydney and colonial life. She was an amateur astronomer and botanist and enjoyed a privileged position in society where she "held court amongst officers of the New South Wales Corps, naval officers and members of the colonial administration". John was made Commandant at Parramatta and received land grants in 1793 near there, at Rosehill, naming his property Elizabeth Farm after his wife. John became paymaster to the New South Wales Corps and director of public works. Elizabeth's respectability and charm were in contrast to her husband's disputatious nature and meant that she and her children retained a good social standing despite John's many controversial actions in the following years. However, Governor Phillip was the only governor she associated with, as her husband's business activities and actions later were "too controversial for any governor to seek the company of the Macarthur family". She had to travel to London leaving her family behind. Elizabeth's work centred on her family, the education of her children, and the management of a modest household. Elizabeth died in 1850, having first been estranged from her husband as his melancholia and paranoia deepened, and then surviving him by 16 years. She was an Anglican.
Австралияның жүн өндірісін құрудағы рөлі
1801 және 1805 жылдар аралығында Джон Англияда өмір сүрді, онда ол өзінің жоғары офицерін жекпе-жекте жарақаттағаннан кейін әскери соттың алдына жіберілді, 1808 жылдан 1817 жылға дейін, 1808 жылдың қаңтарында Рум көтерілісіне қатысқаны үшін тұтқындау ордерінен қашып, содан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльске оралу шарттарын қабылдамағаны үшін, ол өзінің қателігін мойындап, жақсы мінез-құлық танытуға уәде берді. Осы кезеңдерде Елизавета Параматта, Камден, Сейвен Хиллс және Пеннант Хиллстегі отбасылық меншіктерді қадағалады. Бұл жұмыстарға үй шаруасы мен бизнестің есептерін жүргізу, сотталғандарды жұмысқа орналастыру, жүнді жуу, баллонға салу және тасымалдау жұмыстарын қадағалау, қошқарларды таңдау және отарды өсіру кіреді. Джон оның қиындыққа төтеп беру қабілетіне ризашылығын білдіріп, оған таңғалды, бірақ оның ретсіз және жеткіліксіз хаттары үнемі алаңдататын. Дегенмен, оның үлесі кәсіпорынның табысына және Жаңа Оңтүстік Уэльстің сапалы жүннің сенімді жеткізушісі ретінде қалыптасуына маңызды болды. Англияда Джон өзінің талантын австралиялық жүн өндірісін дамытуға қолданды, ал Элизабет өзінің ұйымдастырушылық қабілеті мен ұмтылысын жүн өндірісіне қолданды. Күйеуінің ақылсыздығы кезінде және 1834 жылы қайтыс болғаннан кейін ол 1850 жылы қайтыс болғанға дейін кәсіпорындарды үлкен табысқа қол жеткізді.
Between 1801 and 1805, John was living in England, where he had been sent for court martial after wounding his superior officer in a duel, and again from 1808 to 1817, avoiding an arrest warrant for his role in the Rum Rebellion of January 1808, and then because he refused to accept the terms for his return to New South Wales which were that he admits his wrongdoing and promise to be of good behaviour. During these periods, Elizabeth oversaw the family estates at Parramatta, Camden, Seven Hills, and Pennant Hills. This included the management of household and business accounts, the employment of convict labor, the supervision of wool washing, baling, and transport, and the selection of rams and breeding to improve the flock. While John expressed his gratitude and admiration for her ability to cope, her irregular and inadequate correspondence were of constant concern. Nonetheless, her contribution was essential to the success of the enterprise and establishing New South Wales as a reliable supplier of quality wool. In England, John used his flair to promote the Australian wool industry while Elizabeth used her organizational ability and application to produce the wool. During her husband's insanity and after his death in 1834, she continued to run the enterprises with great success until her death in 1850.
Отбасы
Тоғыз балалы анадан жеті бала өмір сүрді. Оның ұлдары Эдвард (1789-1872), Джеймс (1793 1794), Джон (1794 1831), Джеймс (1798 1867) және Уильям (1800 1882) отаршылдық басқаруға, ауыл шаруашылығына, саясат пен саудаға лайықты үлес қосты. Оның үлкен қызы Елизавета (1792-1842) ата-анасы кем дегенде екі рет "ұсыныстан" бас тартқанына қарамастан, үйленбеген болып қалды. Оның кіші қыздары Мэри (Мэри Боуман, 1795 ж.) және Эммелин (б. 1808) отаршыл отбасыларға үйленді. Сэр Эдвард Маккартур (1789-1872) 1862 жылы Сара (туған тегі Нил) -ға үйленді, олар баласыз қайтыс болды. Джеймс Макартур (17981867) Эмилиге (туған аты Стоун) үйленді. Олардың бір ғана қызы Елизавета (1840 - 1911) болды. Макартурдың иесінің басым бөлігі ағайынды Уильямс Джеймс арқылы оның құрметіне аталған. Бұл - 200 ғалым жұмыс істейтін, Камден-паркте орналасқан, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Ірте өнеркәсіп департаменті басқаратын ең ірі үздіктер орталығы. 1995 жылы Австралияның бес долларлық монетасында Елизавета Макартур есімі аталып, ол "Колониялық Австралия" деп аталатын арнайы күміс коллекционерлік жиынтықта енгізілген. Елизаветаның бір есеп кітабында Мачипингтің зығыр баспасы мен басқа да түрлі бұйымдар жасағаны туралы айтылған. 1824 жылы оған 8 фунт төленді. Бұл үстел Милтон Нью-Уэлс штатындағы Милтон Хаус мұражайында сақталған деп есептеледі. Мак Сай Ин Австралияда тұңғыш рет қоныстанған қытайлық адам деп саналады. Элизабет Маккартур австралиялық автор Кейт Гренвиллдің 2020 жылы жарық көрген "Жабайы жапырақтардан жасалған бөлме" атты ойдан шығарылған мемуарларының тақырыбы болып табылады.
From nine pregnancies, seven children survived childhood. Her sons, Edward (1789–1872), James (1793 1794), John (1794 1831), James (1798 1867) and William (1800 1882), made worthy contributions to colonial governance, agriculture, politics and trade. Her eldest daughter Elizabeth (1792 1842) remained unmarried, despite at least two 'offers' declined by her parents. Her younger daughters Mary (Mrs Bowman, b.1795) and Emmeline (b.1808) married into colonial families. Sir Edward Macarthur (1789–1872) married Sarah (née Neil) in 1862, and they died childless. James Macarthur (1798–1867) married Emily (née Stone). They had only one child, daughter Elizabeth (1840 1911). The bulk of the Macarthur estate, through the brothers William, James is named in her honour. It is the largest Centre of Excellence operated by New South Wales Department of Primary Industries, employing 200 scientists and located at Camden Park. Elizabeth Macarthur is commemorated on the 1995 Australian five dollar coin which was struck for inclusion in a special Masterpieces in Silver collector proof set entitled Colonial Australia. One of Elizabeth's accounting books refers to a Machiping having made a linen press and other sundry items. He was paid £8 in 1824. The desk is believed to survive in Milton House museum, in Milton NSW. Mak Sai Ying is believed to be the first Chinese man to live in Australia. Elizabeth Macarthur is the subject of a fictitious memoir, A Room Made of Leaves, by Australian author, Kate Grenville, published in 2020.