Кіріспе

Самуэль Ханеманның "Денсаулықтың тиімділігі туралы" (1810) еңбегінде гомеопатия туралы идеяларының ілімі баяндалған. Ганеман бұл еңбекті бірнеше рет қайталап, алты рет басып шығарған. Екінші басылымның атауы өзгеріске ұшырап, 19-шы ғасырдың ортасынан бастап "Дәрігерлік орган" (Organon der Heilkunst) болып өзгерген.

Кітап

Ганеман бұл кітапты өзінің жаңа медицина жүйесін "Гомеопатия" деп атау үшін жазды. 1796 жылы, Ганеман алғаш рет Перудің қабық цинхонасының әсерін сезінгеннен кейін алты жыл өткен соң, ол "Жаңа принцип туралы эссе" деген тақырыппен мақала жариялады. Жеке бақылаулары мен тәжірибелерін жүргізгеннен кейін, Ханеман гомеопатия туралы жаңа түсінігін 1810 жылы кітап түрінде жариялады. Кітаптың бастапқы атауы "Органон рационалды емдеу өнері" деп аталды. 1819 жылы екінші басылым басылып, "Органон исцеляющего искусства" деген қайта қаралған атаумен жарық көрді. Үшінші басылым (1824) және төртінші басылым (1829) осы жаңа атауды сақтады, ал соңғысында Ханеманның " созылмалы аурулар теориясы " енгізілген. Бесінші басылым 1833 жылы жарық көрді және өмірлік күш пен есірткі динамизациясы туралы ілімді қамтыды. Алтысыншы басылым 1842 жылы, ол қайтыс болғанға дейін бір жыл бұрын жазылған, оның атауы "Органон медицинасы" деп өзгертілді және 1921 жылға дейін жарияланбады.

Екінші басылым

Органонның екінші басылымы 1819 жылы Ханеман Германияның Лейпциг қаласында тұрып жатқан кезде жарық көрді. Ол "Органон дер хайл-куст" деп аталып, 315 афоризмнен тұрады. 1824 жылы оны француз тіліне Эрнест Джордж де Бруноу аударды және оны Емдеу өнерінің органы деп атады. Галлерттің өлеңіндегі дуэт "Aude Sapere" сөздерімен ауыстырылды, бұл "Дәл ақылды болуға батылдық" дегенді білдіреді. Бұл басылымның ағылшынша аудармасы ешқашан жасалмаған. Сондай-ақ, Бернардо Квартанның 1824 жылғы итальян аудармасы бар "Л'Органо делла Медицина дель доктора Самуэль Ханеман" Неаполде басылған.

Үшінші басылым

Organon-дың үшінші басылымы 1824 жылы Ханеман Германиядағы Кётенде (Анхальт) тұрып жатқан кезде жарық көрді. Онда 317 афоризм бар еді. Француз және итальян тілдерінде аудармалар бар болса да, бұл басылым ағылшын тіліне ешқашан аударылмаған. Organon 3 итальян аудармасының 3-бетінде Кіші Сенеканың келесі сөздері кездеседі: "Non enim cuiquam mancipavi, nullius nomen fero: multum magnorum judicio credo, aliquid et meo vindico". (Кіші Сенека, Epistulae Morales ad Lucilium Epistle 45.4, Lucilius-қа арналған моральдық хаттар) "Мен өзімді ешкімге сатқан жоқпын; Мен ешқандай қожайынымның атын көтермеймін. Мен үлкен адамдардың үкімін құрметтеймін, бірақ мен өзім үшін бір нәрсе талап етемін ". Бұл цитата Organon-дың басқа басылымдарында немесе аудармаларында кездеспейді, сондықтан оны итальяндық басылымның аудармашысы қосқан болуы мүмкін.

Төртінші басылым

Органонның төртінші басылымы 1829 жылы Ханеман Кёттенде тұрып жатқан кезде жарық көрді. Онда 292 афоризм жазылған. 1833 жылы Дублинде Чарльз Х. Девриенттің ағылшынша аудармасы жарық көрді. Ханнеманның миазма теориясы, оның екі томдық еңбегі, өткен жылы жарияланған созылмалы аурулар (1828) осы басылымда алғаш рет айтылды. Сол сияқты, "өмірлік күш" теориясы осы басылымда алғаш рет пайда болды.

Бесінші басылым

Органонның бесінші басылымы 1833 жылы Ханеман Кёттенде тұрып жатқан кезде жарық көрді. Онда 294 афоризм бар. Кейіннен оны екі рет ағылшын тіліне аударған Роберт Эллис Дадджен, бірінші рет 1849 жылы, екінші рет 1893 жылы. Кітаптың бесінші басылымын ағылшын тіліне К. Весселхофт аударды. Бұл бесінші Органон алдыңғы төрт басылымнан стилі мен мазмұны жағынан елеулі түрде ерекшеленді, өйткені ол өмірлік күш, миазмдер және потенция энергиясы сияқты метафизикалық ұғымдарға көптеген сілтемелер жасады.

Алтыншы басылым

Органонның алтыншы басылымы әдеттегі мағынада толық басылым емес, тек қана 5 -ші Органонның көшірмесі болды, оны Ханеман 1842 жылдың ақпан айында 1843 жылы Парижде қайтыс болғанға дейін көптеген түзетулермен түсіндірді. 1841 жылы 1 маусымда Парижде жазған хатында ол былай дейді: "Мен Органонның алтыншы басылымын дайындап жатырмын, оған бейсенбі және жексенбі күндері бірнеше сағат қана жұмсай аламын". Алайда, ол 1842 жылы 20 ақпанда Дюссельдорфтағы баспасына жазған хатында: "Мен қазір он сегіз ай жұмыс істегеннен кейін, менің Organon-дың алтыншы басылымын аяқтадым, ол бәрінен де кемелді". Алтыншы Органон оның өлімінен кейін көп уақыт өткенге дейін, 1921 жылы, жарияланбады. Онда 291 афоризм бар, оны Organon der Medizin деп атады. Кейіннен оны ағылшын тіліне Уильям Боерик аударған, әрі оған "Органон медицинасы" деген атау берілген. Онда бірнеше жаңа толықтырулар мен өзгерістер енгізілді, соның ішінде "Тұрмыстық күш" "Тұрмыстық принципке" ауыстырылды, 50 Мильсеминалдық потентизация шкаласы енгізілді және дәрі-дәрмектерді дайындау, қабылдау және қайталаудағы өзгерістер енгізілді.