Кіріспе

Матай 7:29 - Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауындағы жиырма тоғызыншы (және соңғы) тармақ. Бұл - Таудағы уағыздан кейінгі екі тармақтың қорытындысы.

Талдау

Алдыңғы тармақта, көрермендер тобы Исаның сөздеріне таңғалған деп сипатталған (tous logous toutous) Матайдың "Таудағы уағыз" деп аталатын баяндамасын аяқтады, және бұл тармақ неге екенін түсіндіреді. Соңғы сөз Марқа 1:22 (ЖД) -дің сөзбе-сөз көшірмесі, ал контекст мүлдем басқаша. Марқаның Ізгі хабары Исаның билігін растайды, ал Матай Таудағы уағызынан кейін бұл сөздерді қорытынды дәлел ретінде қолданады. Кейбір аудармаларда бұл тармақ олардың жазушыларына қатысты айтылған. Ульрих Луз бұл ізгі хабардың жазылған уақытында Исаның ізбасарлары өздерін негізгі яһудилер қауымынан бөлек деп санайтынын анық көрсетеді деп болжайды. Пайғамбарлар жазбалары - бұл оқыған раббилер, олар өздерінің жазушыларының сөздерін келтіреді және Исаның ең маңызды раббиден жоғары екенін анықтайды. Раввиндер уағыздағанда әр ілімді растайтын жазба орындары көптеп келтірілетін. Матай келтірген қарама-қайшылықтың себебі - Исаның өз бетімен айтқан сөздері, бұрынғы адамдардан емес. Бірнеше беделді адамдар " және парызшылдар" деп қосты (мысалы, Уиклифтің Киелі кітабы, латын Вульгатасы, сириялық, парсы тіліндегі нұсқалар және Мунстердің Матайдың еврей тіліндегі басылымы). Бір кітапта бұл сөз "Лұқа 5:30-дан алынған болуы мүмкін немесе парызшылдарды яһудилердің үлгілі ұстаздары деп қарағандықтан, өз бетінше жазылған болуы мүмкін" делінген ("The Pulpit Commentary").

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Өйткені Мұсаның Құдайы және Иесі ретінде Ол өз еркімен Таурат заңында жоқ деп саналғандарды қосты немесе тіпті кейбірін өзгертті. Жоғарыда біз былай деп оқимыз: Бірақ мен сендерге былай деймін: Бірақ олар Мұса мен басқа пайғамбарлардың жазбаларында айтылғандарды ғана үйретті.