Кіріспе

Деметрий Ангелос Дукас - 1244 жылдан 1246 жылы биліктен шығарылғанға дейін Никея империясының вассалы ретінде Тесалониканың деспоты атағын иеленген билеушісі .

Шығу тегі

1220 жылы дүниеге келген, Димитрий Теодор Комнен Докастың және Мария Петралифаинаның кіші ұлы. Ол Византия императоры Алексий I Комненнің және императрица Ирена Дукайнаның үлкен немересі және императорлар Исаак II Ангелос пен Алексий III Ангелостың бірінші туысы болды. Әкесі мен туыстарының көпшілігінен айырмашылығы, олар "Ангелос" тегінен бас тартты. Ангелид императорларының апатты билігі кезінде, және "Дукас" немесе "Комненос" деген беделді тегі қолданылған, Деметрий 1244 жылы 25 қыркүйекте қолжазба хабарламасында "Ангелос Дукас" (γγελοδούκας) деген атауды қолданды.

Өмірбаян

Оның әкесі Теодор 1215 жылдан бастап Византияның Епир мемлекетіне билік жүргізді, ал 1224 жылы Латын Салоника патшалығын жаулап алғаннан кейін, басқа ірі Византияның мұрагер мемлекетінің, Кіші Азияның батысындағы Никея империясының бәсекелестігімен Салоника империясын құрды. 1230 жылы ол Константинополді Латын империясынан қайтарып, Византия империясын қалпына келтіруге дайын болды, бірақ сол жылы ол жеңілді және Клокотница шайқасында Болгарияның Иван Асен II-імен тұтқындалды және Иван Асенге қарсы жоспарға қатысқаннан кейін соқырланды. Клокотницадан кейін Теодор империясы құлдырады: бірнеше ай ішінде Фракияның, Македонияның және Албанияның көпшілігі болгар билігіне түсті. Клокотницадан қашып құтылған Теодордың ағасы Мануэл Салоникадағы тақты басып алды, ол болгар билеушісінің вассалы ретінде әлдеқайда аз аймақты басқарды. 1237 жылы Іван Асенге әпкесі Ирена үйленгенде, Теодор тұтқыннан босатылды. Теодор Салоникаға қайтып келіп, Мануэлді биліктен құлатты, бірақ соқыр болғандықтан, ол өзінің үлкен ұлы Иоанды император етіп тағайындады. Алайда 1244 жылы Никея императоры Иоанн III Дукас Вататз Салоникаға қарсы шабуыл жасап, Иоаннды өзінің билігін мойындауға және императорлық атағынан бас тартуға мәжбүр етті, оның орнына деспот атағын алды.

Салониканың билігі

Теодордың өзі Воденаға зейнетке шығып, сонда мемлекет істерін басқарады. 1244 жылы Иоанн қайтыс болғаннан кейін Димитрий оның бауырына (бір кездері 1244 жылдың 25 қыркүйегінен бұрын) Салониканың билеушісі болды. 1242 жылы келісілген вассальдық шарттарға сәйкес, Никеяға елшілік келді, ал Вататз мұрагерлікті растап, Деметрийге деспот атағын берді. Жас және азғындыққа салынған Деметрий Салониканың жетекші отбасыларының арасында аз адалдықты оятты, олар оған қарсы сөз байластыра бастады және Никеяның басып алуын жақсы альтернатива ретінде қарастырды - әсіресе бұл уақытта Никея Византияның ең күшті және сенімді мемлекет ретінде пайда болды. Никеялықтардың жағдайы 1246 жылы Вататз Еуропаға тағы да жорыққа шыққанда жақсарды. Үш айлық жорық барысында ол Фракияның көп бөлігін, сондай-ақ Македонияның көп бөлігін Болгариядан тартып алды. Меленикон қаласында Вататцесті салоникалық заговоршылардың елшісі қарсы алды, ол Деметрийді құлатып, қаланы оған тапсыруға уәде берді, ал өздерінің артықшылықтарына кепілдік берді, бұл жағдайларды Вататцес тез арада жария етті. Вататз Деметрионды өзіне келіп, адалдық пен бағыныштылықты көрсетуді талап етті, бірақ соңғысы бас тартты; Деметрион кейбір заговоршылар туралы күдікті болды, бірақ олар оның алаңдаушылығын жоя алды. Вататз қала алдына келгенде, Деметрий қайтадан сыртқа шығып, өзінің билеушісіне тағзым етуден бас тартты, бірақ бірнеше күннен кейін Никеяның жақтастары қаладан қақпа ашып, Никея әскерін кіргізді. Қауіптен қашып кеткен Деметрий қамалға қашады, бірақ оны Вататз алдына келіп, ағасына мейірімділік танытқан қарындасы Ирена көндірді. Салоника Никея мемлекетінің құрамына қосылды, оның губернаторы Андроник Палеолог болды. Деметрийді Бетниядағы Лентияна бекінісіне жер аударылды. Оның әкесі Теодор Воденадағы баспанасында оқшауланған және күшсіз болғандықтан, бұл оқиғаларға қатыспаған.