Кіріспе

Паразиттік саңырауқұлақ түрлері Enterocytozoon bieneusi - асқазан эпителийлі жасушаларын жұқтыратын Chytridiopsida (Microsporidia) отрядының бір түрі. Бұл жасушааралық паразиттер.

Микробиология

Энтероцитозоон биенеузи, жалпы микроспоридия деп аталады, бір жасушалы, міндетті жасушалық эукариоты. Олардың өмірлік циклы көбеюші мерогондық кезеңді, содан кейін спорогондық кезеңді қамтиды, нәтижесінде шағын, қоршаған ортаға төзімді, жұқпалы споралар пайда болады, бұл олардың жұқтыру тәсілі. Споралардың ішінде ұзын, орамды полярлық түтік бар, ол оларды басқа организмдерден ерекшелейді және қожайын жасушасына шабуыл жасауда маңызды рөл атқарады. E. bieneusi алғаш рет 1985 жылы Францияда СПИД-пен ауыратын науқаста, ал кейіннен 1996 жылы шошқаларда фекальдық үлгілерде табылды. Ол диареяны тудырады, сондықтан шошқалар көбірек спораларды шығарады, бұл аурудың таралуына себеп болады. Бұл патоген бүкіл әлемде кең тарағандықтан, E. bieneusi түрлі қожайындарында, соның ішінде шошқаларда, адамдарда және басқа сүтқоректілерде кездеседі. E. bieneusi TEM, жарық микроскопиясы, ПЦР және иммунофлуоресценция арқылы зерттелуі мүмкін және қысқа мерзімге өсірілуі мүмкін. Патогеннің өзі басқа аурулармен жұқтырыла алатыны әлі белгісіз. Осы патогенді жұқтырудың шошқа шаруашылығына кең таралған экономикалық әсері бар сияқты. Бірнеше емдеу әдістері, соның ішінде фумагиллин мен альбендазол инфекцияны емдеуде үміт берді (Mathis et al. 2005).

Ауруды анықтау

Микроспоридиялар туралы ең алғашқы мәлімет ХХ ғасырдың ортасында болған. Э. биенеузи тұңғыш рет 1985 жылы Францияда СПИД-пен ауыратын науқаста табылды. Электрондық микроскоппен жүргізілген зерттеулер микроспоридияға ұқсас паразиттердің даму сатыларын көрсетті. Зерттеушілер оны Э. биенеузи деп атады (Desportes et al. 1985) деген шешімге қол қойды. Е. bieneusi тұқымдарының шошқаларда болуы алғаш рет 1996 жылы Швейцарияның Цюрих қаласында шошқалардың фекальдық үлгілерінде анықталды (Deplazes et al. 1996)

Өсімдіктер

Э. биенеусидің қысқа мерзімді өсіруіне он екі елі ішектің аспираты мен биопсия үлгілерін E6 және HLF моноқабаттарына егу арқылы қол жеткізілді. Қысқа мерзімді культуралар 6 айға дейін созылады. Бірнеше апталық мәдениеттен кейін 1 - 1,2 мм ұзындықтағы граммопозитивті спора тәрізді құрылымдар байқалды. Поляр түтікшелер қаптамасының қос қатары бар жетілген споралар мен споробластар байқалды (Visvesvara 2002). Ұзақ мерзімді культивация сәтті болмады.

Зерттеу және анықтау әдістері

Микроспоридия инфекцияларын диагностикалау үшін боялған клиникалық маздардың, әсіресе фекальдық үлгілердің жарық микроскопиясы қолданылады. Микроспоридия түрлерін ажырату үшін трансляциялық электронды микроскопия қажет, бірақ бұл көп уақыт және қымбат. Моноклоналық және поликлоналық антиденелерді пайдаланатын иммунофлюоресценциялық сынақтар қолданылады, ал ПТР жуырда Э. биенеузиге (CDC) қолданылды.

Өмірлік цикл

Е. bieneusi- нің жұқпалы түрі - төзімді спора және ол қоршаған ортада ұзақ уақыт өмір сүре алады. Спора өзінің полярлық түтікшесін кеңейтіп, қожайын жасушасын жұқтырады. Спора инфекциялық спороплазманы полярлы түтікше арқылы еукариоттық қожалық жасушасына енгізеді. Жасушаның ішінде спороплазма мерогония (бинарлы бөліну) немесе шизогония (көптік бөліну) арқылы кеңінен көбейеді. Бұл даму қожалық жасуша цитоплазмасымен тікелей байланыста болады. Цитоплазмада микроспоридиялар спорогония арқылы жетілген спораларға дейін дамып шығады. Спорогония кезінде спораның айналасында қалың қабырға пайда болады, бұл қолайсыз қоршаған орта жағдайларына төзімділікті қамтамасыз етеді. Споралар саны көбейіп, қожалық жасушасының цитоплазмасын толығымен толтырғанда, жасуша мембранасы бұзылып, спораларды қоршаған ортаға шығарады. Бұл ерікті пісіп-жетілген споралар жаңа жасушаларды жұқтырып, циклді жалғастырады (Desportes 1985).

Жүгірту режімі

Enerocytozoon bieneusi қоршаған ортаға төзімді споралар арқылы тасымалданады. Э. биенеусидің ортадағы ортақ көздері шұңқырлар мен басқа жер үсті суларын қамтиды, ал микроспоридиялардың бірнеше түрлерін осындай көздерден оқшаулауға болады, бұл аурудың су арқылы таралуы мүмкін екендігін көрсетеді. Мүмкін болатын әртүрлі жолдармен жұқтыру фекальды-ауыздық немесе ауыздық-ауыздық жолды, аэрозольді жұтуды немесе фекальды материалмен ластанған тамақты ішуді қамтиды (Mathis et al. 2005). Сонымен қатар, адамдар мен шошқалардан алынған E. bieneusi тұқымдарының арасында тығыз байланыс бар сияқты, бұл шошқалар мен адамдар арасындағы осы паразиттің жұқтыру кедергісі жоқ екенін көрсетеді (Rinder et al. 2000 ж.). Жануарлар, әсіресе шошқалар, ауруды басқа организмдерге таратуда зооноздық резервуардың рөлін атқаруы мүмкін (Abreu Acosta және басқалар). 2005), (Lores және басқалар). 2002). Тік және көлденең берілістер де мүмкін.

Үй иелері

Үй жануарларына шошқалар, балықтар, құстар, ірі қара мал, адам (оның ішінде H. neanderthalensis) және маймылдар сияқты басқа сүтқоректілер жатады.

Үй иелеріне әсері

Enterocytozoon bieneusi - шошқаларда жиі кездесетін паразиттер, олар диареяны, өздігінен шектелгеннен бастап ауыр түрлеріне дейін тудырады. Бұл E. bieneusi эксперименттік жұқтырған шошқаларда ішек зақымдануының жоқтығынан дәлелденген (Mathis et al. 2005). Бұл аурумен ауыратын шошқалар көбірек спораларды бөліп шығарады.

Емдеу

Хитин синтезасының ингибиторлары осы патогенге қарсы тиімді болып көрінеді. Фумагиллин мен альбендазолды қолдану шошқаларда тиімді (Mathis et al. 2005).

Ауру таралуы

Ол шошқаларда жиі кездеседі және шошқалар сияқты жануарларда табиғи патоген болып көрінеді (Lores et al. 2002). Кейбір шошқалар қауымдастықтарында Е. биенеузи таралу деңгейі 37% -ға жетті (Mathias et al. 2005). Әлі күнге дейін ірі эпидемиялар тіркелмеген. Чехиядағы ПТР-талдау Е. биенеузидің 94% үлгіде бар екенін көрсетті, бұл шошқаларда Е. биенеузидің көп болуын көрсетеді және олар табиғи түрде болуы мүмкін (Sak et al. 2008).

Экономикалық әсері

Бұл - шошқалардағы салыстырмалы түрде жаңа зерттеу, сондықтан оның экономикалық әсері әлі зерттелмеген. АҚШ-та шошқа өсірудің жылдық табысы 18 миллиард долларды құрайды және АҚШ-та 75000 шошқа өсіру фермасы бар. Аурудың таралуы оңай болғандықтан, тіпті бірнеше шошқаның жұғуы да қауіпті болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл шошқалар Э. биенеусидің зооноздық резервуарлары ретінде қызмет ете алады, бұл басқа жануарларға және адамға жұқтыру мүмкіндігін береді. Ашқарудың шошқадан басқа адамдарға және жануарларға таралуы әлі зерттелмегендіктен, бұл елдің денсаулығына үлкен әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар, әлемнің басқа бөліктерінде, мысалы Қытайда шошқа шаруашылығының маңызды экономикалық компоненті болып табылатын және адамдар мен шошқалар көпшілікпен қоныстанған жерлерде ауру өте оңай таралуы мүмкін және экономикаға үлкен әсер етуі мүмкін.