Кіріспе

Антиохиялық Богемонт II (1107/1108 – 1130 жылғы ақпан) – 1111 жылдан 1128 жылға дейін Тарантоның, ал 1111/1119 жылдан 1130 жылға дейін Антиохияның ханзадасы. Ол 1108 жылы Девол шартында Византия империясының билігіне бағынуға мәжбүр болған Богемонт I-нің ұлы болды. Үш жыл өткен соң, Богемонт анасы, Франция королевасы Констанцияның қамқорлығымен Таранто княздығын мұраға алды. Антиохия княздығын 1111 жылға дейін оның әкесінің жүрдек інісі Танкред басқарды. Танкредтің туысы, Салернолық Роджер 1111 жылдан 1119 жылға дейін княздықты басқарды. Роджер Қанды дала шайқасында қаза болғаннан кейін, Иерусалимнің Балдуин II Антиохияны басқаруды өз қолына алды. Бірақ ол Богемонттың есейгеннен кейін княздықты жеке басқаруға құқылы екенін мойындады. Богемонт 1126 жылдың күзінде Антиохияға келді. Ол жақын жердегі мұсылман билеушілеріне қарсы сәтті әскери жорықтар ұйымдастырды, бірақ Куртенелі Иоселин I-мен болған қақтығысы Имад ад-Дин Зенгиге Мосул мен Алеппоны басып алуға мүмкіндік берді. Осы уақытта 1128 жылы Сицилияның Роджер II Таранто княздығын жаулап алды. Богемонт Киликия Армениясына қарсы жорық кезінде Даниялық әмір Газимен шайқаста қаза тапты, ал Гумештигин Богемонттың бальзамдалған басын Аббасид халифасына жіберді.

Ерте өмір

Богемонт II – Таранто және Антиохияның ханзадасы Богемонт I мен Францияның Констанциясының ұлы. Ол 1107 немесе 1108 жылы дүниеге келген. 1104 жылы Богемонт I Византия империясына қарсы әскери көмек іздеу үшін Еуропаға оралды және Антиохияны басқару үшін өзінің туысы Танкредті Сирияда қалдырды. Екі құжатта 1108 жылы Танкред өзін Антиохияның князі деп атағаны көрінеді. Сол жылдың қыркүйек айында Богемонт I Деволь шартын жасауға мәжбүр болды, ол Византия империясына оның қайтысынан кейін Антиохияны қосып алуға рұқсат берді. Богемонт I 1111 жылы Апулияда қайтыс болды. Богемонт II әлі кәмелетке толмағандықтан, оның анасы Таранто үкіметін өз қолына алды. Византия императоры Алексий I Комнен Танкредке Антиохияны басқаруды талап ету үшін елшілер жіберді, бірақ Танкред бағынудан бас тартып, княздықты басқаруын жалғастырды. 1112 жылы Танкред қайтыс болып, Антиохияны өзінің туысы Роже Салерноға мұра етіп қалдырды. Роже Антиохияда билік еткен кезінде оның заңдық мәртебесі белгісіз. Вильгельм Тирдің айтуынша, Танкред Рожерді өзінің мұрагері етіп тағайындады, «Богемонт немесе оның мұрагерлері талап еткен жағдайда оны қайтарудан бас тартпауы тиіс» деген түсінікпен, яғни Роже бала Богемонт үшін регент болған. Роже князь атағын қабылдады, бұл оның өзін Антиохияның билеушісі деп санағанын көрсетеді. Шартрлық Фулхер замандас Рожерді «өз иесін, Богемонттың [I] ұлын, сол кезде анасымен бірге Апулияда тұрып, мұрасынан айырды» деп айыптады. Богемонттың 1117 және 1119 жылдар аралығында Италиядағы иеліктеріне қатысты шығарылған құжаттар оның Антиохия князі екенін көрсетті, бірақ оны князь деп атамады. 1119 жылдың 28 маусымында Роже және Антиохиялық көптеген ақсүйектер Қанды дала шайқасында қаза тапқаннан кейін Иерусалим патшасы Балдуин II Антиохияны Мардиннің артукид билеушісі Илғазиден құтқару үшін Сирияға асықты. Антиохияның көрнекті тұлғалары Балдуинды Антиохияның билеушісі деп жариялады, бірақ олар Антиохияның Богемонттың «заңды мұрасы» екенін атап өтті. Балдуин Богемонт княздыққа келсе, Антиохияны Богемонтқа беруге уәде берді. Кездесуге қатысқандар Богемонттың Балдуиннің қызы Алисаға үйленуі керек екеніне келісті. Сондай-ақ, Богемонттың княздықта болмаған кезде жасалған сыйлықтарды қайтаруға құқығы жоқ деп шешті. 1123 жылы Балдуин II тұтқындалды, ал Антиохияның тұрғындары Богемонтқа елшілер жіберіп, оны өз княздығына келуге шақырды. Богемонт 16 жасқа толғанда ересек болып саналды. Вильгельм Тирдің айтуынша, ол Апулия герцогы Вильгельм II-мен келісім жасады, онда егер біреуі баласыз қайтыс болса, өзінің княздығын екіншісіне қалдырады деп белгіленді; алайда Вильгельмнің хабарламасының сенімділігі күмәнді. Александровскийдің айтуынша, Богемонт Сирияға аттанғанға дейін Италиядағы жерлерін Киелі Таққа тапсырды, бірақ Ромуальд Салернский оның Александрды, Конверсано графына, сол жерлердің бақылаушысы етіп тағайындағанын айтты. Богемонт 1126 жылдың қыркүйек айында жиырма төрт кемеден тұратын флотпен Отрантодан теңізге шықты.

Антақияның князі

Богемонд қазан немесе қараша айында Антиохия княздігінің Сент-Симеон портына қонды. Ол Иерусалимнің Балдуин II-мен кездесу үшін Антиохияға барды, ол кейіннен Антиохияны оған өткізді. Богемонд Балдуиннің қатысуымен князь ретінде ресми түрде тағайындалды. Эдессалық Матфей Богемондты "күшті мінезді және зор күш иесі" деп сипаттады. Бадр ад-Даула Богемонд келгеннен кейін көп ұзамай Кафартабты басып алды, бірақ Богемонд 1127 жылдың басында бекіністі қайта басып алды. Тарихшы Стивен Рунсиманның мәлімдемесінше, Богемондтың Шейзардың Мункидхтарына жасаған шабуылы, Усама ибн Мункидхтің жазбаларында қалғандай, осы кезеңде болды. Богемонд 1127 жылы Эдессаның Иоселин I-мен қақтығысқа түсті, бірақ екі христиан билеушісінің арасындағы антагонизмнің себебі туралы мәліметтер жоқ. Рунсиманның сөзіне сүйенсек, Иоселин Мосулдың губернаторы Ил Бурсукиден Антиохияның бұрынғы территорияларын басып алды. Сонымен қатар, Богемонд Иоселинге Азазды беруден бас тартты, тіпті Роджер Салерно оны Иоселинге екінші әйелі Мария Салерноның құдайы ретінде уәде бергеніне қарамастан. Богемондтың жорықпен болмауынан пайдаланып, Иоселин түрік жалдамалы әскерлерінің көмегімен Антиохияға басып кірді және шекарадағы ауылдарды тонады. Антиохияның латын патриархы Бернард Валенсия Эдесса графтығына интердикт салды. 1128 жылдың басында Иерусалимнің Балдуин II Богемонд пен Иоселин арасындағы келіспеушілікті тарату үшін Сирияға асықты. Ауыр сырқатқа шалдыққан Иоселин Богемондқа жерді қайтаруға және оған адал болуға келісті. Дегенмен, Богемонд пен Иоселин арасындағы жанжал Имад ад-Дин Зенгиге, Ил Бурсукидің Мосул губернаторының мұрагеріне, 1128 жылдың 28 маусымында қарсылықсыз Алеппоны басып алуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Богемондтың туысы Вильгельм II Апулия 1127 жылдың 25 шілдесінде мұрагерсіз қайтыс болды. Папа Хонорий II Сицилия графы Роджер II-ге (Вильгельм мен Богемондтың туысына) Апулияны басып алуына кедергі келтіруге тырысты, бірақ Роджер оған бағынбады. 1128 жылдың мамыр айында ол Богемондтың итальяндық княздығына басып кірді, қарсылықсыз Таранто, Отранто және Бриндизині жаулап алды. Ол 15 маусымда княздықтың толық жаулауын аяқтады. Ассасиндер мен Дамаск атабегі Тадж әл-Мүлік Бури арасындағы дауларды пайдаланып, Иерусалимнің Балдуин II Дамаск территориясына басып кірді және 1129 жылдың қараша айында Баниясқа қоршау салды. Богемонд пен Иоселин Балдуинге қосылды, бірақ қатты жаңбыр крестшілерді қоршаудан бас тартуға мәжбүр етті. Богемонд жоғалған Аназарбус және Киликия Армениясының басқа да территорияларын қайтарып алуға шешім қабылдады. 1130 жылдың ақпанында ол Сейхан өзенінің бойымен Киликияға басып кірді. Киликиялық Лео I Даниялық әмір Газиден көмек сұрады, ол Богемондтың әскеріне күтпеген шабуыл жасады. Богемонд пен оның сарбаздары шайқаста қырғынға ұшырады. Михаил Сирияның мәлімдемесінше, түріктер Богемондты танымағандықтан өлтірді; егер олар оны танығанда, оны құтқарып, одан құн талап ететін еді. Гумшитгин Богемондтың басын балсамдап, Аббасид халифасы Аль-Мустаршидке жіберді.

Отбасы

Богемонттың әйелі Алиса, Иерусалимнің Балдуин II және Мелитененің Морфиясының екінші қызы болды. Олардың жалғыз баласы Констанция, Богемонт 1130 жылы қайтыс болғанда екі жаста еді. Алиса Констанция үшін регенттік билігін өзіне бекітуге тырысты, бірақ Антиохия ақсүйектері оның әкесі, Иерусалимнің Балдуин II-ін жақсы көріп, оны таңдады. Богемонт қайтыс болғаннан кейін Сицилияның Роджер II Антиохияға талап қойды, бірақ ол Констанцияға қарсы оны ешқашан іске асыра алмады.