Кіріспе

Британдық білім беру бағдарламасы Look and Read - балалардың сауаттылығын арттыруға бағытталған бастауыш мектептер үшін BBC теледидар бағдарламасы. Бағдарламада ойдан шығарылған оқиғалар сериалдық форматта ұсынылады, оның біріншісі 1967 жылы, ал соңғысы 2004 жылы көрсетілді, бұл Ұлыбританиядағы мектептер үшін ең ұзақ уақыт бойы ұлттық бағдарлама болып табылады. Бұл сериал мектеп оқушылары арасында әлі күнге дейін танымал. Look and Read эпизодтары кейде CBBC арнасында қайталанады.

Өмірбаян

Ұлыбританиядағы мектептер үшін алғашқы бағдарламалар 1957 жылы көрсетілді. Алғашқы материалдары негізінен орта мектеп оқушыларына арналған және ғылым мен география сияқты пәндерді көрсетудің ыңғайлы әдісі ретінде қарастырылды. 1960 жылдардың басында белгілі бір оқу қиындықтары бар балаларды оқытудың әдісі ретінде ортада үлкен қызығушылық болды, ал 1962 жылы BBC теледидар клубы драмалық сериал форматында әңгімелер ұсынды. Бұл форматтың табысты болуы кейбір адамдарды осы әдісті бастауыш сынып оқушыларына арналған бағдарламаларда қолдану мүмкіндігін қарастыруға итермеледі.

"Қошақ айналасындағы" сериалдар

Бұрын мұғалім болған және балалар радиосының продюсері болған Клэр Човил, балаларға сөз тану дағдыларын үйрету үшін мұғалімдердің талаптарына сай келетін әңгімелер теледидарға әкелу мүмкіндігін зерттей бастады. Ол Би-Би-Сиді мектеп бағдарламалары үшін екі эксперименталды сериал жасауға көндірді. Сериалдың әрбір сериясында шектеулі сөздік болады, мұғалімдерге серияға арналған жазбалар беріледі, олар әр серияны ескере отырып, нақты сабақтарды ұсынады. Әр эпизодтағы әңгіме екі бөлімге бөлініп, оқу-тәрбиелік сегмент арқылы балаларға оқу материалдарын және оны қалай оқу керектігін анимациялық нұсқауларды берді. "Фивер үшін балық аулау" (1965) және "Том, Пэт және жұма" (1966) сериалдарының табысынан кейін Look and Read 1966 жылы өндіріске кірісті.

Бағдарламаның форматы

Бастапқыда "Merry Go Round" сериясы үшін шығарылса да, "Боб пен Кэрол қазына іздеді" 1967 жылдың көктемінде алғашқы "Қорау және оқу" оқиғасы ретінде таратылды. Сериалдың форматы, бағдарлама көптеген жылдар бойы жалғасатын, әр эпизодтың тарихы екі бөлімге бөлінеді, ортасында балаларға тиісті материалды үйрету үшін білім беру бөлімі болады. Мұғалімдерге әр серияға арналған әңгіме кітаптары немесе "оқушылар кітапшалары" берілді, олар оқушыларға әңгіме, жаттығулар мен ойындар жасай алады. Әңгімелердің сюжеттері балаларға тартымды етіп жазылған, бастапқыда оқиғалар сериясынан әсер алған және кейіпкерлер оқу дағдыларын қолдана отырып шешуге болатын жұмбақтар көп кездескен, бұл оқушыларға берілген материалда да көрініс тапқан. Әр серияда сөздіктер шектеулі болғандықтан, әр кілт сөз белгілі бір санда қайталанып, басқа сөздерге қарағанда белгілі бір мәнге ие болды. Олар сөз пайда болған кезде көбінесе альфакидтерді қолданды. 1970 жылдары бағдарлама жаңа буын көрермендер үшін көптеген жаңа элементтерді енгізе бастады. Жаңа танымал білім беру әндері енгізілген, олар 90-жылдарға дейін, сондай-ақ Wordy кейіпкері (төменде қараңыз) болды. 1980 жылдары және 1990 жылдардың басында сюжеттерде ластану сияқты қазіргі заманғы мәселелер де қамтыла бастады. 1990 жылдардың соңғы бөлігінде бағдарлама өткеннің кейбір элементтерінен бас тарта бастады, кей жағдайларда әндерді алып тастап, бағдарламаның әңгімелер сегментімен оқыту элементтерін біріктірді. Сондай-ақ, продюсерлер бағдарламаның оқу құралы ретінде интернетті қолдана бастады, балаларға арнайы веб-сайт арқылы ойындар мен материалдарға қол жеткізуге мүмкіндік берді, бірақ BBC кейбір мұғалімдерді үрейлендіргендей, пайдаланудың азаюына байланысты сайттарды алып тастады.

Сөздік

1974 жылы "Бұлт жарылысы" сериалында жаңа продюсер Сью Уикс Ворди кейіпкерін құрды. Үлкен қызғылт түсті кейіпкер, сол дәуірдің қазіргі заманғы жазу машинасының "гольф добы" типті элементіне ұқсайды, оның денесінде әріптер бар, бағдарламаның оқыту бөлімінде өзін Мистер Watchword немесе қысқаша "Wordy" деп таныстырған кейіпкер. Актер Чарльз Коллингвудтың дауысты кейіпкер грамматика мен сөздерді біледі және оларды қалай қолдануды және тануды үйретеді. Биік дауысы мен ерекше көрінісімен кейіпкер сол кезден бастап бағдарламаның ең есте қаларлық аспектілерінің біріне айналды және соңғы рет 1992 жылғы "Sky Hunter II" әңгімесінде пайда болды.

Әндер

Бағдарламаның ең есте қаларлық сәттері - білім беретін әндер болды. Әр оқиғаның өзіндік ерекшелігі бар еді, олардың көбі бағдарламаның жанкүйерлері арасында жақсы есте сақталған. Әр сабақта көптеген әндер, анимация, мысалы, "Иттер детективтері" секілді кейіпкерлер пайда болды. Көптеген әндер, мысалы "Клюк ән" ит детективпен, Каратэ шопперімен және "Билл Брики" сияқты Патриция Фаррингтон жазды, ол кейіпкерлерді де жасады. Әндердің музыкасын BBC Radiophonic Workshop-тың Пэдди Кингсленд, Роджер Лимб және Питер Хауэлл жазды, ал әндердің көпшілігін Дерек Гриффитс орындады. Ең танымалдары: "Билл Брики", кірпішшілердің кірпіштен сөздерді "құрып" жатқанын көрсетті, бұл сөздердің бірліктерін немесе морфемаларды қолдануды көрсетті. "The Punctuation Song" әнінде үлкен әріптерді бейнелейтін Mr. Big және толық аялдамаларды бейнелейтін Miss Full Stop Lollypop болды. "Мен - апострофпын" атты мақаласында апострофтың әртүрлі қолданылуы көрсетілді. "Мен apostrof-ымын, сіз маған айтқан сөздерді қысқарту үшін; мен үтір емеспін, мен нүкте емеспін, мені желіге салмаңыз мен жоғарыда барамын!" Популяр ән "Magic E" болды, ол 70-ші жылдардың ортасында Words and Pictures үшін жазылған, ол үнсіз E және алдыңғы дауыстылардың айтылуындағы өзгеріс мысалы: "cap" мен "cape" болады, "tap" мен "tape" болады. Әннің қарапайым сөздері "сұмдық Е" сөзін ауыстыру туралы есте қалады және оңай үйренуге болады.

Культ танымалдылығы

Бағдарламаның қайта жаңғыруы Look and Read бағдарламасына арналған кейбір веб-сайттардың назарын аударды. Кейбір ескі сериалдар BBC балалар арнасында қайталанды CBBC 2008 жылға дейін Class TV желісінің бөлігі ретінде, арнаның білім беру бағдарламаларын көрсету міндеті жойылғанға дейін. 2017 жылы Твиттерде оның табысы мен ностальгиялық құндылығын атап өтетін жанкүйер аккаунты құрылды.