Кіріспе
Армян архиепископы (11531198) Ламбронның қасиетті Нерсесі (11531198) - Киликияның Армян патшалығындағы Тарс архиепископы, Армян әдебиеті мен шіркеу тарихындағы ең маңызды тұлғалардың бірі ретінде есте қалады.
Saint Nerses of Lambron (, Nerses Lambronatsi) (1153–1198) was the Archbishop of Tarsus in the Armenian Kingdom of Cilicia who is remembered as one of the most significant figures in Armenian literature and ecclesiastical history.
Өмір
Нерсес Ламбронның хетмуд иегері Ошин II-нің ұлы және Католикос (11661173) Нерсес IV-тің немересі болды. Оның анасы Шахандухт - Қасиетті Григорий Ағартушының ұрпағы. Ол грек, латын, сириялық және, мүмкін, копт тілдерін жақсы білген. Оның алғашқы білімін Скевраванк (Скевра монастыры) алды, ол Хромклада оның ағасы Нерсес пен Григор Тгханың (Грегорий IV Жас, 1173 жылдан 1193 жылға дейін Католикос) қадағалауымен жалғастырды. Ол гректер мен армян шіркеулерінің бірігуін ынталы түрде қолдады. 1179 жылы ол Хромкла кеңесінде болды, онда одақтың шарттары талқыланды; оның бұл кеңестегі сөйлеуі шешендік пен стильдің шедеврі болып саналады. Одақ туралы шешім қабылданды, бірақ 1180 жылы император Мануэль Комненнің өліміне байланысты ешқашан толықтай жүзеге асырылмаған. Мануэлдің мұрагерлері келіссөздерді тастап, византиялықтарға қанағаттанбай, латынға бет бұрған армяндарды қудалады. Киликияның ханзадасы Лео II Арменияның патшасы атағын алуға ұмтылды, сондықтан папа Селестин III мен император Генрих VI-нің қолдауына ие болды. Рим папасы оның өтінішін оңтайлы қабылдады, бірақ оны беруді Киликияның Рим шіркеуіне қосылуына байланысты етті. Ол Майнц архиепискобы Конратты Тарсқа жіберді, ал Лио мен он екі епископ, соның ішінде Нерсес, одақ шарттарына қол қойғаннан кейін, Лио 1198 жылы 6 қаңтарда Армения патшасы болды. Нерсес алты айдан кейін, 17 шілдеде қайтыс болды. Армян Апостолдық шіркеуі мен Армян Католик шіркеуі 17 шілде мен 15 тамызда Ламбронның қасиетті Нерсесін еске алады.
Шығармалары
Нерсес әрмен әдебиетінің ең ұлы жазушыларының бірі болып саналады. Ол ақын, прозашы және аудармашы ретінде танымал. Ол өзінің ағасы Нерсе IV өліміне арналған элегия мен көптеген әндер жазды. Оның прозалық шығармаларына Хромкладағы кеңесте (tr. Аушердің итальяншасы, Венеция, 1812; tr. Нейманның неміс, Лейпциг, 1834 ж., Баумердің, Трир, 2013 ж.); Забурлар, Нақыл сөздер, Екклесиасттар, Даналық және Кіші пайғамбарлар туралы түсініктемелер; литургияның түсіндірмесі; Лео II-ге және тағы бір Антиохияның монахы Усканға арналған хат; және екі уағыз. Ол армян тіліне "Бенедикт ережесі", Грегорий Зордың "Диалогтары", осы әулиенің өмірбаяны, Луций III мен Климент III-нің патриарх Григорийге жазған хаттарын аударды. Ол сирия тілінен Серуг Якобының "Хомлиялары" мен, мүмкін, копт тілінен "Шөл аталарының өмірі" атты кітаптарды аударды. Кейбір жазушылар оған Аян кітабына қатысты Андреас Кесариялық жазған түсініктеменің армян тіліндегі нұсқасын жазды деп есептейді. Ол өзінің алғашқы жазбаларында папаның біріншілігі мен қатесіздігіне жиі назар аударған.