Кіріспе

HMS G9 - G класының субмаринасы, Бірінші дүниежүзілік соғыста достық атысқа ұшыраған сегіз субмаринаның бірі.

Құрылыс

"Викерс" компаниясы "Барроу" кемесі құрамында екінші болып, "G9" кемесі 1914 жылы 8 желтоқсанда суға батып кеткен. Ол 1916 жылы 15 маусымда суға түсіріліп, сол жылдың 22 тамызында пайдалануға берілді.

Сипаттама

G класты су асты кемелері Германияның екі қабатты су асты кемелерін шетелде пайдалануға дайындап жатыр деген аңызға жауап ретінде Әдмиралдық жобалаған. Су асты кемелерінің ұзындығы 57 метр, ал ені 7 метр, ал суға түсуі 4 метр болатын. Олар жер бетінде ығысып, суға батып кетті. G класты су асты кемелерінің экипажы 30 офицерден тұратын. Олардың екі қабатты корпусы бар. Су бетінде жүзу үшін қайықтар екі "Викерс" екі соққылы дизельді қозғалтқыштарымен жабдықталды, олардың әрқайсысы бір пропеллерлік білікті қозғалтады. Су астындағы әр пропеллер электр қозғалтқышымен қозғалады. Олар су бетінде де, су астында да қол жеткізе алады. Жер бетінде G класының ұшақтары 1917 жылдың 16 қыркүйегінде түнгі уақытта ауа райының нашарлауына байланысты ұшақтардың қашықтығы 5 км/с болды. G9 Паслиді U-кемесі деп қате қабылдады және оған екі торпеда атқан. Біріншісі Паслиді оның оң жақтағы төрттен бірінде ұрып, бірақ жарылғысы келмеді; екіншісі артқы жағынан өтті. Су асты кемесінің суға батқанын көрген Паслидің күзет офицері, мичман Фрэнк Уоллис, RNR, қайықты оң жаққа бұрып, G9 кемесін ортаңғы кеменің артқы жағына соқты. Бас командирдің орынбасары Байрон Плантагенет Кэри, G9 1917 жылы 9 қыркүйекте Шетланд пен Норвегия арасындағы аймақты қарауылдау үшін Скапа-Флоуға жүзіп барған. 1917 жылы 15 қыркүйекте ол 60.30 және 61.30 ендіктер арасында солтүстікке қарай Розиттен Скапаға қарай жаттығулар кезінде флоттың қасынан алыс болу үшін. Осы уақытта Пасли Ресейден Аспо фьорды арқылы, Бергеннен солтүстікке қарай 100 км жердегі Лервикке дейін қорқынышты ауа райында ертіп бара жатқан конвойдан бөлінген сауда кемелерін табуға тырысты және түнде мачтаның жартысында ақ жарық көрсетуді басшылыққа алды. Ауа-райының қатты бұрқасын және жаңбырдың соқырлығын көру, Кэри Паслидің жарығын көрді; U қайығының аймақта екенін ескертіп, ол шабуыл жасау туралы бұйрық берді. Көп ұзамай қателікті түсінген Кэри крейсердің доғалы шамдарын қосуға бұйырды. Пасли кемесі сигналды мойындады; оның капитаны, командир Чарльз Рамзи "Толық Астерн" бұйрығын берді, бірақ оның кемесі су асты кемесіне соққы берудің алдын алу үшін тым кеш болды. Стоккер Уильям Дрейк бір кісінің өзінен жоғары сатыға көтерілгенін көріп, соңынан ерді. Кемеге судың түсуіне кедергі жасалмау үшін, төменгі кондиторлық мұнараның есігі жабылып қалған болса да, Дрейк бостандыққа жетіп, көпірге жетеді, бірақ қайық астына батқанда, оны су алып кетеді. Судағы бес адамның ішінде Дрейк аман қалғандарды құтқару үшін тоқтаған Пэслиге жету үшін жалғыз болды. Қимыл-жігерден әлсіреп, суық судан әлсіреп қалған Дрейк өзін құтқару желісіне тарта алмады және тек Әдемі теңізші Генри Олд жойғыш қайығының жағына көтеріліп, оны айналасына жүгіретін боулингті қамтамасыз еткеннен кейін ғана құтқарылды. Ол кейін кемеге сүйреліп, төменге шығарылды. Үкімді орындаушыны әлі де анықтамай, командир Рамзи аман қалған адамды тергеуге барды. Дрейктің өкпесінен теңіз суын тазарту үшін ішінен жатқан жерін тауып, Рамзи оның аяқ табандарын тепкілеп, ұлтын білуді талап етті.

Салдары

Скапада суға батып кеткеннен кейін төрт күн өткен соң тергеу соты өткізілді. Сот Паслиді кінәлау мүмкін емес деп шешті, "HM Submarine G9 капитанын HMS Pasley-ді U қайығы деп қате санауға итермелеген ойлау процесі түсіндірілмеді және түсіндірілмеуі керек" деп қорытындылады. Бұл туралы Grand Fleet бас қолбасшысы адмирал Дэвид Биттиге хабарланды. Ол оқиғаның "соғыспен ажырамас оқиғалардың бірі" екенін айтып, су асты кемелеріне сигнал берудің жақсартылған құрылғыларын енгізудің кешіктірілуіне, әсіресе баяу, сенімді емес және ауыр жүк арбасын Aldis шамдарына ауыстыруға наразылық білдірді. Кейіннен олардың Лорд Комиссарлары командир Рамзиге хабарлап, тергеу сотының пікірінше, ол "осы жағдайға байланысты дұрыс әрекет жасады және оның нәтижесі өте өкінішті, бұл іс - әрекет мақтауға тұрарлық жылдамдықпен және дәлдікпен жасалғанын дәлелдейді ". G9 капитаны, лейтенант Командир Кэриге "су асты кемелерінде ауыр еңбегі үшін" өлімінен кейін "ДСО" атағы берілді.

Қалдық

"Wrecksite" веб-сайты HMS G9 кемесі 350 метрлік судың астында Бергеннен солтүстік-батысқа қарай шамамен 70 миль жерде орналасқан деп көрсетеді. Алайда, кеме апаты Ұлыбританияның гидрографиялық картасында көрсетілмеген. 299 теңге.

Эпилог

Уильям Дрейк 1930-жылдарға дейін су асты кемелері қызметінде болды және екінші дүниежүзілік соғыста фрегат бортында Стоккер старшинасы болып қызмет етті; ол 1974 жылы 80 жасында қайтыс болды. Командир Чарльз Гордон Рамзи адмирал дәрежесіне көтерілді. 1942 жылы зейнетке шыққаннан кейін ол рыцарь атағына ие болды және король Георг VI-нің лагерь көмекшісі болды; ол 1966 жылы 84 жасында қайтыс болды. Бассаноның Рамзидің фотосуреттері Лондонның Ұлттық портрет галереясында сақталған.