Кіріспе
Жоқ Лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендер (ЛГБТ) адамдар Черногорияда ЛГБТ емес тұрғындар кездеспейтін құқықтық қиындықтарға тап болады. Черногорияда ерлер мен әйелдердің бір жынысты жыныстық қатынасы заңды, бірақ бір жынысты жұптар басқаратын үй шаруашылықтары қарама-қарсы жынысты ерлі-зайыптыларға қол жетімді заңдық қорғауға ие емес. Бір жынысты жұптар некеге тұруға құқылы емес, ал Черногория Конституциясы бір жынысты некеге тыйым салады. 2021 жылдың 15 шілдесінен бастап бір жынысты жұптар өздерінің қарым-қатынастарын Өмірлік серіктестік ретінде тіркей алады, бұл оларға бала асырап алуды қоспағанда, қарама-қарсы жынысты ерлі-зайыптыларға бірдей құқықтық құқықтар мен қорғаныстарды береді. Жұмыспен қамту, тауарлар мен қызметтерді ұсыну, білім беру және денсаулық сақтау қызметтерінде жыныстық бейімділік пен гендерлік сәйкестік негізінде кемсітушілікке тыйым салынады. Сонымен қатар, Черногорияда нәфрәтпен байланысты қылмыстар мен нәфрәт білдіретін сөйлеу туралы заңдар бар, олар жыныстық бейімділік пен гендерлік сәйкестікті кемсітушілікке жол бермеу негіздері ретінде қамтиды. ILGA Europe қауымдастығы ЛГБТ құқықтары туралы заңнамасы бойынша Черногорияны 49 Еуропа елдерінің ішінде 8-ші орынға орналастырды. Осыған қарамастан, Черногория қоғамы әлі де жоғары деңгейдегі қабылдауға қол жеткізе алмады, ал ЛГБТ адамдарға қатысты кемсітушілік жиі хабарланбайды.
Lesbian, gay, bisexual, and transgender (LGBT) people in Montenegro face legal challenges not experienced by non LGBT residents. Both male and female same sex sexual activity are legal in Montenegro, but households headed by same sex couples are not eligible for the same legal protections available to opposite sex married couples. Same sex couples are unable to marry, and the Constitution of Montenegro bans same sex marriage. Since 15 July 2021, same sex couples may register their relationship as a Life Partnership, which gives them almost the same legal rights and protections available to opposite sex married couples, except adoption. Discrimination on the basis of both sexual orientation and gender identity is banned in employment, the provision of goods and services, education and health services. Montenegro also possesses hate crime and hate speech laws which include sexual orientation and gender identity as grounds of non discrimination. The association ILGA Europe has ranked Montenegro 8th out of 49 European countries in terms of LGBT rights legislation. Despite this, Montenegrin society has yet to reach a high level of acceptance, and discrimination against LGBT people often goes unreported.
Бір жынысты адамдардың арасындағы қатынастарды тану
Черногория Конституциясы бір жынысты некеге тыйым салады. 2012 жылдың 13 қарашасында сол кездегі вице-премьер Душко Маркович Черногория үкіметі бір жынысты жұптарға қандай да бір заңды тануды беретін заң жобасын дайындайтынын мәлімдеді. Адам және азшылықтар құқықтары министрлігі некеге байланысты кейбір құқықтар, артықшылықтар мен міндеттерді беретін, бірақ асырап алу немесе асырау құқығын қамтымайтын тіркелген серіктестікті заңдастыру туралы заң жобасын әзірледі. Сербия православие шіркеуі мен Демократиялық майдан бұл ұсынысқа қарсы шығып, бұл Черногориядағы христиандық құндылықтар мен отбасылық өмірді "жояды" деп мәлімдеді. 2018 жылғы 27 желтоқсанда Черногория Үкіметі жобаны қабылдады. Егер ол қабылданған болса, бір жылдан кейін күшіне енеді. Заң жобасы Парламентке 24 қаңтарда ұсынылды. 2019 жылдың 27 ақпанында оны парламенттің адам құқықтары жөніндегі комитеті қолдады. Алайда, 2019 жылдың 31 шілдесінде заң жобасын 38 дауыс 4 қарсы, 39 дауыс беруден бас тартқан демократиялық майдан бастаған парламентарийлер тоқтатты. Қажетті 41 дауыспен дауыс беру көпшілігіне қол жеткізілген жоқ. Демократиялық партияның социалистері, социал-демократтар және либералды партия бұл шараны қолдады. 2019 жылдың 12 желтоқсанында Үкімет заң жобасының екінші, ұқсас жобасын мақұлдады. Ол парламентке 2020 жылдың 14 қаңтарында енгізілді. 2020 жылдың 18 маусымында заң жобасын парламенттің адам құқықтары жөніндегі комитеті қолдады. 2020 жылдың 1 шілдесінде заң жобасы Парламент тарапынан 42-5 дауыспен, 34 дауыс беруден бас тартқанда мақұлданды. Заң жобасын Демократиялық партиясы, Социал-демократтар, Социал-демократиялық партия (бір депутатты қоспағанда), Либералды партия және DEMOS-тан бір депутат қолдады. Оған оппозиция, сондай-ақ этникалық азшылықтар қауымдастықтарын (хорваттар, босниялықтар және албандар) білдіретін үш партия қарсы болды.
Азық-түлік қорғау
2010 жылдың 27 шілдесінде Черногория парламенті жыныстық бейімділік пен гендерлік сәйкестікті кемсітушіліктің тыйым салынған негіздері ретінде қамтитын кемсітушілікке қарсы заң қабылдады. Бұл - Еуропа Одағына мүше болу үшін елдің орындауы керек талаптардың бірі. "Бей-бірлікпен күресуді тыйым салу туралы заң" деп аталатын заңда "бей-бірлікпен күресу" деген ұғым былайша анықталады: 2013 жылы Қылмыстық кодекске енген өзгерістерде жыныстық бейімділік пен гендерлік сәйкестік негізінде жеккөрушілік сөздеріне тыйым салынды және егер қылмыс жәбірленушінің ЛГБТ-патриотына байланысты жасалса, жазаны күшейту көзделген. Бұл өзгерістер 2014 жылғы 3 маусымда күшіне енді. 2013 жылдың 20 қазанында, Подгорицада Гейлер намайласқандар полициямен тұтқындалды. 2017 жылдың қыркүйек айында Подгорицада бесінші рет гей-парад өтті. Оған "Queer Montenegro" үкіметтік емес ұйымы ұйымдастырды, оған 200-ге жуық адам қатысты.
In 2013, the Criminal Code was amended to prohibit hate speech on the basis of both sexual orientation and gender identity, and to provide penalty enhancements if a crime is committed based on the victim's LGBT status. These changes came into force on 3 June 2014. On 20 October 2013, a Pride event took place in the capital city of Podgorica, where violent anti gay protesters were arrested by police. In September 2017, the fifth annual Podgorica Gay Pride parade took place without any recorded incident. It was organized by the NGO "Queer Montenegro", and was attended by about 200 people.