Кіріспе

жоқ Теннесси - АҚШ-тың 50 штатының бірі. Қазіргі Теннесси штаты бастапқыда Солтүстік Каролинаның, кейіннен Оңтүстік-Батыс территориясының бір бөлігі болды. Ол 1796 жылы 1 маусымда Одаққа 16-шы штат ретінде қабылданды. Теннесси 1812 жылғы соғыс кезінде "Еріктілер мемлекеті" деген лақап ат алды, өйткені көптеген Теннессиліктер соғыс күш-жігеріне көмектесті, әсіресе 1815 жылы Нью-Орлеан шайқасында америкалықтардың жеңісі кезінде. 1846 жылы Мексика-Америка соғысы кезінде, Соғыс министрі штаттың 2800 сарбазын сұрағаннан кейін, Теннесси штаты 30 000-нан астам еріктілерді жібергеннен кейін, лақап есім одан да көп қолданыла бастады. Теннесси 1861 жылы Америка Азамат соғысы басталғанда одақтан ресми түрде шығып, Конфедерацияға қосылған соңғы штат болды. 1862 жылдан бастап одақ әскерлері басып алған Нэшвилл соғыстың соңында Одаққа қайта қабылданған алғашқы штат болды. Азамат соғысы кезінде Теннесси штаты Вирджиниядан кейін Конфедерация армиясына екінші орынды иеленді. Теннесси Конфедерациядағы кез-келген басқа штатқа қарағанда Одақ армиясына көбірек солдаттар беріп отырды, ал Шығыс Теннесси Одақшылдардың бекінісі болды. Қайта құру дәуірінде штатта бәсекелестік партиялық саясат болды, бірақ 1880-ші жылдардың соңында Демократиялық партияның билікті басып алуы сайлау құқығынан айыру заңдарын қабылдауға әкелді, бұл Мемфисті қоспағанда, қара нәсілділер мен көптеген кедей ақ нәсілділерді сайлауға жібермеді. Бұл 20-ғасырдың ортасында азаматтық құқықтар туралы заң қабылданғанға дейін мемлекеттегі саясаттағы бәсекелестікті күрт қысқартты. 1900 жылдан кейін Теннесси темекі мен мақтаға негізделген аграрлық экономикадан әртараптанған экономикаға көшкен. Бұл, бір жағынан, 1930 жылдары Жаңа келісіммен құрылған Теннесси алқабындағы билікке үлкен федералдық инвестициялардың көмегімен, TVA-ға елдің ең ірі мемлекеттік коммуналдық қызметтерін ұсынушы болуға көмектесті. Электр энергиясының мол болуы Оук Ридж қаласын құруға мүмкіндік берді Манхэттен жобасының уран байыту қондырғыларын орналастыру, әлемдегі алғашқы атом бомбаларын жасауға көмектесті. 2016 жылы теннессин элементі штаттың атымен аталды, негізінен Оук Ридж, Вандербильт университеті және Теннесси университеті элементті табуда атқарған рөлдерін мойындады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Палеоиндейлер қазіргі Теннессиде 12000 жыл бұрын аң аулап, қоныстанған деп есептеледі. Осы кезеңдегі атылған оқпен бірге Уильямсон округінің археологтары 12000 жылдық мастодонт қаңқасын тапты. Теннессидегі ең танымал архаикалық кезең (шамамен б.з.б. 1970 жылдардың басында мұз үйінің түбінде жүргізілген қазба жұмыстары б.з.б. Басқа археологиялық нысандар: Роуз аралы, Айсхаус Боттоннан бірнеше шақырымға қарай орналасқан және Бентон округінің Ева сайты. Архаикалық халықтар ең алдымен иттерді оятып, штаттағы алғашқы ауылдарды құрды, бірақ негізінен аңшы-жинақшылар болды, олар өздерінің алдыңғыларына қарағанда кішігірім аумақтарда болды. Теннессиде екі ірі Вудленд кезеңінің (1000 BC 1000 AD) орны бар: Мэдисон округіне қарасты Пинсон төбелері және Коффе округіне қарасты Ескі Тас бекінісі, екеуі де б.з.б. Пинсон могилалары - АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы ең үлкен орта орманды жер, кем дегенде 12 могиладан және геометриялық топырақтан тұрады. Ескі тас қамал - бір кездері қолжетімді емес жарым аралда орналасқан күрделі кіреберіс жолы бар үлкен салтанатты құрылым. Миссиссипп (шамамен 1000 - 1600) ауылдары Теннессидегі негізгі өзендердің көпшілігінің жағалауында орналасқан. Бұл сайттардың ең танымалдары Мемфиске жақын Чукалис; Читам округіне қарасты Моунд Боттом; Хардин округіне қарасты Шило Моундс; және Монро округіне қарасты Токва сайты. Севиер округінің Макмахан үйіндісінде және жақында Блоунт округінің Таунсенд қаласында қазба жұмыстары 1200 жылға дейінгі қамалмен қоршалған ауылдардың қалдықтарын анықтады.

Испан мен француздардың ертедегі зерттеулері

XVI ғасырда қазіргі Теннесси штаты арқылы үш испан экспедициясы өтті. Эрнандо де Сото экспедициясы 1540 жылы маусым айында Ноличуки өзені арқылы Теннесси алқабына кірді, бірнеше апта бойы Чиаха ауылында (қазіргі Дуглас бөгетінің жанында) демалды және оңтүстікке қарай Солтүстік Грузиядағы Куса руына қарай жүрді. Де Сото 1540-41 жылдың қысын Миссисипидің солтүстік бөлігіндегі Понтоток қырқасындағы лагерьде өткізді. Ол Теннессиге кірген болуы мүмкін және батысқа қарай Мссиссипиге немесе қазіргі Мемфиске жақын жерлерге қарай кеткен. 1559 жылы Кусада демалып жатқан Тристан де Луна экспедициясы Чаттануга аймағына кірді, ол Куса басшысына Напочилер деп аталатын бүлікші тайпаны бағындыруға көмектесті. 1567 жылы Пардо экспедициясы Теннесси алқабына Француз кеңістік өзені арқылы кірді, Чиахада бірнеше күн демалды және кері бұрылуға мәжбүр болғанға дейін Little Tennessee өзенінің жоғарғы жағына қарай соқпамен жүрді. Чиахада Пардоның қол астындағы адамдарының бірі Эрнандо Мояно де Моралес Сан-Педро деп аталатын қысқа мерзімді фортты құрды. Бұл аймақтағы басқа бес испандық бекіністермен бірге 1569 жылы жергілікті тұрғындар қиратты, осылайша аймақты басқа еуропалық отарлауларға ашты. Испан зерттеушілерінің хроникалары Теннесси алқабының 16 ғасыр тұрғындары туралы ең алғашқы жазба деректерді ұсынады. Өзеннің көп бөлігі, соның ішінде Чиаха, Куса руының ықпал ету аймағының бөлігі болды. Тұрғындар муског тілінің диалектісінде сөйледі және бекіністі ауылдардың айналасында орналасқан күрделі аграрлық қоғамдастықтарда өмір сүрді. 1567 жылы Пардо келген Чалахуме мен Сатапо ауылдары қазіргі Чилхови бөгетінің жанында орналасқан Чилхови мен Ситиконың кейінгі чероки ауылдарының алдыңғылары (және атаулары) болған. Миссисипидің биіктігі кезінде жүздеген қоршалған қалалар бүкіл Американың оңтүстігінде Луизианадан шығыс жағалауына дейін, Миссисипи өзенінен Висконсинге дейін және Ұлы жазықтардағы үлкен өзендер бойындағы бірнеше шеткі қалаларға дейін созылды. Олардың қоғам мен егін шаруашылығы күрделі болған. Олар таспен емес, балшықтан, тас пен мыстан көптеген мүсіндер жасады. Алайда, бұл қалалардан қалғандардың көпшілігі - бұл үлкен, пирамида тәрізді, балшықтан жасалған төбелер (оларда басшылар мен жоғары сыныптар өз үйлерін салатын) және шеберлікпен жасалған қабірлер. Бұл адамдар Миссисиппи мәдениеті дамыған жоқ, бірақ оны Миссисипи өзенінің батысындағы Кадо халқынан қабылдады. Шығыс жағында Теннесси өзені бойымен бөлінген Ючи және Ирокей черокилері болды. Мемлекеттің солтүстік орталық аймағында Алгонкиан Циска болды. Кейін олар солтүстік-шығысқа көшіп, шоунилермен бірікті, бірақ қысқа уақытқа Мауми немесе Маскутен деп аталатын екінші жергілікті халықпен ауыстырылды, олар Бобер соғыстары кезінде (1640-1680) оңтүстік Мичиганнан оңтүстікке қарай айдалды. Кейін олар Индиананың Майамимен бірікті және тағы бір рет Шоунимен алмастырылды. Шоунилер Огайо өзенінің аймағының көп бөлігін Шоуни соғыстарына дейін (1811 - 1813 жж.) бақылады. 1673 жылы британдық тері саудагері Абрахам Вуд Джеймс Нидхэм мен Габриэль Артурдың басшылығымен Вирджиния колониясындағы Форт-Генриден қазіргі Теннессидің солтүстік-шығысындағы Оверхилл Чероки аумағына экспедиция жіберді. Нидхэм экспедиция кезінде қаза тауып, Артур бір жылдан астам тұтқынға алынды. Сол жылы француз экспедициясы жетекшілігімен миссионер Жак Маркетт пен саудагер Луи Джолье Миссисипи өзенін барлап, Миссисипи алқабының картасын жасаған алғашқы еуропалықтар болды. Роберт де Ла Салл бастаған француз зерттеушілері мен саудагерлері 1682 жылы Пруддом фортынан аймаққа кірді. Франция қысқа уақытқа (1739-1740) Чикасо соғыстары кезінде Форт-Ассампшн қаласында болды. 1714 жылы Чарльз Шарлвиллдің қолбасшылығындағы француз саудагерлері тобы Камберленд өзені маңында Нэшвиллдің қазіргі орталығында қоныс құрды, ол French Lick деп аталды. Бұл қоныстанушылар жергілікті америкалықтармен кең көлемде тері саудасы желісін тез құрды, бірақ 1740-шы жылдары қоныс негізінен тасталды. 1739 жылы француздар Миссисипи өзенінде, қазіргі Мемфис қаласында Жан Батист Ле Мойн де Бьенвиллдің қол астында Форт-Ассампшн құрылысын жасады. Келесі жылы Чикасолар фортта орналасқан француз әскерлерін тұтқынға алғаннан кейін ол тасталды. Кейін Черокилер қазіргі Вирджиниядан оңтүстікке қарай көшіп кетті. Еуропалық отарлаушылар аймаққа тараған сайын, жергілікті халықтар, соның ішінде мускоги, ючи, чикасау және чоктоу халық...

Британдықтардың алғашқы барлаулары мен қоныстанулары

1750 және 1760 жылдары Вирджиниядан келген ұзын аңшылар Шығыс және Орта Теннессидің көп бөлігін зерттеді. 1756 жылы Оңтүстік Каролина колониясының британдық сарбаздары қазіргі Вонордың жанында Форт-Лодун қаласын салған, бұл қазіргі Теннесси штатында алғашқы британдық қоныс. Форт-Лодун сол уақытқа дейін британдықтардың ең батыс аванпосты болды. Оны Джон Уильям Джерард де Брам жобалап, капитан Раймонд Демере қолбасшылығындағы күштер салдырды. Құрылыс аяқталғаннан кейін Демере форттың басқаруын ағасына, капитан Пауль Демереге тапсырды. Британдықтар мен Оверхилл черокилері арасындағы қақтығыстар қарулы қақтығысқа ұласты, ол Англо-чероки соғысы деп аталды, ал 1760 жылы форттың қоршауы оның берілуімен аяқталды. Келесі күні таңертең Пол Демере мен оның бірнеше әскері жақын маңдағы тұзақта қаза тапты, ал қалған гарнизонның көпшілігі тұтқынға алынды. Француздар мен үндістер соғысы аяқталғаннан кейін, Ұлыбритания 1763 жылғы Корольдік жарлықты шығарды, ол жергілікті тұрғындармен болған қақтығыстарды азайту үшін Аппалачи тауларынан батысқа қоныстануға тыйым салды. Осы жариялауға қарамастан, таулар арқылы көші-қон жалғасты, ал алғашқы тұрақты еуропалық қоныстанушылар 1760-шы жылдардың соңында штаттың солтүстік-шығыс бөлігіне келе бастады. Уильям Бин, 1769 жылы қазіргі Джонсон Ситидің жанында бүркемелі үйге қоныстанған ұзын аңшы, Теннессидегі алғашқы тұрақты еуропалық америкалық қоныстанушы ретінде дәстүрлі түрде қабылданады. Сол жылы Хендерсонның жұмысына қатысқан Дэниел Бун Вирджиниядағы Форт-Чисвеллден Камберленд ойығы арқылы жол салып, ол Теннесси мен Кентуккиге қоныс аударушылардың негізгі жолы болған Wilderness Road-тың бір бөлігіне айналды. 1938 жылы Теннессидің алғашқы тұрақты қонысы болған Бин станциясы. Бір жылдан кейін Американың Тәуелсіздік соғысында соғысқаннан кейін Бин Бунмен бірге экскурсия кезінде ол бұрын елді мекендер үшін зерттеу жүргізген аймақта марапатталды. Елді мекен Wilderness Road қиылысында орналасқан, ол қазіргі 25E АҚШ-тың бағыты бойынша және Ұлы Үндістан соғысы жолы, қазіргі 11W АҚШ-тың бағыты бойынша шығыс-батысқа қарай. Бұл қатты трафиктік жол қиылысы Бейн Станциясын Вашингтон, округ және Нью-Орлеанс арасындағы маңызды аялдамаға айналдырды Теннессиге кіретін алғашқы американдық саяхатшылар үшін, 1800 жылдары жұмыс істейтін мейрамханалар мен қонақүйлер.

Оңтүстік-Батыс аумағы

Солтүстік Каролина 1789 жылы АҚШ Конституциясын ратификациялағанда, ол өзінің батыс жерлерін, "Теннесси елін" Федералды үкіметке берді. Солтүстік Каролина бұл жерлерді Революциялық соғыс жасақтарына сыйлық ретінде пайдаланған. 1789 жылғы Сессия актісінде ол Теннессидегі одан әрі жер талаптарын қанағаттандыру құқығын сақтады. Конгресс бұл аймақты "Огайо өзенінің оңтүстігіндегі АҚШ аумағы" деп белгіледі, көбінесе Оңтүстік-Батыс аумағы деп аталады. Аумақ үш округке бөлінді - екісі Шығыс Теннессиге, біреуі Камберлендтегі Меро округіне - әрқайсысы өз соттарымен, отаршылдармен және лауазымды адамдармен. Президент Джордж Вашингтон Батыс аймақтарында кең көлемде иелік еткен Солтүстік Каролинаның көрнекті саясаткері Уильям Блоунтты аумақтық губернатор етіп тағайындады.

Одаққа қабылдау

1795 жылы аумақтық санақ штатты болу үшін жеткілікті халықты көрсетті. Референдумда одаққа қосылу үшін үш есе көпшілік дауыс берді. Губернатор Блоунт Ноксвилл қаласында конституциялық конвенция шақырды, онда барлық округтерден келген делегаттар мемлекеттік конституцияның үлгісін және демократиялық құқық туралы жарғыны жасады. Сайлаушылар Севье губернатор болып сайланды. Жаңадан сайланған заң шығарушы орган Блоунт пен Уильям Кокке сенатор ретінде, ал Эндрю Джексонға конгрессмен ретінде дауыс берді. Теннесси басшылары осылайша аумақты жаңа мемлекетке айналдырды, ұйымдастырылған үкімет пен конституциямен, Конгресске қабылдау үшін өтініш бергенге дейін. Оңтүстік-Батыс территориясы Одаққа кіру үшін өзін ұсынған алғашқы федералды аумақ болғандықтан, қалай әрекет ету керектігі туралы белгілі бір белгісіздік болды және Конгресс бұл мәселеде екіге бөлінді. Дегенмен, 1796 жылы 1 маусымда Конгресс Теннесси штатын Одаққа он алтыншы штат ретінде қабылдауды мақұлдады. Олар Солтүстік Каролинаның солтүстік және оңтүстік шекараларын бірнеше ауытқулармен Теннессидің батыс шекарасы Миссисипи өзеніне дейін созу арқылы оның шекараларын тартты.

Соғыс алдындағы жылдар (1841-1861)

1860 жылы құл халқы шамамен екі есеге көбейіп, 283 019-ға жетті, ал штатта тек 7300 ерікті африкалық американдықтар болды. Құлдардың көп бөлігі Батыс Теннессиде шоғырланған болса, Орта Теннессидегі плантаторлар африкалық американдықтарды жұмыс үшін қолданды. 1860 жылғы санаққа сәйкес, африкалық құлдар Азамат соғысына дейін штаттың 1,1 миллион халқының шамамен 25% -ын құраған.

Одақтастық

Шығыс Теннессидегі адамдар Теннессидің Одақтан кетуіне қатаң қарсы болды; Одақтың басқа бөліктеріндегі көптеген адамдар сияқты, әсіресе Батыс Теннессидің тарихи Виг бөліктерінде. Бұл негізінен бүкіл штатта құлдықтың таралуына байланысты болды; штаттың бүкіл құл халқының 40% -ға жуығы Батыс Теннессиде және Орта Теннессидің 20% -ы құл болды, бірақ Шығыс Теннессиде құлдар халық санының 8% -ын ғана құрады. 1861 жылы мамыр айында Ноксвиллде және 1861 жылы маусымда Гринвиллде өткен Шығыс Теннесси конвенциясы 29 Шығыс Теннесси округтерінен және бір Орта Теннесси округінен (Скотт округі) құралған, олар Теннессиден бөлініп, Одаққа бағынышты жеке мемлекет құруды шешті. Олар Нешвиллдегі штаттық заң шығарушы органға өтініш жасады, ол олардың бөліну туралы өтінішін қабылдамады және Феликс Золликоффердің басшылығымен Конфедерация әскерлерін Шығыс Теннессиді басып алып, бөлінуді болдырмауға жіберді. Шығыс Теннессидің көптеген тұрғындары көпірлерді өртеп, телеграф сымдарын кесіп, тыңдау арқылы мемлекеттік билікке қарсы партизан соғысына қатысты. Одақты қолдаған Скотт штаты да осы уақытта құрылды және соғыс бойы АҚШ-тың нақты анклавы болып қалды. Теннесси штаты басқа конфедерациялық штаттардан көп одақтық әскерді қамтамасыз етті; барлығы 51 000-нан астам сарбаз, олардың 20 000-нан астамы қара нәсілділер болды. Теннесси штаты сондай-ақ 135 000 Конфедерация әскерін қамтамасыз етті, бұл Вирджиниядан кейін екінші орында тұрды.

ХХ ғасырдың басында

thumbidiyerightidiyex200pxidiyeuprightidiyexAlvin C. York Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (19141918) Теннесси штаты Теннесси штатының Фентресс округіне жататын ең әйгілі американдық солдат Элвин С. Йоркты ұсынды. Ол 1918 жылдың қазан айында Аргонн орманында тұтас бір неміс пулемет полкін жеңіп, соғыс қатарына кіруге ар-ожданнан бас тартқан. Ол "Құрмет медалі" мен түрлі француз ордендерін алғаннан кейін, баспасөзде және Голливуд фильмдерінде патриотизмнің күшті символына айналды.

Әйелдер құқықтары

Теннесси әйелдердің дауыс беру құқығына арналған науқан кезінде ұлттық назар аударудың ошағына айналды. Асқақ-түсіктік қозғалысы сияқты әйелдердің сайлау құқығы да XIX ғасырдың аяғындағы орта тап реформасы күш-жігерінде тамырланған мәселе болды. Ұйымдастырылған қозғалыс 1906 жылы Теннессидегі тең сайлау құқығы қауымдастығының құрылуымен пайда болды, бұл қозғалысқа Хендерсоннан келген Сью Шелтон Уайт атты кем дегенде бір ұлттық көшбасшы берді. Шаттануга Таймс, Нэшвилл Баннер және Джонсборо Геральд және Трибьюн қолдаған қатаң (әсіресе әйелдер) қарсылық болды. Қарсылықты жеңу үшін Теннесси суфражистері өздерінің тактикасында қалыпты болды және ұлттық мәселе туындағанға дейін шектеулі дауыс беру құқығын алды. 1920 жылдың тамызында губернатор Альберт Робертс АҚШ Конституциясына 19-шы түзетуді ратификациялауды қарастыру үшін Бас Ассамблеяның арнайы сессиясын шақырды. Жаулас топтардың басшылары Бас Ассамблеяға лоббилеу үшін Нэшвиллге ағылды. Палатадағы дауыс беруде сайлау құқығы туралы түзету шығыс Теннессидің заң шығарушысы Гарри Берн анасынан телеграмма алып, оны ратификацияны қолдауға шақырғаннан кейін тарапты ауыстырған кезде қабылданды. 1920 жылы 9 тамызда Алпыс бірінші Бас Ассамблеяның арнайы сессиясы кезінде Теннессидің Он тоғызыншы түзетуді ратификациялау жағында дауыс беруі оны ратификациялау процесіндегі басты мемлекет етті. Әйелдер 1920 жылғы президент сайлауында Теннесси штатын Уоррен Хардингке беріп, өздерінің барлығын бірден сезіндірді. Бұл 1868 жылдан бері алғаш рет республикашылдардың президенттікке үміткеріне дауыс берген мемлекет болды.

Соттың ауқымы

Теннесси штатына ұлттық назар Джон Т. Скопстың соты кезінде, оны Скопстың соты деп те атайды. 1925 жылы жалпы білім берудің бір бөлігі ретінде Бас Ассамблея мектептерде эволюцияны үйретуге тыйым салатын заң қабылдады. Теннесси штатының Дейтон қаласында кейбір жергілікті қолдаушылар мектептегі биология мұғалімі Скопсты заң бұзып, сотқа тартудың жолын ойлап тапты. Олардың жоспары өте жақсы орындалды, өйткені Рея округінің соты ұлттық және тіпті халықаралық БАҚ-тың циркіне айналды. Мыңдаған адам Дейтонға жиналып, заңгерлердің, прокурор Уильям Дженнингс Брайанның және қорғаушы Кларенс Дарроудың, өздерінің ісін талқылауына куә болды. Теннесси штаты солтүстік-шығыс және Батыс жағалауындағы баспасөзде "Монки штаты" деп мазақ етілді, тіпті діни фундаментализмді қорғауды қайта жаңғырту толқыны мемлекетті алып кетті. Сот процесін журналистер "Монки процес" деп атаған. Соттың заңдық нәтижесі маңызды емес еді. Скопсты айыпты деп танып, 100 доллар айыппұл төледі, бұл айыппұлды кейінірек апелляциялық сот күшін жойды. Заңның өзі 1967 жылға дейін сақталды.

Ұлы депрессия және TVA

Ұлы депрессия кезінде жұмыссыздарға жұмыс жасау қажеттілігі, ауылды электрлендіруге деген құмарлық және Теннесси өзеніндегі жыл сайынғы көктемгі су тасқынын бақылауға деген құмарлық федералды үкіметтің Теннесси алқабының өкілеттігін, елдегі ең ірі мемлекеттік коммуналдық қызметті құруына түрткі болды. TVA барлық Теннесси тұрғындарының өміріне әсер етті. Агенттік Небраска штатының сенаторы Джордж Норристің табандылығы арқасында құрылды. Штаб-пәтері Ноксвиллде орналасқан, оған Теннесси өзенінің аңғарының жалпы дамуын жоспарлау міндеті жүктелді. Бұл үшін ол 1933-1951 жылдары 20 гидроэлектр бөгеті мен көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларын салуға кірісті. Арзан және мол электр қуаты Теннессиге, әсіресе бұрын электр қызметі жоқ ауылдық аймақтарға әкелген TVA-ның басты пайдасы болды. TVA-ның арқасында штаттың 60 мың шаруа қожалығы электр қуатымен қамтамасыз етілді. 1945 жылы TVA елдің ең ірі электр компаниясы болды, Теннессиде болуы үлкен өнеркәсіптерді бөгеттердің немесе бу зауыттарының біріне жақын жерге көшіруге тартылған. Бұл ынталандыру мемлекеттің маңызды экономикалық дамуына ықпал етті.

Екінші дүниежүзілік соғыс және экономикалық прогресс

Екінші дүниежүзілік соғыс Теннессиге жеңілдеу әкелді, өйткені штаттың он пайызы (308 199 ерлер мен әйелдер) қарулы күштерде жұмыс істеді. Теннессиде соғыс тапсырыстары 1,25 миллиард долларға жеткендіктен, фермаларда және қалаларда қалғандардың көпшілігі соғыспен байланысты өндірісте жұмыс істеді. Теннессидің әскери қызметкерлері Перл-Харбордан бастап Иво-Джима мен Окинавадағы қанды шабуылдарға дейін ерекше қызмет етті және соғыс кезінде 7,000 адам шайқаста қаза тапты. 1942-1943 жылдары Орта Теннесси тұрғындары 28 армия дивизиясын қабылдады, олар Д-День шабуылға дайындық бойынша маневрлерге ауылды аралап өтті. Теннессидің тұрғындары соғыстың барлық кезеңдеріне қатысқан - жауынгерлік, азаматтық басқару, әскери зерттеулер. Корделл Халл он екі жыл Франклин Д. Рузвельттің Мемлекеттік хатшысы болып қызмет етті және Біріккен Ұлттар Ұйымының бас сәулетшілерінің бірі болды, ол үшін Нобель бейбітшілік сыйлығын алды.

Өнеркәсіптік кеңею

Соғыс индустриясы жұмыс күшін арттырып, жұмыс күшін көбейтті. Миланда гигант снарядтарды тиеу зауыты, сондай-ақ Нэшвиллдегі Vultee Aircraft Works салынды; TVA жобалары Шығыс Теннессиде де кеңейтілді. Соғыс соңында мемлекеттік қызметкерлердің шамамен 33% -ы әйелдер болды. Теннессидің Манхэттен жобасындағы рөлі соғысқа қатысты аса маңызды болды, ол ядролық қару жасау жөніндегі әскери құпия жоба. Алғашқы А бомбасын зерттеу және өндіру жұмыстары Теннесси штатының Оук Ридж қаласында үлкен ғылыми-өндірістік қондырғыда жүргізілді. Оук Ридж қауымы соғыстың тұтас бір туындысы болды. 1941 жылы бос орманнан төрт жылдан кейін 70 000 (Теннессидің бесінші үлкен) қаласына дейін өсті. Мемлекеттің экономикасының индустрияландыруы ұлғаюымен штаттағы еңбек қозғалысы қарқын алды. 1950 жылы Морристаун қаласының маңында орналасқан американдық Enka компаниясының зауытында жұмысшылар ереуілге шықты. Көп ұзамай, тұрғындар жұмыссыз қалған жұмысшылардың орнын алмастыру үшін өтініш беру үшін фабрика қақпасына келді. Содан кейін зорлық-зомбылық болды, адамдар өлтірілді, үйлер мен көліктер бұзылды. Кейін губернатор Гордон Браунинг Ұлттық гвардия әскерін нысанда тәртіпті қалпына келтіру үшін жіберді. Шабуыл аяқталғаннан кейін конгресс отырыстары өткізіліп, бүкіл елде еңбек қатынастары туралы әңгіме қозғалды.

1996 жыл - екі жүз жылдығы

Теннесси штаты 1996 жылы өзінің екі жүз жылдығын атап өтті. Бір жыл бойы "Теннесси 200" атты мерекелік шарадан кейін, Нашвиллдегі Капитолий төбесіндегі жаңа мемлекеттік саябақ - "Бицентинал Молл" ашылды.

21 ғасыр

2002 жылы Фил Бредесен 48-ші губернатор болды, ал Теннесси штатының конституциясына лотерея құруға мүмкіндік беру үшін өзгерістер енгізілді. 2006 жылы Теннессиде жалғыз республикашыл, Боб Коркер, 2006 жылғы аралық сайлаудың ортасында АҚШ Сенатына сайланды және Конституцияға бір жынысты некелерді қабылдамау үшін түзетулер енгізілді. 2007 жылдың қаңтар айында Рон Рамси Реконструкциядан кейін Мемлекеттік Сенаттың спикері болған алғашқы республикашыл болды. 2010 жылы тарихи 2010 жылғы аралық сайлау кезінде Билл Хаслам Бредсеннің орнын басып, 49-шы Теннесси губернаторы болды. 2010 жылдың сәуір мен мамыр айларында Теннессидің орта бөлігінде су тасқыны болып, Нэшвилл мен Теннессидің басқа бөліктері қираған. 2011 жылдың сәуірінде Шығыс Теннессидің кей бөліктері, соның ішінде Гамильтон және Брэдли округтері, 2011 жылғы супер-жоғалудан, тарихтағы ең үлкен және қымбат торнадоның шығуынан зардап шекті.

Сауалнамалар

Бергерон, Пол Х. Өткеннің жолдары: Теннесси, 1770 1970 (1979), Қысқаша зерттеу Карпентер, Уильям. Теннесси тарихы: оның алғашқы қонысынан қазіргі уақытқа дейін (2011) Фолмсби, Стэнли Джон, Роберт Юинг Корлев және Енох Л. Митчелл. Теннесси: қысқаша тарих (Теннесси университетінің баспасы, 1969). Фолмсби, Стэнли Джон. Теннесси тарихы (4 том Льюис тарихи баспасы, 1960), екі томдық мәтін 2 өмірбаян Ласка, Льюис Л. "Теннессидің құқықтық және конституциялық тарихы, 1772 1972" Мемфис университеті заңын шолу 6 (1975): 563+ онлайн. Ламон, Лестер С. Теннессидегі қаралар, 1791-1970. Теннесси университетінің баспасы, 1980. Менсфилд, Стивен және Джордж И. Грант. Адал еріктілер: Теннессидегі дін тарихы (1997) Нортон, Герман. Теннессидегі дін, 17771945. Теннесси университетінің баспасы, 1981. Путнам, Альбигенс Уолдо. Орта Теннесси тарихы (1859) онлайн. Сойер, Сьюзан. Petticoats-тан гөрі: Теннессидің таңғажайып әйелдері (2-ші басылым). 2014 жылы) Ван Вест, Кэрролл. Теннесси тарихы: Жер, халық және Теннесси университеті мәдениет баспасы, 1998.