Кіріспе

Йоаким Стулич, сонымен қатар Йоаким Стули (1730-1817) - Рагуза Республикасынан шыққан сөздікші, ежелгі хорват сөздіктерінің ең үлкен сөздігінің авторы. Ол Дубровникте дүниеге келді, онда бастауыш білім алды және иезуит колледжінде және францискан монастырында философия мен теологияны оқыды. Содан кейін ол Римге көшіп барып, үш жыл аралығында Аракоэли монастырында францискандықтардың орталық оқу орнында теологияны оқыды. Стулич Дубровникке оралып, 1760 жылы лексикографиялық жұмысын бастады, ол жарты ғасырға, 1810 жылға дейін жалғасты. Стуллидің өмірлік жетістігі - оның латын-итальян-иллириялық сөздігі. Бастапқыда Стуличтің дереккөздері Арделио Делла Белланың сөздігі, Дубровниктегі Akademija ispraznijeh (Академияның бос орындары) лексикографиялық күш-жігері және 18-ғасырдың ең жақсы итальяндық академиялық сөздігі Турин сөздігі болды. Сондай-ақ, ол әдебиеттер мен ауызша деректерден материал жинады. Стулли 1770 жылдардың басында, 1772 және 1773 жылдары Рим, Венеция және Венаға барған кезде жаңа материал мен қолайлы баспахананы іздеуді бастады. Ол Богемия, Саксония және Пруссияға барып, баспахана мен демеуші іздеді. 1783 жылы ол Богемияның сарай әкімшілігімен байланысқа түсті. Олар басылымға шығатын материалдың сапасы жақсы ма, жоқ па, соны тексеруді бастады. Стулич Дубровник / Далматияның жазу стилін қолданғандықтан, 1785 жылы Венада Антун Мандич, Йосо Кромпотич, Мариян Ланосович және Стулич кіретін арнайы императорлық комиссия жиналды. Комиссия славян жазуы қолданылсын деп шешті. Тілдік, стильдік, ақшалай және баспа кедергілері жойылғаннан кейін, басылым басталды. Тек 1801 жылы Будада сөздіктің бірінші бөлімі (Lexicon latinoitalicoillyricum) жарық көрді. Екінші бөлігі төрт жылдан кейін (1805) Дубровникте (Rjecsosloxje u komu donosuse upotrebljenia, uredna, mucsnia istieh jezika krasnoslovja nacsini, izgovaranja i prorjecsja) шықты. Үшінші бөлігі 1810 жылы Дубровникте (Vocabolario italiano illirico latino) жарияланды. Сөздіктің әр бөлімі екі томнан тұрады. Оны дайындау үшін барлық дерлік көне хорват сөздіктері мен жүзге жуық жазушының еңбектері қолданылды. Стулич сөздігі - ежелгі хорват тілінің ең үлкен сөздік шығармасы (4700 беттен астам және шамамен 80 000 сөз). Стулли сөздігі хорват тіліндегі лексикалық материалдың қазынасы ретінде өте құнды.