Кіріспе
Ағылшын христиан монахы Byrhtferth () - Англиядағы Хантингдонширдегі (қазіргі Кембриджширдің бөлігі) Рамси абатханасында тұратын діни қызметкер және монах. Ол кейіннен ағылшын-саксон Англиясының зияткерлік өміріне үлкен әсер етті және көптеген есептеу, агиографиялық және тарихи еңбектер жазды. Ол ғылымның жетекші адамы және көптеген түрлі еңбектердің авторы ретінде танымал (бірақ олардың көпшілігін өзі жазбаған болуы мүмкін). Оның "Кітапша" (Enchiridion) атты ғылыми оқулығы - Бёрхтферттің ең танымал еңбегі. Ол Флюридің Аббосымен бірге оқыды, оны Ворстердің Освальд Рэмси абатханасына оқытуға көмектесуге шақырды. Або 985-987 жылдар аралығында болған және тарих, логика, астрономия және математика сияқты зерттеулерге қызығушылық танытқан Бёртфертке үлкен әсер етті. Бізде Byrhtferth-тің қазіргі заманғы өмірбаяндары жоқ, ал бізде бар жалғыз ақпарат оның нұсқаулығы мен алғы сөзінде берілген.
Byrhtferth (; ) was a priest and monk who lived at Ramsey Abbey in Huntingdonshire (now part of Cambridgeshire) in England. He had a deep impact on the intellectual life of later Anglo Saxon England and wrote many computistic, hagiographic, and historical works. He was a leading man of science and best known as the author of many different works (although he may not have written many of them). His Manual (Enchiridion), a scientific textbook, is Byrhtferth's best known work. He studied with Abbo of Fleury, who was invited to Ramsey Abbey by Oswald of Worcester to help teach. Abbo was there during the period 985 to 987, and became a large influence on Byhrtferth who was interested in the same studies, such as history, logic, astronomy, and mathematics. We do not have contemporary biographies of Byrhtferth, and the only information we have is that given in his Manual and his Preface.
Шығармалары
Біртферттің қолтаңбасы оның екі басылмаған еңбегінде ғана кездеседі: оның латын және көне ағылшын тіліндегі қолжазбасында және латын сөзінде. Сонымен қатар ол 990 жылдары Нортумбрия тарихының хроникасын құрастырды, 1000 жыл шамасында Ворстердің Освальдтың латын өмірін жазды (Vita Oswaldi) және ол Даремнің Симеонға қатысты Historia regum немесе Патшалар тарихының алғашқы бөлімдеріне жауапты деп болжанады. Бұл соңғы атрибуция Симеон мен Биртферт стильдерінің ұқсастығына негізделген. деп аталады, өйткені ол "Келісімде" жазған көне ағылшын тілінің стиліне ұқсас. Алайда Казутомо Карасава бұл кітапты оның бұрынғы замандасы жазған деп санайды. Бірхтферт сонымен қатар Беданың De natura rerum және De temporum ratione (жаңа заманға қатысты) және Vita S. Dunstani қолтаңбаланған "B" (жаңа заманға қатысты) латынша түсініктемелерімен танымал болды. St John's College, Oxford MS 17 -де Беда мен Хелпериктің бірнеше есептеу жұмыстары және Byrhtferth-тің латынша Epilogus ("Алдын ала сөз") кіретін computus бар. Сонымен қатар ол ғаламның үйлесімділігін көрсететін және әлемнің космологиялық, нумерологиялық және физиологиялық аспектілерінің арасындағы сәйкестіктерді көрсететін толық бетті диаграмма жасады. Қолжазбадағы басқа да мәліметтерді Бёрхтферт жазған болуы мүмкін, бірақ бұл дәлелденбеді. Сондай-ақ, ол осы материалдың көп бөлігін Флеуридің Аббосы қайтыс болғаннан кейін Рамси абатханасында қалдырған еңбектерден жинаған болуы мүмкін. Бодлей кітапханасындағы 328-ші Ашмол ханымның көшірмесі. Кіріспе, аударма, дереккөздер, сөздіктер, техникалық терминдер сөздігі, қосымшалар және Сэмюэл Дж. Кроуфордтың он жеті тақтасы бар. "Тұңғыш ағылшын мәтін қоғамы" баспасында басылып шыққан, 127. Байртферттің Энхиридионы, Питер С. Бейкер мен Майкл Лапидждің редакциясы мен аудармасы. Оксфорд: Ерте ағылшын мәтін қоғамы үшін басылып шыққан, қосымша сериясы, 15, Оксфорд университетінің баспасы, 1995.