Кіріспе

Исак Комнен немесе Комнен (; 1113 ж. 1146 жылдан кейін), Византия императоры Иоанн II Комненнің Венгрияның Иренамен болған үшінші ұлы. Ол әкесімен алмасып, мұрагерлік үшін кіші інісі Мануэль I Комненнің пайдасына болды, бұл екі бауырластың арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне әкелді. Ол әкесі мен ағасының Кіші Азиядағы жорықтарына қатысқан және Константинопольдің Патриархы Косма II-нің құлшынысты ұстанымы болған, бірақ оның өмірі туралы басқа да аз мәлімет бар.

Ерте өмір

Исак Комнен 1113 жылы Шығыс Рим империясының императоры Иоанн II Комненнің және Венгрияның Иреннің үшінші ұлы болып дүниеге келді. 1122 жылы оның үлкен інісі Алексий императордың орнына тағайындалғанда, Исак басқа ағаларымен бірге әкесі Себастократ дәрежесін алды. Ол биік және беделді адам болған, бірақ Византиялық дереккөздерге сәйкес, оның кіші інісі және Иоанн II-нің болашақ мұрагері Мануэль I Комненге жағымды болған, ол кенеттен ашуға ұшырап, қатаң жазалауға бейім болған, сондықтан оны көп сүймеген. Джон Киннамостың айтуынша, Исак 1136 жылы Киликияға қарсы аскерлік жорыққа қатысқан, онда Аназарбосты қоршау кезінде ол атасына қоршаудың ағаш машиналарын кірпішпен жамылтуды кеңес берді, осылайша қорғаушыларды тежеуге мүмкіндік берді. Олар оларды өртеп жіберу үшін қыздырылған темірлерді лақтырып жатты. Бұл амал Византияның қаланы басып алуына мүмкіндік берді. 1142 жылы Иоанн II-нің оңтүстік Анатолиядағы тағы бір жорығына қатысқанда Алексий де, екінші інісі Андроник те күтпеген жерден қайтыс болды. Ізәк, ол да жорыққа қатысып, Алексийдің мәйітін Андроникпен бірге алып кетуге жіберілген еді, ағаларының мәйітін Константинополге алып барды.

Мұрагерлік

Ағаларының өлімі Исақты мұрагерлікке үміткер етіп қалдырды, бірақ Киликиядағы шайқаста 1143 жылдың сәуірінде қайтыс болғанға дейін, Иоанн II Комнен төртінші ұлы Мануэльді мұрагер етіп тағайындады. Бұл тағайындаудың негізі анық емес; қазіргі византиялық тарихшылар Мануэльді біліктірек деп санайды және византиялық дәстүрде тұңғыштық шешуші емес екенін баса айтады. Ал сол кездегі латын тарихшысы Вильгельм Тирский, Исхақ Константинополда болған кезде, Мануэлдің әскермен бірге болуы және оларды аман-есен үйге алып бару қабілеті басты фактор болды деп анық айтады. Вильгельмнің айтуынша, күшті мегас domestikos (армияның бас қолбасшысы), Джон Аксуч, Джон II-нің ең жақын досы және көмекшісі, императорды Мануэлдің орнына Исақты ұсынуға көндіруге тырысты, бірақ Джон шешім қабылдағаннан кейін, ол Мануэлдің талабын табандылықпен қолдады. Исактың Константинополде болуы, император сарайы мен оның қазыналарына, оның ішінде регалияға қол жеткізуі Мануэлдің жағдайына айтарлықтай қауіп төндірді. Никетас Хониаттың айтуынша, Мануэл Константинополді басқаруға Акушты жіберді. Шынында да, Акуш Иоаннның өлімі туралы хабарлар келгенге дейін астанаға жетуге тырысты, сарайды басып алды және Исақты Пантократор монастырында (Исақтың ата-анасы құрған) тұтқындап, таққа өз ұсынысын жасауына кедергі жасады. Елордада көптеген адамдар Исаактың кіші інісінен билік жүргізуге жарамды деп ойласа да, ол Мануэлдің билікке көтерілуіне өздігінен қол қоюға мәжбүр болды. 27 маусымда Мануэль қалаға келгеннен кейін, өзін бауырын босатуға жеткілікті қауіпсіз сезінді. Алайда, Константинополь патриархы Косма II - нің жағдайында көрініп тұрғандай, ағайындылардың арасындағы қарым-қатынас қиындыққа ұшырады. Исак патриархтың қызу құрметіне бөленген, ал 1146 - 1147 жылдары патриархты Исақты таққа отырғызу үшін сөз байласты деп айыптады, бұл 1147 жылдың ақпан айында Мануэлдің оны орнынан түсіруіне ықпал етті.

Қақтығыстар

1145-1146 жылдары Исаак ағасын Рум сұлтандығының астанасы Иконионға қарсы жорыққа ертіп, Жохан Акушпен бірге әскердің аға қолбасшыларының бірі болды. Джон Киннамостың айтуынша, сол жорықта императордың дастарқанында Мануэл мен оның әкесінің жауынгерлік қасиеттерін салыстырып, қызу пікір талас болды. Джон Аксуш Мануэлдің қасіретін келтіріп, Иоанн II-ді мақтады және Мануэлдің ағасы Исаак оны қатты қолдады. Ыстық ызаға түсіп, Ысқақ өзінің туысы, болашақ император Андроникке семсермен шабуыл жасады. Император тағы бір туысының көмегімен соққыны бұрып жіберді, Мануэлдің өзі кішігірім дене жарақатымен қалды. Исак Мануэлдің қасында бірнеше күнге қуғынға ұшыраған, ал Акшух императорлық гранттарды беретін жарғыларды бекітуге арналған императорлық мөрлерді пайдалану құқығын жоғалтты. Бұдан кейін Ысқақ туралы еш жерде айтылмайды, әрі оның ақырғы тағдыры белгісіз.