Кіріспе

Брюстелдік қарағай ағашы, Калифорнияның Ақ таулары, Метузелах - Шығыс Калифорниядағы Иньо округінің Ақ тауларында өсетін бір жылдық Ұлы бассейндік қылқан жапырақты қарағай (Pinus longaeva) ағашы. Бұл әлемдегі ең үлкен жасы бар клондалмаған ағаш деп танылған. Ағаштың аты Киелі кітаптағы патриарх Мафусалахқа қатысты, ол өлер алдында 969 жасқа толған деп айтылады, осылайша көптеген еуропалық тілдерде, соның ішінде ағылшын тілінде ұзақ өмір сүру немесе қарттық деген мағынаға айналды.

География

Мәтүсалах теңіз деңгейінен жоғары "Мәтүсалах орманы" ішінде Иньо ұлттық орманындағы Ежелгі Бристолкон қарағай орманында орналасқан. АҚШ Орман қызметі оның нақты орнын жарияламайды, бірақ ағаштың орны қазір кеңінен белгілі және 2021 жылы National Geographic мақаласында дәл ағаштың фотосуреттері табылғаннан кейін жоғары деңгейдегі ағып кетуден кейін интернетте қол жетімді. Ағаштың орналасқан жері көп жылдар бойы ағашқа зақым кетеді деп қорыққандықтан жасырынып келді.

Басқа шыршалар

"Прометей" деген лақап атпен аталған тағы бір шыршалы үлгісі, WPN 114, 1964 жылы кесілген кезде 4844 жастан асқан, шырылдаған уақыты шамамен б.з.д. Осы ағаштар мен басқа да қылқан жапырақты қарағай үлгілеріне негізделген дендрохронология шамамен б.з.д. 9000 жылға дейін, бірақ шамамен 500 жыл аралықта. Алайда, Меттусалах - ең көне клондалмаған организм, оның жасы сенімді анықталды, бірақ Чилидегі Alerce Milenario (5 484 жыл), Уэльстегі Llangernyw Yew (4 000 - 5000 жыл) және әсіресе Шотландиядағы Fortingall Yew (3 000 - 9000 жыл) Меттусалахтан асқан кейбір жасы бар.