Кіріспе
Альфа- талассемиялық ақыл-ой жетіспеушілігі синдромы (ATRX), альфа- талассемиялық X байланысы бар ақыл-ой жетіспеушілігі синдромы, делециясыз тип немесе ATR X синдромы деп те аталады, бұл X байланысы бар рецессивті жағдай, ол ATRX генінің мутациясымен байланысты. Бұл жағдайға ұшыраған еркектер орташа интеллектуалды кемшілікке ие және физикалық ерекшеліктері бар, соның ішінде бет-әлпеттің қалың белгілері, микроцефалия (бас мөлшері), гипертелоризм (көздері кең аралықта), төменгі мұрын көпір, шатырлы жоғарғы жақ иісі және төменгі жақ иісі бар. Альфа- талассемиямен байланысты жеңіл немесе орташа анемия жағдайдың бір бөлігі болып табылады. Бұл мутацияланған генді әйелдерде ешқандай ерекше белгілер немесе белгілер жоқ, бірақ егер олар болса, онда олар X хромосомасының белсенділігі бұрмаланғандығын көрсете алады. Atr X синдромы деңгейін реттеу және дене температурасын қалыпты реттеу проблемаларымен де келуі мүмкін, мұның себебі кеңінен талқыланып жатыр, бірақ қазіргі уақытта белгісіз, Atr X-мен ауырған көптеген балаларға өмір бойы ұзақ уақыт бойы оттегімен қамтамасыз ету қажет болуы мүмкін, бірақ ұзақ уақыт бойы оттегі қажет болатын жағдайлар сирек кездеседі, алайда Atr x-мен ауырған көптеген балаларға осындай және NG / NJ түтігімен тамақтандыруға көмек қажет болады, бұл барлық жағдайларда жоқ. Көптеген балаларда рефлюкс проблемалары болады, олар үшін жүйелі түрде медициналық сорғы операциялары қажет болуы мүмкін.
Эпигенетика
"АТРХ-ның гетерохроматин динамикасын реттеуші ретінде рөлі, бұл пациенттердің фенотиптік айырмашылықтарын түсіндіруден басқа, АТРХ-дағы мутациялар гендер кешеніндегі немесе аурудың жалпы контексіне қатысы бар қайталанатын аймақтардағы транскрипциялық әсерлерге әкелуі мүмкін деген ықтималдықты тудырады. Мысалы, ATRX мутациялары альфа-глобин гендер кластерінің экспрессиясына әсер етіп, альфа-таласемияға әкеледі". ATRX транскрипция кофакторы DAXX және альфа- глобин гендер кластерімен өзара әрекеттеседі. Олардың барлығы бірге H3.3 гистонын теломерлік және перицентромерлік аймақтарда жинақтау үшін жауапты. Олар сондай-ақ осы аймақтарда ген экспрессиясын реттеуге жауапты. АТР Х синдромы бар науқастарда 16- хромосоманың deletion- ы жоқ, талассемия сирек кездеседі және бұл синдром X- рецессивті тұқым қуалаушылыққа сәйкес келеді. Алайда, екі топтың да ұқсас фенотиптері бар. ATR X- дан туындайтын фенотиптер x- тің ауытқуынан пайда болады. ATR X локусында XH2 мутациясы болған кезде, бұл Xist- ті хромосоманы белсенділіктен айыруға, еркектерде гетерохроматин мөлшерін арттыруға шақырады. Эпигенетика транскрипциялық реттеушілердің арасында да кездеседі. АТР X Xq13.3 аймағындағы XH2 мутацияларының әсерінен пайда болады, ал XH2 SNF2 кіші тобына жатады. Бұл топ альфа гендерінің транскрипциясын реттеу үшін маңызды.
Диагностика
Егер симптомдарға байланысты АТР Х күдікті болса, диагнозды геномдық тест арқылы қоюға болады. Егер нәтижелер ATR X синдромымен дәлелденсе, бір отбасының әйел мүшелеріне, отбасындағы басқа біреуде бұл ген бар ма, жоқ па, білу үшін геномдық тестілеуге қатысу сұралады.