Кіріспе

Эдит Хоу Мартин (англ. Edith How Martyn; 17 маусым 1875 - 2 ақпан 1954) - британдық суфражистка және Әйелдер әлеуметтік және саяси одағының (WSPU) мүшесі. Ол 1906 жылы Қоғамдық палатада сөйлеуге тырысқаны үшін тұтқындалды. Бұл суфражисткалардың алғашқы белсенді әрекеттерінің бірі болды. 1915 жылы Маргарет Сэнгермен танысып, олар Женевада конференция ұйымдастырды. Мартиннің Үндістанды аралап, бала тууды бақылау туралы әңгімелегені. Ол баласыз қалды да, Австралияда қайтыс болды.

Өмір

Эдит Хау 1875 жылы Лондонда Эдвин мен Энн Хаудың отбасында дүниеге келген. Оның әкесі азық-түлік сатушы, ал үлкен әпкесі Флоренс Эренги заңгер болды. Эдит Солтүстік Лондон колледжінде оқыды. Ол Аберистуит университетінің колледжіне барып, физика мен математиканы оқыды, 1903 жылы Лондон университетінен сыртқы диплом алды. 1899 жылы Джордж Герберт Мартинге тұрмысқа шықты. Алайда, WSPU-нің Панкхёрсттермен бірге болашақтағы бағыты, сол кездегі басқа мүшелер сияқты, оны да алаңдатты. 1907 жылы Шарлотта Деспард, Элис Абадам, Тереза Биллингтон Грейг, Марион Коутс Хансен, Айрин Миллер, Бесси Драйсдейл, Мод Фицхерберт) 1907 жылы 14 қыркүйекте Эммелин Панкхерстке өздерінің алаңдаушылығын түсіндіретін хатқа қол қойды. Бұл топ өздерінің пікірін жеткізу үшін WSPU тобының күш қолдану тактикасынан бас тартып, бейкүнә заңсыз әрекеттерді қолдаған "Әйелдер бостандық лигасын" (WFL) құрды. Мартин 1907 жылдан 1911 жылға дейін "Азаттық болуға батылдық" деген ұранмен жаңа топтың құрметті хатшысы болды, ол саяси және әскери бөлімнің басшысы болды. Алайда ол 1912 жылы сәуірде, WFL-дің келісімді заң жобасының жеңілісінен кейін алға жылжуына көңілі қалды. Мартин Шарлотта Деспард пен Эмма Спросонмен бірге британ премьер-министріне делегация жасады. Ол сондай-ақ, тек ер адамдар дауыс берген салық төлеуден бас тартты. Мартиннің келесі саяси әрекеті 1918 жылғы жалпы сайлауда Хендон қаласында тәуелсіз кандидат ретінде тұру болды, бұл әрекеті сәтсіз болды. Ол алғаш рет 1919 жылы мемлекеттік қызметте болды, ол Миддлсекс округі кеңесінің мүшесі болды, ол 1922 жылға дейін қызмет етті. Сол кезден бастап оның қызығушылығы негізінен бала тууды бақылау мәселесіне бағытталды. Ол 1915 жылы американдық отбасылық жоспарлау жетекшісі Маргарет Сангермен кездесіп, оның идеяларына таң қалды, кейіннен 1927 жылы Сангермен бірге Женевада Дүниежүзілік халықты жинау конференциясын ұйымдастырды және 1930 жылы Лондондағы Халықаралық тууды бақылау ақпараттық орталығының құрметті директоры болды. 1934 жылдың қарашасы мен 1935 жылдың наурызы аралығында Хау Мартин Үндістан арқылы саяхаттап, тууды бақылау науқанын жүргізді, содан кейін келесі жылы Сангерге Азияға сапарында еріп жүрді. Бұл қозғалысты құжаттаудың бастамасы болды. Ол бұл жұмысты келесі онжылдықтарда Австралиядағы жергілікті филиал арқылы жалғастырды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда күйеуімен бірге көшіп келгеннен кейін құрылған. Австралияға оралған Норман Хейр Маргарет Сангерге Хау Мартин соғысқа қарамастан, туылуды бақылау үшін бірдеңе жасау үшін "онымен күш біріктіруге" үміттенетінін айтты. Хайр Сангерге қайтадан 1948 жылы 9 қыркүйекте хат жазып, қария, ауру және кедей Хоу Мартинді қолдау үшін ақша жіберуді сұрады. Ол аустролиялық қарттар үйінде инсульт алып қайтыс болды

Өлімнен кейін танылу

Оның аты мен суреті (және 58 басқа әйелдер сайлау құқығын жақтауы) 2018 жылы ашылған Лондонның Парламент алаңында Милисент Фосетт мүсінінің тұғырына қойылған.