Кіріспе
Матай 7: 26 - Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауының жиырма алтыншы тармағы. Бұл тармақ "Ақылды және ақымақ құрылысшылар" астарлы әңгімесін жалғастырады.
Талдау
Алдыңғы аяттарда Иса үйін жартасқа салған да, дауылдан аман қалған дана адам туралы әңгіме айтады. Бұл тармақта ол үйін құм үстіне салған ақымаққа теңеледі. Бұл әңгіме Таудағы уағызда айтылған ілімдерге құлақ аспайтындарға қандай қауіп төніп тұрғанын бейнелеп тұр. Бұл тармақ 24-ші тармаққа сәйкес келетін аударманы өзгертеді. Сондай-ақ, бұл сөздерді есту жеткіліксіз екенін, тек соларға сай әрекет етушілер ғана сыйлықтарын алады. Бұл Матай кітабындағы жиі кездесетін тақырып, ол Матай 7:13 және 7:21 тармақтарда да кездеседі. Лұқаның жазбасында "жаман үй" дегеніміз - іргетасы жоқ үй. Матайда бұл құм үстіне салынған үй, бұл анағұрлым нақты метафора. Бұл тармақ - құмға салынған нәрсе уақытша және осал деген жалпы метафораның бастауы. Үйдің қалай салынғаннан қай жерге салынғанға дейінгі өзгеріс метафораны да өзгертеді. Джон Златоусттың түсіндірмесінде ол құмға үй салу тасқа үй салу сияқты көп жұмыс талап ететінін, зұлымдар да, жақсылар да өмір бойы бірдей еңбек етуі керек, бірақ тек жақсылар ғана одан қандай да бір сыйлықты көреді деп атап өтті.
Чиркесі аталарының түсініктемелері
Ал Зұлқарнайын: "Естігенді және істегенді Мен дана деп санаймын" деп айтпаған, қайта, "Ол данаға ұқсайды" деген. Ал Құдайға ұқсайтын адам кімге ұқсайды? Мәсіхке; бірақ Мәсіх - ақылды адам, Ол өз үйін, яғни шіркеуін, жартасқа, яғни сенімнің берік негізіне қалады. Ақымақ - шайтан, ол өз үйін құм үстіне, яғни сенімсіздігіне, немесе өздерінің құнарсыздығына байланысты құм деп аталатын тәндік адамдарға, яғни барлық зұлымдарға, құм үстіне салған. Жаңбыр - адамды суғаратын ілім, бұлттар - жаңбырдың түсетін жері. Кейбіреулері Киелі Рухтың жетелеуімен елшілер мен пайғамбарлар іспетті, ал басқалары - шайтанның жетелеуімен, яғни еретиктер іспетті, рухани өсіп-өніп келеді. Жақсы жел - әр түрлі ізгі қасиеттердің рухтары немесе періштелер, олар адамдардың сезімдерінде көрінбей жұмыс істейді және оларды жақсылыққа жетелейді. Жаман желдер - бұл арам рухтар. Жақсы сулар - Ізгі хабарды уағыздаушылар мен тәлім берушілер, ал жаман сулар - көптеген сөздерді көптеп айтатын, жындармен әуре болған адамдар. Олар - дүниелік даналықтың философтары мен басқа да ұстаздары. Мәсіхтің Өзі құрған осы қауымды жалған ілімдер де, шайтанның зорлық-зомбылығы да жоя алмайды, оны тасқын сулар да жоя алмайды. Алайда кейбіреулердің Мәсіхтің елшілігінен кетіп қалғаны туралы да осыған сай айтылған. Мәсіхтің елшілері деп аталатындардың бәрі бірдей Мәсіхтің шәкірттері емес. Қайта, "Иеміз Өзінің меншікті адамдарын жақсы біледі". (2 Тим. 2:19). Ал шайтанның салған үйіне шынайы ілімнің жаңбыры, яғни Рухтың немесе періштелердің рақымы, топан су, яғни төрт Ізгі хабарды уағыздаушылар мен басқа да данышпандар, түсіп келеді. Ал кім Мәсіхтің сөздерін тыңдап, оларды орындаса, сол Мәсіхке ұқсайды. Себебі ол іргетастың үстіне, яғни Мәсіхке, үйін салады. Ал Мәсіх - бүкіл игіліктердің бастауы. Мәсіхтің сүйіспеншілігіне бөленуімізге кімнің күші жетеді? (Мәсіхтің сүйіспеншілігінен бізді кім ажырата алады?) (Рим. 8:35). Мәсіхтің сөздерін естісе де, орындамаған шайтанға ұқсайды. Ал орындамаған сөз - құмдай шашылып, лақтырылған сыңайлақ. Құм барлық жамандықты, тіпті дүниелік игіліктерді білдіреді. Себебі шайтанның үйі құлап, құмға қаланғандай, (Ибілістің рухани балалары да) құлап, құрып кетеді. Егер адам күнәға батса, ол үшін күнәнің өте үлкені - сенімінің берік негізіне берілуден бас тарту. Ал егер ол неке адалдығын бұзса немесе кісі өлтіріп, басқа біреуді өлтірсе, ол үшін күнәнің өтелуі өте ауыр. Себебі ол, Дәуіт сияқты, күнәсына өкініп, қайта тірілуі мүмкін.