Кіріспе

Питер Драккердің 1946 жылғы кітабы Корпорация тұжырымдамасы (1946) - менеджмент профессоры және социолог Питер Драккердің кітабы.

Шолу

Кітап "General Motors" компаниясының жұмысына шолу жасап, ірі корпорациялардың қоғамға кең ауқымда қалай әсер ететінін зерттейді. Друкердің өмірбаянын жазған Джек Битти оны "Моби Дик китобойлық туралы кітап сияқты бизнес туралы кітап" деп атады. Кітапты жазу және зерттеу кезінде Друкерге General Motors ресурстарына қол жетімділік берілді, толық жалақы төленді, бас директор Альфред П. Слоанмен кездесулерге барды және компанияны еркін басқаруға мүмкіндік берілді. Драккер компанияның ішкі көзқарасына назар аударды. Ол замандастарынан айырмашылығы, компанияның ішінде не болып жатқанына және оның компанияның табысы мен сәтсіздіктеріне қалай байланысты екеніне назар аударды. Осы сұраққа қызығушылық танытып, ол бизнесті шынымен не алға жетелейтінін білу үшін менеджмент мамандығын алды. Осы уақытқа дейін басқарушылықты ойламай-ақ істеген: бас директор бұйрық беріп, басқалар соған сай әрекет еткен. Бірақ Друкер компаниядағы адам қарым-қатынасына қызығушылық танытты, әсіресе билік құрылымдары, саяси орта, ақпарат ағыны, шешім қабылдау және басқарушылық автономия табысқа қалай ықпал етті. Ол өзінің назарын басқа жаққа аудару арқылы, "Дженерал Моторс" компаниясының неге соншалықты табысты болғанын түсіндіре алды.

General Motors-тың реакциясы

GM Драккердің еңбегіне өте риза болды, Драккер өзінің "Корпорация тұжырымдамасы" атты кітабын шығарғанға дейін. Кітапта "General Motors" компаниясының басқару техникасын, бағдарламаларын және инфрақұрылымын дамытқаны мақталады. Бірақ GM Друкердің компанияны одан да табысты ету үшін орталықтандыру туралы ұсыныстарын сатқындық деп түсіндірді. Олардың реакциясы оның жұмысына қатысты көзқарасына қарсы болды, бұл кейіннен Альфред Слоанның "My Years with General Motors" атты мемуарларын Друкердің сын-пікірлеріне ұйымның қарсылығы ретінде және оның кітабының басқару білім беру саласындағы (ол кезде аспирантурада оқыған) маңызды ықпалына қарсы тепе-теңдік ретінде қарастыруға әкелді. Друкер үшін бұл мүлдем күтпеген жағдай болды: ол GM-ді керемет компания деп тапты, оны тіпті АҚШ үкіметімен салыстырды. Драккер оны сипаттау үшін "федералды орталықсыздандыру" терминін қолданды, өйткені ол компания бірнеше автономды бизнеске ұйымдастырылуы керек деп санайды. АҚШ үкіметі штаттарға билік бергендей, GM өз бөлімшелеріне көбірек автономия беруі керек. GM-ге тыңдау үшін бірнеше онжылдықтар қажет. Ол кезде Друкер өзінің ниеттері мен гибридтік ұйым формасын қабылдаған жапондықтарға көптеген американдық компаниялардың алдында секіруге көмектесті.