Кіріспе
Американдық романист Дэвид Дерек Стэктон (туған Артур Лайонел Кингсли Эванс, 27 мамыр 1923 19 қаңтар 1968) - американдық романист, тарихшы және ақын.
David Derek Stacton (born Arthur Lionel Kingsley Evans, May 27, 1923 – January 19, 1968) was an American novelist, historian and poet.
Өмірбаян
Стэктон Сан-Францискода дүниеге келген. Автордың профильдерінде ол 1925 жылы 25 сәуірде Невада штатының Minden қаласында дүниеге келгенін мәлімдеді (оның бірнеше кітабы Невадада орналасқан). Стэктон 1941-1943 жылдары Стэнфорд университетінде оқыды. Ол азаматтық мемлекеттік қызметте ар-ождан алдындағы қарсылық ретінде қызмет етті және 1945 жылы Дуайт Макдональдтың "Саясаты" атты кітабына америкалық көпшіліктің құлшынысын айыптаған "Дэвид Стэктон" деген хат жазды. 1946 жылы 3 қыркүйекте ол өзінің атын Дэвид Дерек Стэктон деп өзгертті. Ол өзінің атын әкесімен байланысын үзу үшін және Америка Құрама Штаттарында тек өзіне ғана тән тегін білді деп сенгендіктен өзгертті (бала кезінде ол достарына "Льоньел" деп белгілі болған). Ол 1947-1948 жылдары Сан-Франциско мемлекеттік колледжінде оқыды, 1951 жылы қаңтарда Берклидегі Калифорния университетінің түлегі болды. Ол 1951 жылдан 1954 жылға дейін, 1960-1962 және 1964-1965 жылдары Еуропада өмір сүрді. Оның Дэвид Стэктон ретінде жазған кітаптарының көбісі алғаш рет Англияда жарық көрді. Стэктон Карс Бойд, Бад Клифтон, Дэвид Дерексен және Дэвид Уэст деген псевдонимдермен жазды. Ол сонымен қатар Фредерик Шпигельбергтің 1956 жылғы еңбегі "Жанды діндер" атты шығармасын да түсірді. Стэктон үйленгені туралы өтірік айтса керек, ал достары мен онымен жеке танысқан адамдардың естеліктері оның гей болғанын және жеке тұлғада жарқын көрінуден қорықпағанын айқын көрсетеді. Бір мемуарда Стэктонның трагизмге деген құмарлығы жазылған. Қазіргі сын-пикирлердегі автордың бірнеше сипаттамалары оның ковбойлық аяқкиім киюімен көп бөлінеді. 1965-1966 жылдары Вашингтон және Ли колледжінде сабақ берді. 1968 жылы 19 қаңтарда Данияның Фреденсборг қаласында қайтыс болды. Оның өлімі инсульттан болған деп хабарланды. Сактон бала кезінен-ақ эпилепсиямен ауыратын.
Шолу
Дэвид Стэктонның алғашқы басылып шыққан шығармалары поэмалар болды, олар көбінесе Т. С. Элиоттың ықпалына ие болды, олар американдық шағын журналдарда жарияланды. Олар 1953 жылы жиналған. Дэвид Стэктон өзінің романдар жазушылық жолын Калифорниядағы көңіл-күйлі романдардың жазушысы ретінде бастады, қысқа, шоғырланған тарихи және биографиялық романдардың жазушысы ретінде танымал болды, содан кейін өзінің мансабын ұзақ тарихтардың жазушысы ретінде аяқтады. Оның тарихи романдары көптеген ерекше кезеңдер мен тарихи тұлғаларды қамтиды және сыншылар арасында танымал болды, бірақ олар ешқашан кең аудиторияға қол жеткізбеді. Оның романдары әдетте өте жеке, ерекше, тіпті бүлінген кейіпкерлерге назар аударады, сондықтан оның романдары сюжет пен сюжет арқылы емес, интроспекция арқылы олардың жеке тұлғалары мен мотивтерінің ауқымын қамтиды. Стэктон өмірді "Космикалық опера үйі" деп жиі атайды. Ол үш сериялы тақырыптық триптихтарды жазды. "Жеңілмейтін сұрақтар" атты алғашқы триптихінде Стэктон фираон, патша және монах болғанына қарамастан, шындықтың табиғатын жеке зерттеу үшін маңыздырақ болып табылатын басты кейіпкерлерді таңдайды. Оның екінші "Америкалық" триптихінде Америка тарихының дамуы және Американың империализмге және оқшауланушылыққа деген бейімділігі өте сынға алынады. Үшінші триптихінде Стэктон еркек пен әйел арасындағы мәңгілік қарым-қатынасты қарастырады. Ол индус мифінен басталып, белгілі романсқа қызық көзбен қарап, соңғы кездегі кинофестивальдегі қайғылы оқиғалармен аяқталады. Стэктонның романдарында диалогтар аз, кейде кейіпкерлері мен өміріне қатысты шалаакы, келеке-шөлеке сөздер көп болады. Стакттон эпиграммалық стильге ие болды және күрделі иронияға ие болды, дегенмен антипатетикалық сыншылар оны өркөкірек сөздік қоры, гүлді парадокстерге бейімділігі және анахроникалық аллюзиялар үшін (яғни 14-ғасырдағы Дзен бағын Марианна Мур мен Питер Пэннің сөз тіркестерін қолдана отырып сипаттаған) алды. 1963 жылы Time журналы оның жұмысын "метафизика мен қанның қайғылы қоспасында маринадталған эпиграммалардың массасы" деп мақтады және "егер герцог де ла Рошфуко Джек Лондон ұсынған сюжеттермен роман жазса, ұқсас нәрсе болуы мүмкін" деп болжады. Оның басқа әдеби әсерлері Уолтер Патер, оның сынға алынған көркемдік және эмоционалдық құштарлықтары бар кейіпкерлерді таңдауы үшін және Литон Стречи тарихқа көңіл бөлгені үшін. Стэктонның бірнеше романдарында гомосексуалистік кейіпкерлер ерекше орын алады. Өзінің атымен жарық көрген романдар мен басқа да әдеби шығармалардан басқа, ол Каубой, Триллер және Эксплоатация жанрларындағы псевдонимдік романдардың кең ауқымын жариялады. Оның жасөспірімдер туралы псевдонимдермен жазылған қылмыскерлер туралы романдары өте танымал болды, көптеген тілдерге аударылды және 1958 жылы "D for Delinquent" Ace-дің ең көп сатылатын кітаптарының бірі болды. "Қуат құдайлары" мотоциклмен жүретін топ туралы, Невадада болған. Гей-пульпалық көркем әдебиеттің көптеген тарихтарында кездесетін Muscle Boy Сан-Францискодағы нақты қылмыс тобына сүйенеді, бірақ Клифтон бұл әрекетті Muscle Beach-ке көшіріп, оны жарқын партиялық жігіттер мен қалжыңшылармен толтырды. Романдағы нақты өмірдегі кейіпкерлердің реакциясы оның 1959 жылы Сан-Франциско аймағынан көп немесе аз тұрақты түрде кетуінің бір себебі болды.
Қайта табу
Фабер Файндс Стэктонның жеті романын қайта басып шығарды. "Таймс" журналының 2013 жылғы 5 сәуірдегі қосымшасында жазылғандай, "Адамның өмір сүру жолы - оның өмір сүру жолы" деп аталады. Дэвид Стактонның жанкүйерлеріне Джон Кроули (Стактон Кроулидің Египеттік кезеңіне кіретін Fellowes Kraft кейіпкерінің илхам көзі болды), Томас М. Диш және Питер Бигл жатады.