Кіріспе
Чилидегі білім беру жүйесіне шолу Чилидегі білім беру мектепке дейінгі, бастауыш, орта және техникалық немесе жоғары білім беру (оқу орны) болып бөлінеді. Чилиде білім беру деңгейлері: Мектепке дейінгі тәрбие: 5 жасқа дейінгі балалар үшін. Бастауыш мектеп: (Enseñanza básica) 6-14 жас аралығындағы балаларға арналған, 8 сыныпқа бөлінеді. Орта мектеп: (Enseñanza media) 15-18 жастағы жасөспірімдер үшін, 4 сыныпқа бөлінеді. Мектептер оқу бағдарламасына сәйкес: "Ғылыми гуманитарлық пәндер" болып бөлінеді. Оқушыларды университетке түсуге дайындау. 11-сыныптан бастап (Tercero Medio) оқушылар ғылымнан (математика, физика, химия, биология) немесе гуманитарлық пәндерден (әдебиет, тарих, философия) жоғары дәрежелі сабақтарды таңдай алады. "Техникалық маман". Оқушылардың орта білімнен кейін тез арада жұмыс орнына түсуіне мүмкіндік беру үшін жасалған. Студенттерге электр, механика, металл құрастыру және т.б. техникалық салалар бойынша практикалық сабақтар беріледі. Жоғары білім: Университет (universidad): Олар "дәстүрлі" университеттерге (әдетте 1981 жылғы реформадан бұрын құрылған мемлекеттік және жеке университеттер) және жеке мекемелерге бөлінеді. Кәсіби институт (Instituto Profesional, IP): Университеттерден ғана берілетін мамандықтар бойынша дипломдарды ұсынатын жеке меншік мекемелер. Олар 1981 жылы құрылған. Техникалық мектеп орталығы (Centro de Formación Técnica, CFT): 1981 жылы құрылған, олар тек техникалық дәрежелер беретін жеке мекемелер.
Education in Chile is divided in preschool, primary school, secondary school, and technical or higher education (university). The levels of education in Chile are:
Pre school: For children up to 5 years old. Primary school: (Enseñanza básica) for children aged 6–14 years old, divided into 8 grades. Secondary school: (Enseñanza media) for teenagers aged 15–18 years old, divided into 4 grades. Schools are divided by curriculum into:
"Scientific humanities". Geared to prepare students to enter university. From 11th grade (Tercero Medio), students can choose a subject in either science (math, physics, chemistry, biology), or humanities (literature, history, philosophy), for more advanced lessons. "Technical professional". Designed to allow students to quickly enter the workforce after secondary education. Students are taught practical lessons in technical areas, such as electricity, mechanics, metal assembly, etc. Higher education:
University (universidad): These are divided between "traditional" universities (public and private universities created (mostly) before the 1981 reform) and private institutions. Professional Institute (Instituto Profesional, IP): Private institutions offering professional degrees, except for those given exclusively by universities. They were created in 1981. Technical Schooling Center (Centro de Formación Técnica, CFT): Also created in 1981, they are private institutions offering technical degrees only.
Бастауыш және орта білім беру
Заң бойынша барлық чилиліктерге бастауыш және орта мектепте білім алу міндетті. Міндетті білім беру тек сегіз жылдық бастауыш мектепті қамтыды, бірақ 2003 жылы конституциялық реформа барлық чилиліктерге 21 жасқа дейінгі тегін және міндетті орта білім беруді бекітті. Бұл он екі жылдық міндетті білім беруді қамтамасыз етті, бұл сол кезде Латын Америкасында бұрын-соңды болмаған оқиға болды.
Қақпақ
2009 жылы таза оқушылар санының (мектеп жасындағы оқушыларды қамтитын) 93,19% -ы бастауыш және 70,70% -ы орта білім беруде, ал жалпы оқушылар санының (барлық жастағы оқушыларды қамтитын) 106,24% -ы бастауыш және 94,68% -ы орта білім беруде болды. Мектепке байланысты оқушылар саны ((2014) % Өкілетті әкімшілік 46 880 1,33 Жеке, субсидияланбайтын 270,085 7,64 Жеке, субсидияланған 1 913 838 54,13 Муниципаль (мемлекеттік) 1 305 032 36,91 Жалпы 3 535 835 100,00
Шығындар
Ерікті оқу ақысы Мемлекеттік мектептер мен субсидияланатын жеке мектептер іріктеу процесі үшін ақы, жылдық тіркеу бағасы (2011 жылдан бастап CLP $ 3,500-ден немесе шамамен 7 АҚШ долларынан жоғары болмауы мүмкін) және ай сайынғы оқу ақысы (financiamiento compartido немесе "жартылай қаржыландыру", сондай-ақ copago немесе "copayment" деп аталады), ол ата-ана үшін ерікті. Аталған мекемелерде балабақша мен бастауыш мектептерге оқуға түсуге және оқу ақысын төлеуге тыйым салынады. Ата-аналар орталығына (Centro de Padres) төленетін ақы ерікті болып табылады және жылына 0,5 UTM (Unidad Tributaria Mensual немесе "Айыналық салық бірлігі") -дан жоғары болмауы керек (он бөліктен аспай төлеуге болады), бұл 2011 жылы CLP $ 19,143 (шамамен 40 АҚШ доллары) болды. Міндетті оқу Мемлекеттік мектептер мен субсидияланатын жеке мектептерде ерікті оқу мектептерінде бірдей таңдау және жылдық оқуға түсу шығындары бар, бірақ оларға міндетті айлық оқу ақысын алуға рұқсат етіледі, ол 4 USE-ден жоғары болмауы керек (Unidad de Subvención Educacional немесе "Білім беру субсидиясы бірлігі"). Бұл 2011 жылы бастауыш және орта мектептерде CLP $ 72,763 (шамамен 150 АҚШ доллары) болды. Ата-аналар орталығының ақысы ерікті түрде оқытатын мектептердегідей. Субсидияланбайтын жеке мектептер бағаны өздері белгілейді, оған оқуға түсу және оқу шығындары, сондай-ақ мектепке өтініш беру үшін (бір рет төленген) және мектепке қабылдау үшін (бір рет төленген және кейбір ерекше мектептерде өте жоғары болуы мүмкін) алым кіруі мүмкін. Мектепке арналған материалдар мен ата-аналар орталығына төленетін басқа да төлемдер оқу ақысының бір бөлігіне қосылуы мүмкін. Мемлекеттік мектептердің үшінші түрі - мемлекеттік басқару мектептері бар, олар мемлекеттік меншікте, бірақ оларды жеке корпорациялар басқарады және қаржыландырады. Олар іріктеу ақысын төлей алмайды. Жыл сайынғы оқу ақысы ерікті және ерікті оқу ақысы бар мектептердегідей. Оларға оқу ақысын төлеуге рұқсат етіледі, бірақ қанша төлеуді шешуге ата-ананың өзі құқылы. Ең жоғары шығын жылына 1,5 UTM, 2011 жылы бұл CLP $ 57,430 (шамамен 119 АҚШ доллары) болды. Ата-аналар орталығының ақысы ерікті түрде төленетін болады. Төртінші мемлекеттік мектеп түрі бар, оны Білім министрлігі басқарады және оны толығымен мемлекет қаржыландырады. Қазіргі уақытта мұндай мектеп тек бір ғана: Антарктикадағы Escuela Villa Las Estrellas.
Университет
Студенттер 16 мемлекеттік және 43 жеке университеттердің арасында таңдау жасай алады. Бұрын 60 университет болған, бірақ Universidad del Mar банкротқа ұшырады және енді білім беруді қамтамасыз етпейді. Барлық мемлекеттік және 23 жеке университеттер ПСУ (Prueba de Selección Universitaria, "University Selection Test") деп аталатын бірыңғай қабылдау жүйесін қолданады, оны Чили университеті жобалап, бағалайды және екі міндетті емтиханнан тұрады, бірі математикадан, екіншісі тілден. Сонымен қатар, кейбір бакалавриат бағдарламаларында қажет болуы мүмкін екі қосымша арнайы емтихан, ғылым (химия, физика және биология салаларын қоса алғанда) және тарих бар. Орта мектепте білім алған кездегі орташа балл, сондай-ақ оқушының сыныптағы салыстырмалы орны және екі жоғарылатуы да есепке алынады. Әр университет әртүрлі бағдарламаларға арналған әртүрлі емтихандардың нәтижелеріне әртүрлі салмақ береді. Кейбір университеттер кейбір бағдарламаларға түсу үшін қосымша (PSU емес) тесттер немесе жеке сұхбаттар талап етуі мүмкін. Мемлекеттік және жеке меншік мектептер арасында орта білім беру бойынша мемлекеттік мемлекеттік мекемелердің тест нәтижелері бойынша айырмашылықтар бар. Бұл жекеменшік мектептерге қарағанда 130 балл артықшылық. 2014 жылы жалпы 247 291 адам екі міндетті ПМУ сынағын тапсырды (жақын 71 мың адам алдыңғы сатыдан). Бірінші курста оқуды тастау көрсеткіші 30% құрайды. Негізгі факторлар экономикалық проблемалар, кәсіптік және психологиялық аспектілер.
IP және CFT
Кәсіптік институттар мен техникалық оқу орталықтарына оқуға түсу үшін тек орта білім беру лицензиясы қажет.
Қақпақ
2009 жылы таза оқушылар санының (оқушылар санының) саны 18 мен 24 жас аралығындағы студенттерге 28,88% құрады, ал жалпы оқушылар санының (оқушылар санының) саны 38,73% құрады. Сыныптау Студенттер ((2016) % "Традициялық" мемлекеттік университеттер 191,847 15.4 "Традициялық" жеке университеттер 154,017 12.3 "Традициялық" емес жеке университеттер 374,884 30.1 Кәсіби институттар 384,667 30.8 Техникалық оқу орталықтары 141,720 11.4 Барлығы 1,247,135 100.0 a Барлығы жеке меншік.
a All are privately owned.
Шығындар
1999 жылдан 2012 жылға дейін білім беру саласына бөлінген қаржы жалпы ішкі өнімнің 3,8%-дан 4,5%-ға дейін өсті. Деректер көрсеткендей, Чили өзінің ЖІӨ-нің 40%-ын жоғары білімге жұмсайды. Бұл көрсеткіш ЭЫДҰ елдерінің орташа деңгейіне қарағанда 2,4%-дан жоғары, ЭЫДҰ елдерінің орташа деңгейіндегі ЖІӨ-нің 1,7%-ын құрайды. 2016 жылдан бастап 30 мемлекеттік және жеке меншік университеттер халықтың ең кедей 50% студенттер үшін тегін. Чилидегі барлық университеттер, институттар мен техникалық мектептер оқуға түсу және оқу ақысын төлейді. Алайда, студенттерге лайықты немесе қажеттілігіне байланысты берілетін бірнеше мемлекеттік стипендиялар бар. Әлеуметтік-экономикалық жағынан әлсіз оқушылар мемлекеттік мекемелердің кез келген түрінен несие алу үшін жеке банктерге жүгіне алады, оларға мемлекет кепілдік береді ("Crédito con Aval del Estado", CAE). Сонымен қатар, "дәстүрлі" университеттердің әлеуметтік-экономикалық жағынан әлсіз студенттеріне ("Fondo Solidario de Crédito Universitario", FSCU) үкімет ұсынатын несие бағдарламалары бар. Бұл несиелердің (жеке және мемлекеттік) 2%-ы тұрақты пайыздық мөлшерлемеге ие және оларды студент бітіргеннен кейін қайтаруы тиіс. CAE несиелері үшін төлем бұрынғы студенттің жылдық жалақысының 10% -ына, ал FSCU несиелері үшін 5% -ға тең. Қарыздар CAE несиелері үшін 15 жылдан кейін, ал FSCU несиелері үшін 12 жылдан кейін жойылады. Үкімет ұсынатын стипендиялар мен несие бағдарламаларының көпшілігі әр бағдарлама үшін үкімет есептеген "анықтама" жылдық оқу ақысын ғана қамтиды. Кейбір жеке (немесе мемлекеттік) оқу орындарында оқу ақысының нақты құны мен анықтамалық баға арасындағы айырмашылық айтарлықтай болуы мүмкін. Студенттерге жәрдемақыны алу үшін белгілі бір деңгейдегі оқу жетістіктерін сақтау талап етіледі, бұл мекемеден мекемеге өзгеше болуы мүмкін. Сонымен қатар, студенттерге ай сайынғы стипендия, азық-түлік сатып алу үшін дебеттік карта және арзан көлікке ақы төлеу үшін студенттік карта беретін мемлекеттік қаржыландырылатын бағдарламалар бар. Барлық бағдарламалар (көлікпен тасымалдауды қоспағанда) қасиетіне, қажеттілігіне, жергілікті ортаға немесе географиялық тұрғылықты жеріне негізделеді.
Note: This section is outdated. Starting in 2016, 30 public and private universities are now free of charge for students belonging to the poorest 50% of the population. All universities, institutes and technical schools in Chile charge enrollment and tuition costs. There are, however, several government scholarship programs granted to students based on merit or need. Socioeconomically disadvantaged students from any type of officially recognized educational institution may seek loans through private banks with the State acting as guarantee ("Crédito con Aval del Estado", CAE). There are also loan programs offered by the government exclusively to socioeconomically disadvantaged students of "traditional" universities ("Fondo Solidario de Crédito Universitario", FSCU). These loans —private and public— have a fixed interest rate of 2% and must be paid back by the student after graduation. For CAE loans, the payment is equal to 10% of the former student's annual wage, and 5% for FSCU loans. The debt is written off after 15 years for CAE loans, and 12 for FSCU loans. Most scholarships and loan programs offered by the government only cover a "reference" annual tuition cost calculated by the government for each program. The gap between the reference and the real tuition cost can be substantial at some private (and even public) educational institutions. Students are required to maintain a certain level of academic achievement to keep the benefit, which may vary from institution to institution. There are also government funded programs giving students: a monthly stipend, a debit card to buy food, and a student card to pay for cheaper transportation. All programs (except transportation) are based on merit, need, indigenous background or geographical residence.
Оқу жылы
Оқу жылы семестрлерге бөлінеді. Бірінші семестр ақпанның соңынан немесе наурыздың басынан шілде айының басына дейін жалғасады. Екі апталық қысқы демалыстан кейін мектеп қайта басталады және қарашаның аяғына немесе желтоқсанның басына дейін содан кейін жазғы демалыс болады. Оқу күндерін әр өңірдің білім беру министрлігі белгілейді. Мысалы, 2014 жылы сабақтар Santiago Metropolitan Region-дағы тұрақты студенттер үшін 5 наурызда басталады; қысқы үзіліс 14-25 шілдеде өтеді, екінші семестр 28 шілдеде басталады; сабақтар 5, 12 немесе 19 желтоқсанда аяқталады, бағдарламаның ұзақтығына байланысты (38-40 апта); орта мектепті (орта білім берудің төртінші деңгейі) бітірген студенттер 14 қарашада сабақтарды аяқтап, оларға университетке түсу сынағына (PSU) дайындалуға уақыт береді.
Білім беру реформасы
2014 жылдан бастап Чилиде мемлекеттік қаржыландырылатын білім беру жүйесінде елеулі реформалар жүргізілуде. Конгресске жіберілген алғашқы ұсыныстардың арасында міндетті төлемдерді тыйым салу, қолданыстағы іріктеу процестерін жою және коммерциялық мектептерді коммерциялық емес ұйымдарға айналдыру болды. Тағы бір ұсыныс (жарияланды, бірақ әлі Конгресске жіберілмеген) халықтың ең кедей 60% студенттерге тегін жоғары білім беру; бұл "дәстүрлі" университеттердің студенттеріне және "аккредиттелген" және коммерциялық емес техникалық оқу орталықтары мен кәсіптік институттардың студенттеріне қатысты.