Кіріспе

Ағылшын композиторы және суфражистка (1858–1944), Этель Мэри Смит (/s//m//aɪ//θ/; 22 сәуір 1858 – 8 мамыр 1944) – ағылшын композиторы және әйелдер сайлау құқығы үшін күрескен қозғалыстың мүшесі. Оның шығармаларына әндер, фортепианоға арналған туындылар, камералық музыка, оркестрлік шығармалар, хор музыкасы және опералар кіреді. Смит "әйел композитор" ретінде жиі назардан тыс қалды, оның туындылары бағытты қалыпты есептелмеді. Оның әкесі, Джон Холл Смит, Корольдік артиллерияда генерал-майор болған, ол оның музыкада мансап жасауына қарсы болды. Ол көп жыл бойы Фримли Грин маңындағы Фримхерстте тұрды, содан кейін Уокинг қаласының шетіндегі Хук Хитке көшті. Оның кіші інісі Роберт ("Боб") Нейпир Смит (1868–1947) Ұлыбритания армиясында бригадир болды. Ол генерал-лейтенант сэр Ральф Иствудтың тәтесі болды.

Сайлау құқығы қозғалысына қатысу

1910 жылы Смит әйелдердің сайлау құқығын қорғау үшін агитация жасаған Әйелдер әлеуметтік және саяси одағына (WSPU) қосылды. Смит өзінің естеліктерінде әйелдердің музыкада кездесетін кемшіліктері саяси дауыс немесе дауыссыздықтан туындайды деп дәлелдеді. Ол WSPU харизматикалық көшбасшысы Эмелин Панкхерстпен өте тығыз қарым-қатынас құрды және оны көптеген жағдайларда ертіп жүрді. Бұл ән ақырында WSPU және суфражисткалар қозғалысының әнұранына айналды. Смит 1912 жылы Эмелин Панкхерстке тас лақтыруды үйреткен. Өзінің әріптесі Зили Эмерсонның үйі маңындағы ағаштарға таспен атқылауды тағы да жаттықтырғаннан кейін Панкхёрст WPSU мүшелерін әйелдерге дауыс беруге қарсы шыққан кез келген саясаткердің үйінің терезесін сындыруға шақырды. Смит Панкхерст шақыруына жауап берген 109 мүшесінің бірі болды, ол отарлаушы министр Льюис Харкорттың үйіне шабуыл жасауға жіберілуін сұрады, ол егер оның әйелі барлық әйелдерде болса, олар дауыс беруде жеңіске жететінін айтты. Смит жетекші саясаткердің үйіне өрт сөндіруге бара жатқанда ұсталған Хелен Крэгстің кепілдік ақысының жартысын төледі. Томас Бичем, оның досы, оны сол жерде көріп, төртбұрышта шеру жасап, ән шырқап жатқан суфражистерді көрді, Смит терезеден тіс щеткасымен әнді жүргізді. Смит өзінің "Эдемдегі әйелдер" атты кітабында өзінің түрмедегі тәжірибесі "жас, қарт, бай, кедей, күшті, нәзік" біріккен әйелдердің "жақсы компаниясында" болғанын, олардың жеке қажеттіліктеріне қарағанда түрмеге жабылған себептерін алға қойғандығын айтты. Смит түрмеде, тіпті ауруханада да, тарақандар көп екенін айтты. Ол психикалық жағынан тұрақсыз және истерикалық күйде екендігі туралы медициналық сараптамаға байланысты ертерек босатылды. Смит қараша айында Панкхерст пен басқаларды зорлық-зомбылыққа итермелегені үшін соттаған кезде, ол (Смит) белсенділікпен еркін айналысқанын айтып, жазбаша дәлелдеме берді. Ол Панкхерстпен хат алысуды жалғастырды және Шотландияда қайтадан тұтқындалудан құтылу үшін оған арналған қауіпсіз үйді табуға тырысқанда адасып қалғанын естіді. , ол да қорқып, дақалдаған, ол "желкен крабпен ұсталғандай" деді, бірақ екеуі дос болды. Ол Ирландияға саяхаттағанда Оскар Уайльдтың ағасы Уилли Уайльдпен танысады. Олар Холихедтен Юстонға темір жолмен қайту кезінде қыз-жігіт болып қайтты, бірақ ол үш аптадан кейін онымен ажырасты. Композитор және жазушы ретінде еңбегін мойындау үшін Смит 1922 жылы Британ империясы орденінің Дама Командоры (DBE) атағын алды. Смит музыкада Дурхэм және Оксфорд университеттерінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол 1944 жылы 86 жасында Уокингте қайтыс болды. Смит өмір бойы спортпен белсенді айналысты. Жас кезінде ол ат үстінде жүгіруді және теннис ойнауды жақсы көретін. Ол жалынды гольф ойнайтын және өзі тұратын жерге жақын жердегі Уокинг гольф клубының әйелдер секциясының мүшесі болған. Ол қайтыс болғаннан кейін және кремацияланғаннан кейін, оның күлін, оның сұрауы бойынша, клубтың маңындағы орманда шашыратып тастады. Оның музыкалық орындаушысы жақын көршісі, композитор және музыколог Кэтлин Дейл болды.

Өкілдіктер мен мұра

Этель Смит Э. Ф. Бенсонның «Додо» кітаптарында (1893–1921) Эдит Стейнс есімімен, оның әйгілі «Мэпп пен Люсия» сериясындағы әсем музыкалық кейіпкерлерінен ондаған жыл бұрын танымал болды. Прунелла Скейлстің айтуынша, ол бұл бейнені «қуанышпен мойындады». Кейін ол Генри Ридтің 1950 жылдардағы радиоспектакльдеріндегі ойдан шығарылған Дам Хильда Таблет рөлінің прототипі болды. 1974 жылы ол BBC-нің «Иықтан иыққа» телефильмінде Морин Прайордың рөлін сомдады. Джуди Чикагоның феминистік өнер туындысы «The Dinner Party» Смит үшін арналған орынды көрсетеді. 2018 жылдан бері актриса және әнші Люси Стивенс Ұлыбританиядағы түрлі сахналарда Этель Смит рөлін ойнап келеді. 2021 жылы Смит «The Prison» туындысының Джеймс Блэчлидің дирижерлігімен және Сара Брейли мен Дашон Бертонның (Experiential Orchestra мүшелері) орындауымен «Үздік классикалық вокалдық орындау» номинациясы бойынша Грэмми сыйлығын алды. Олардың орындауы 2020 жылдың тамызында АҚШ-та әйелдерге дауыс беру құқығын берген Он тоғызыншы түзетудің 100 жылдығына орай жарық көрді. 2022 жылдың наурыз айында Халықаралық әйелдер күніне арналған шара аясында Уокингтегі Дюк Корт алаңында Уокинг қаласының мэрі Лиам Лайонс қатысуымен, Смит отбасының мүшелері, ғалымдар мен кеңесшілердің қатысуында Кристин Чарльзворттың Смит дирижерлік жасап тұрған үлкен мүсіні ашылды. Чарльзворт өзінің мүсінін былай сипаттады: Этель әдеттегі твид юбкасын киіп, Корольдік Альберт залында Эмелин Панкхерст сыйлаған үлкен таяғымен құлшынып тұрып, айналып өтетін адамдарды дирижерлік етеді. Оның күртесі жартылай ашық, қолымен уақытты көрсетеді, ал көзі есту қабілетінің жоғалғандығына қарамастан, толыққанды назарда. Оның қалтасында жаңа операға идеялар, жаңа кітапқа жазбалар, эскиздер және polemikalyқ эсселер жазылған қағаздар бар.