Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылжыну еркіндігінің алты дәрежесіне байланысты терминдер Кеме қозғалысы кеме, қайық немесе басқа да су кемесі немесе кез келген тасымалдаушы кездесетін алты еркіндік дәрежесімен анықталады.
Terms connected to the six degrees of freedom of motion
Ship motions are defined by the six degrees of freedom that a ship, boat, or other watercraft, or indeed any conveyance, can experience.
Анықтама осі
Тік/Z ось немесе ығысу осьтері - кеме арқылы және оның массалық орталығы арқылы тік өтетін қиялға салынған сызық. Ығысу қозғалысы - кеменің тұмсығы мен артқы бөлігінің бір жақтан екінші жаққа қарай қозғалуы. Көлденең / Y ось, бүйірлік ось немесе қисық ось - кеме бойынша және массалық орталығында көлденеңнен өтетін қисынды сызық. Сырға қимыл - кеме басының жоғары немесе төмен қимылы. Ұзындығы / X ось, немесе дөңгелек ось - кеме ұзындығы бойынша көлденең, оның массалық орталығы арқылы және су сызығына параллель жүретін қиялға салынған сызық. Ойнату қозғалысы - бұл осі айналасында суперструктураның бүйірден бүйірге немесе оң жақтан оң жаққа еңкейту қозғалысы.
The vertical/Z axis, or yaw axis, is an imaginary line running vertically through the ship and through its centre of mass A yaw motion is a side to side movement of the bow and stern of the ship. The transverse/Y axis, lateral axis, or pitch axis is an imaginary line running horizontally across the ship and through the centre of mass. A pitch motion is an up or down movement of the bow and stern of the ship. The longitudinal/X axis, or roll axis, is an imaginary line running horizontally through the length of the ship, through its centre of mass, and parallel to the waterline. A roll motion is a side to side or port starboard tilting motion of the superstructure around this axis.
Айналу
Кез келген кемеде үш арнайы ось бар, олар бойлық, көлденең және тік осьтер деп аталады. Олардың айналасындағы қозғалыстар сәйкесінше, дөңгелек, сопақша және сопақша деп аталады.
There are three special axes in any ship, called longitudinal, transverse and vertical axes. The movements around them are known as roll, pitch, and yaw respectively.
Қату
Кеменің бойлық/Х (алдыңғы, артқы немесе тұмсық) осьтері бойынша бұрылуы. Бұл ос бойынша нормадан ауытқу немесе ауытқу тік немесе табан деп аталады. Бағыт - желдің желкендерге қысымынан, бұрылудан немесе экипаждың басқа әрекеттерінен туындаған қасақана немесе күтілетін ауытқу. Кеме салмағының таралуына байланысты тұрақты күйдегі (немесе тік) бұрышты бағыттағы дөңгелек қозғалысы теңіз техникасында тік деп аталады. Тізбеде әдетте су басу, шайқаста болған зақым, жүктің ауысуы және т.б. себеп болған қасақана немесе күтпеген ауытқулар көрсетіледі.
The tilting rotation of a vessel about its longitudinal/X (front back or bow stern) axis. An offset or deviation from normal on this axis is referred to as list or heel. Heel refers to an offset that is intentional or expected, as caused by wind pressure on sails, turning, or other crew actions. The rolling motion towards a steady state (or list) angle due to the ship's own weight distribution is referred in marine engineering as list. List normally refers to an unintentional or unexpected offset, as caused by flooding, battle damage, shifting cargo, etc.
Ауыртпалық
Кеменің көлденең / Y (жағадан-жағаға немесе кеме батыс жағында) оське қарай жоғары / төмен айналуы. Бұл осьтегі нормадан ауытқу немесе ауытқу "жабдықтау" немесе "жабдықтаудан тыс" деп аталады. Артқа-артқа қарай ығысып жатқан кемені әдетте хоббилік атпен жүзу деп атайды.
The up/down rotation of a vessel about its transverse/Y (side to side or port starboard) axis. An offset or deviation from normal on this axis is referred to as trim or out of trim. A vessel that is pitching back and forth is usually termed to be hobby horsing.
Жаңқа
Кеме өзінің тік / Z осьтері бойынша айналу. Бұл ос бойынша нормадан ауытқу немесе ауытқу ауытқу немесе жиын деп аталады. Бұл - кеме бағытының магниттік компасқа қатысты бағыты (немесе, егер ол шынайы солтүстік полюске қатысты болса, шынайы бағыты); ол сондай-ақ, бағытқа әсер етеді.
The turning rotation of a vessel about its vertical/Z axis. An offset or deviation from normal on this axis is referred to as deviation or set. This is referred to as the heading of the boat relative to a magnetic compass (or true heading if referenced to the true north pole); it also affects the bearing.
Үдемелі
Теңіз жағдайларына байланысты (әдетте, теңіздің алдында немесе артынан) немесе қозғалтқыш жүйеден болатын жылдамдықпен байланысты (алдыңғы/артқа немесе алдыңғы/көк жағындағы) сызықтық бойлық қозғалыс.
The linear longitudinal (front/back or bow/stern) motion imparted by maritime conditions, usually head or following seas, or by accelerations imparted by the propulsion system.
Сұлбалану
Тікелей көлденең (жағадан жағына немесе сол жақтан сол жаққа) қозғалыс. Бұл қозғалыс тікелей су мен желдің қозғалысы, әсіресе көлденең толқын қозғалысы, корпусқа күш салу немесе кеменің өз қозғалтқышы арқылы немесе жанама түрде кеменің бұрылу кезінде инерция арқылы пайда болады. Бұл қозғалысты кеме бағытынан бір жағына ауысқанмен салыстыруға болады.
The linear transverse (side to side or port starboard) motion. This motion is generated directly either by the water and wind motion, particularly lateral wave motion, exerting forces against the hull or by the ship's own propulsion; or indirectly by the inertia of the ship while turning. This movement can be compared to the vessel's lateral drift from its course.
Қалқыма
Сызықтық тік (жоғары/төмен) қозғалыс; шамадан тыс төмен қарай көтерілу кемелерді суға батыра алады.
The linear vertical (up/down) motion; excessive downward heave can swamp a ship.
Тұрақтандыру
Кейбір конструкцияларда белсенді және пассивті қозғалыс тұрақтандыру әдістері қолданылады. Олар кеменің каскасындағы скейгтер мен су асты кемелеріндегі кіллер сияқты статикалық элементтерді немесе қарсы салмақтар, антиролл резервуарлары мен тұрақтандырғыштар сияқты белсенді механикалық құрылғыларды қамтиды.
There are methods for both passive and active motion stabilization used in some designs. They include static hull features such as skegs and bilge keels, or active mechanical devices like counterweights, antiroll tanks and stabilizers.