Кіріспе

Суфражистка, Әйелдер әлеуметтік және саяси одағының негізін қалаушылардың бірі және редактор

Дәм Кристабель Харриетт Панкхёрст (22 қыркүйек 1880 – 13 ақпан 1958) – Англияның Манчестер қаласында туған британдық суфражистка. Әйелдер әлеуметтік және саяси одағының (WSPU) негізін қалаушылардың бірі ретінде, ол 1912 жылдан 1913 жылға дейін Франциядағы эмиграцияда одақтың белсенді әрекеттерін басқарды. 1914 жылы Германияға қарсы соғысты қолдады. Соғыстан кейін ол АҚШ-қа көшіп, Екінші адвентистер қозғалысында уағызшы болып жұмыс істеді.

Ерте өмір

Кристабель Панкхёрст әйелдер сайлау құқығы үшін күрестің жетекшісі Эммелин Панкхёрсттің қызы болды. Анасының 1928 жылы қайтыс болуы Кристабельге зор қайғы әкелді.

Білім

Панкхерст мектепке барар алдында өз үйінде оқуды үйренді. Ол екі қарындасымен бірге Манчестер қыздар орта мектебінде оқыды. Манчестер университетінен заңгерлік білім алып, LL.B. емтиханында үздік нәтиже көрсеткенімен, әйел болғандықтан заңгерлікпен айналысуға рұқсат алмады. Кейін Панкхерст Женеваға, бір отбасылық досқа қонаққа барып, тұрды, бірақ 1898 жылы әкесі қайтыс болған соң, анасына қалған балаларын тәрбиелеуге көмектесу үшін үйіне оралды. 1912 жылы Парижге келген басқа да жақтастар онымен бірге Рождество кешін тойлады; олардың арасында Айрин Даллас, Хилда Даллас, Бланш Эдвардс және Элис Морган Райт болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 1914 жылы Англияға қайта оралуға мәжбүр болды, онда қайтадан тұтқындалды. Панкхерст аштық жариялап, үш жылдық мерзімінен тек 30 күнін ғана өтеді. Ол WSPU-ның "еркектерге қарсы" бағытында, татуласу туралы заң жобаларының сәтсіз аяқталуынан кейін елеулі рөл атқарды. Ол жыныстық жолмен берілетін аурулар және жыныстық теңдік (әйелдерге дауыс беру құқығы) осы аурулармен күреске қалай көмектесетіні туралы "Ұлы апат және оны қалай тоқтатуға болады" атты кітап жазды. Ол қарындасы Сильвиямен жақсы қарым-қатынаста болмады. Сильвия WSPU-ны тек жоғарғы және орта таптағы әйелдерге бағыттап, соғыс тактикасын қолдануға қарсы болды, ал Кристабель мұны қажет деп есептеді. Кристабель сайлау құқығын жұмысшы әйелдерінің басқа мәселелеріне көмектесуге тырысатын кез келген себептермен байланыстыруға болмайды деп ойлады. Ол мұның сайлау қозғалысын кері тартуы мүмкін екенін және барлық басқа мәселелер әйелдерге дауыс беру құқығы берілгеннен кейін шешілетінін сезінді. Нора Дакр Фокспен (кейін Нора Элам деп аталды) бірге Панкхерст елді аралап, жалдау туралы сөздер айтты. Оның қарындасы Сильвияның естеліктерінде Кристабелдің жақтастарының азаматтық киімде жүрген жас жігіттерге ақ қауырсынды ұсынғандары туралы айтылған. "Суфрагет" 1915 жылдың 16 сәуірінде қайтадан соғыс газеті ретінде пайда болды және 15 қазанда "Британия" деп атын өзгертті. Оның беттерінде Панкхерст апта сайын ерлерді әскери қызметке, ал әйелдерді ұлттық қызметке шақырып тұрды. Ол сондай-ақ осы жағалауда табылған жау ұлтының барлық адамдарын, ерлер мен әйелдерді, жас және қартты ұстауға шақырды. Оның жақтастары Хайд-парктегі митингтерде "Барлығын ұстау керек" деген плакаттармен көтерілді. Ол сондай-ақ жау және бейтарап елдерге қатысты блокаданы толық және мұқият күшейтуді жақтады, бұл "тозу соғысы" болуы керек екенін айтты. Ол сэр Эдвард Грейдің, лорд Роберт Сесилдің, генерал Уильям Робертсонның және сэр Эйр Кроудың отставкасын талап етті, оларды тым жұмсақ және кешігіп отырғандары үшін кінәлады. "Британия" полиция тарапынан көп рет шабуылға ұшырады және "Суфрагетке" қарағанда көрінуде қиындықтарға тап болды. Шындығында, кейде Нора Дакр Фокстың әкесі Джон Доэрти, баспахананың иесі, науқан плакаттарын басып шығару үшін шақырылса да, ол көмектесті.

Калифорнияға көшу

1921 жылы Англияны қалдырып, Панкхерст Америка Құрама Штаттарына көшті, онда ол Плимут бауырластарымен байланысы бар евангелист болып, Екінші адвентистер қозғалысының белгілі бір мүшесіне айналды.

Пайғамбарлық мүдделер

Маршалл, Морган және Скотт Панкхерсттің пайғамбарлық көзқарасына байланысты тақырыптардағы еңбектерін жариялады, бұл көзқарас сипатымен Джон Нельсон Дарбидің пікірлеріне ұқсас болды. Панкхерст Екінші Келу туралы лекция оқыды және кітаптар жазды. Ол 1950 жылдары телешоуларда жиі пайда болды және "бұрынғы суфражист-революционер, евангелистік христиан және лекция беруге үнемі сұраныс болған, стереотиптік 'ағылшын ханым' " деген керемет үйлесімге ие болды. Калифорнияда болғанда ол Бетти деген қызын асырап алды, со наконец анасының қазасынан кейін жазылып алды.

Әйелдік

Панкхерст 1930 жылдары Ұлыбританияға қайтып оралды және 1936 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында "қоғамдық және әлеуметтік қызметтері үшін" Британ империясы орденінің Дам Командоры атағымен марапатталды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол тағы да АҚШ-қа, Лос-Анджелес, Калифорния қаласына көшіп кетті.

Өлім

Кристабель 1958 жылдың 13 ақпанында 77 жасында тік спинкалы креслода қайтыс болды. Оның денесін үй шаруасымен айналысатын әйел тапты, өлім себебі анықталған жоқ. Ол Санта-Моникадағы Вудлон еске алу зиратында жерленді. Оның аты-жөні мен суреті (сондай-ақ 58 басқа әйелдердің сайлау құқығы үшін күресушілерінің есімдері) 2018 жылы ашылған Лондонның Парламент алаңындағы Милисент Фосетт ескерткішінің тұғырына қашалып жазылған. 2006 жылы Кристабель мен оның анасына арналған көк тақташа (оңдағы сурет) «Ағылшын мұрасы» ұйымы тарапынан олар тұрған 50, Кларендон көшесі, Ноттинг-Хилл, Лондон W11 3AD мекенжайына орналастырылды. 2018 жылдың 19 қазанында Marchmont Association ұйымы тағы бір көк тақташаны 8 Рассел-сквер, Лондон, WC1B 5BE мекенжайында орнатты.