Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1883-1898 Француз Васулу соғыстары Мандинго соғыстары - 1883-1898 жылдар аралығында Франция мен Самори Туре бастаған Мандинго халқының Васулу империясы арасындағы қақтығыстар. Салыстырмалы түрде француздар мандинкалардың айтарлықтай қарсылығына тап болды, өйткені олар атыс қаруын және француздардың аймақтағы экспансиясына кедергі келтіретін тактиканы қолдана алды. Ақырында француздар жеңіске жетіп, Мали, Гвинея және Филдікті жағалауға үстемдік құрды.
1883–1898 French Wassoulou wars
The Mandingo Wars were a series of conflicts from 1883 to 1898 between France and the Wassoulou Empire of the Mandingo people led by Samori Ture. Comparatively, the French faced serious resistance by the Mandinka, as they were able to make use of firearms and tactics that impeded French expansion in the area. The French were ultimately triumphant and established dominance over Mali, Guinea and the Ivory Coast.
Бірінші мандинго соғысы (1882-1886)
1882 жылдың басында Густав Боргнис Дебордес, қазіргі Малидегі Китадағы француз гарнизонының қолбасшысы, Киниеран енді француз протектораты екенін жариялау үшін Самори Туреге елші жіберді. 1882 жылы 21 ақпанда Тур қаланы тонаған. Француздық көмекші колоннасы тым кеш келді, бірақ 26-сы күні Самайда шайқасқан Васулу әскерін қуып жетті. Саусаның дәстүрлі алдыңғы шабуылдары француз қару-жарағының соңғы нұсқасына тап болған кезде қырғынға ұшырады, бірақ Самори тиімді партизандық тактиканы қабылдап, тез арада бұрылыс жасады және ат әскерінің шабуылдарын ұрып-соқты. Олар француздарды Нигерге қайтарып жіберді. Бұл жеңісі Туреге шабуылға түскен тубабтарға қарсы тұра алатын африкалық көшбасшы ретінде бедел берді, оның беделін және жалдауын күшейтіп, болашақ келісімдерге арналған жоспарды ұсынды. Самайдан кейін Бамаконың кейбір басшылары Турге ұсыныс жасай бастады. Нигер өзенінің бойындағы бұл маңызды қалаға иелік етуге құштар француздар 1883 жылы 1 ақпанда сол жерге күш жіберіп, бекініс орнатқан. 1885 жылы полковник А.В.А.Комбс басқарған француз экспедициясы Ниагасланы басып алып, Буре алтын кен орындарын басып алуға тырысқанда, Тур қарсы шабуыл жасады. Ол әскерін үш жылжымалы колоннаға бөліп, француздардың байланыс желісін айналып өтіп, оларды тез арада кері шегінуге мәжбүр етті. Махмеду Ламин мен Тукулер империясымен қақтығысқа түскен француздар 1886 жылы 28 наурызда қол қойылған Кениба Кура келісімін келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. Бұл келісім Нигердің сол жағалауындағы Сигуириге дейінгі француздық үстемдікті және Саморидің Буре мен Мандинг аймағын бақылауын мойындады. 1898 жылы 1 мамырда Кенедугудың Сикассо астанасының құлауы француз отаршыл күштеріне Турге қарсы шоғырланған шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Көп ұзамай ол тағы да көшіп кетуге мәжбүр болды, бұл жолы Либерияға қарай. Олар батыстағы тау-төбелік аймақ, жергілікті тұрғындардың қаскөйлігі және отарлаушылардың шабуылдарымен бірге елге аттанып, елден тіршілік етуді ойлады.
In early 1882 Gustave Borgnis Desbordes, commander of the French garrison at Kita in present day Mali, sent an envoy to Samory Toure to announce that Kiniéran was now a French protectorate. Unimpressed, Toure sacked the town on February 21, 1882. A French relief column arrived too late, but pursued the Wassoulou army, which turned and fought at Samaya on the 26th. The sofas traditional frontal charges became a slaughter when faced with the latest French weaponry, but Samory quickly pivoted by adopting effective guerilla tactics and hit and run cavalry attacks. They harassed the French back to the Niger. This victory won Toure a reputation as the African leader who could stand up to the invading toubab, massively boosting his prestige and recruitment, as well as providing a blueprint for future engagements. In the aftermath of Samaya, some of the leaders of Bamako began making overtures to Toure. The French, eager to possess this key strategic town on the Niger, rushed a force to establish a fort there on February 1, 1883. When an 1885 French expedition under Col. A. V. A. Combes attempted to seize the Buré gold fields by capturing Niagassola, Toure counter attacked. Dividing his army into three mobile columns, he worked his way around the French lines of communication and quickly forced them to withdraw. Already embroiled in conflict with Mahmadu Lamine and the Toucouleur Empire, the French were compelled to negotiate the Treaty of Kenieba Koura, signed on March 28, 1886. This pact recognized French hegemony over the left bank of the Niger as far upstream as Siguiri, and Samory's control of Bure and the Manding region. The fall of the Kenedougou capital of Sikasso on May 1, 1898, permitted French colonial forces to launch a concentrated assault against Toure. He soon was forced to migrate once again, this time towards Liberia. Hoping to live off the land while marching, a combination of the unfamiliar mountainous territory of western Ivory Coast, hostile locals, and colonial attacks turned the campaign into a disaster.