Эммелин Панкхёрст: Сайлау құқығы үшін күресші

Кіріспе

Британдық суфражистка (1858–1928)

Эмелин Панкхерст (туған аты Гулден; 15 шілде 1858 – 14 маусым 1928) – британдық саяси белсенді, британдық суфражист қозғалысын ұйымдастырып, 1918 жылы Ұлыбритания мен Ирландияда әйелдерге дауыс беру құқығын алуға көмектесті. 1999 жылы Time журналы оны 20 ғасырдың ең маңызды 100 адамының бірі деп атады, оның "біздің заманымызға арналған идеяларды қалыптастырғанын" және "қоғамды кері қайту мүмкін емес жаңа үлгіге сілкіп жібергенін" айтты. Ол өзінің радикалды тактикасы үшін көп сынға ұшырады, тарихшылар олардың тиімділігі туралы келіспесе де, оның еңбегі Ұлыбританияда әйелдердің сайлау құқығын жеңіп алудағы маңызды фактор ретінде мойындалады. Топ саяси партиялардан тәуелсіз және көбінесе оларға қарсы болды. Олар физикалық қақтығыстарға бейім болды: мүшелері терезелерді сындырып, полиция қызметкерлеріне шабуыл жасады. Панкхерст, оның қыздары және басқа WSPU белсенділері бірнеше рет түрмеге қамалды, онда жақсы жағдайлар үшін аштық жариялады және көбінесе күштеп тамақтандырылды. Панкхерсттің үлкен қызы Кристабель WSPU басшылығын қабылдағанда, топ пен үкімет арасындағы шиеленіс күшейді. Соңында топ бомбалау мен өрт қоюды тактика ретінде қабылдады, ал орташа ұйымдар Панкхерст отбасына қарсы шықты. 1913 жылы бірнеше көрнекті тұлға WSPU-дан кетті, олардың ішінде Панкхерсттің кіші қыздары Адела мен Сильвия болды. Эмелин Аделаға "билет, 20 фунт стерлинг және Австралиядағы суфражисткаға хат беріп, эмиграциялауын талап етті". Адела осыған келісіп, отбасылық араздық ешқашан жазылған жоқ. Сильвия социалист болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Эмелин мен Кристабель "неміс қауіпіне" қарсы британ үкіметінің позициясын қолдап, радикалды тактиканы дереу тоқтатуға шақырды. Эмелин әйелдердің соғысқа қосқан үлесін көрсету үшін "Әйелдердің қызмет ету құқығы" деп аталған үлкен шеру ұйымдастырып, басқарды. Эмелин мен Кристабель әйелдерді өнеркәсіптік өндіріске көмектесуге және жас жігіттерді соғысқа шақыруға үндеді. Кейбіреулер феминистік қозғалыс пен ақ қауырсын қозғалысы арасында идеологиялық байланыс бар екенін болжайды. 1918 жылы Халықты өкілдік ету туралы заң 21 жастан асқан барлық еркектерге және 30 жастан асқан әйелдерге дауыс беру құқығын берді. Бұл айырмашылық Бірінші дүниежүзілік соғыстағы зор шығындардың салдарынан еркектердің сайлаушылардың арасында азшылыққа айналмауына бағытталған. Ол WSPU құрылымын қоғамдық өмірде әйелдердің теңдігін ілгерілетуге арналған Әйелдер партиясына айналдырды. Өмірінің соңғы жылдарында ол большевизмнің қауіптілігі деп санаған нәрсеге алаңдап, Консервативтік партияға қосылды. 1927 жылы ол Уайтчепель және Сент-Жорджтен консервативтік кандидат ретінде сайланды. Ол 1928 жылдың 14 маусымында қайтыс болды, консервативтік үкіметтің 1928 жылғы Халықты өкілдік ету (Тең франшиза) заңы 1928 жылдың 2 шілдесінде 21 жастан асқан барлық әйелдерге дауыс беру құқығын бергеніне бірнеше апта бұрын. Ол екі жылдан кейін Парламент үйінің жанындағы Виктория Тауэр бағындағы ескерткішпен мәңгі есте қалды.

Emmeline Pankhurst (née Goulden; 15 July 1858 – 14 June 1928) was a British political activist who organised the British suffragette movement and helped women to win in 1918 the right to vote in Great Britain and Ireland. In 1999, Time named her as one of the 100 Most Important People of the 20th Century, stating that "she shaped an idea of objects for our time" and "shook society into a new pattern from which there could be no going back". She was widely criticised for her militant tactics, and historians disagree about their effectiveness, but her work is recognised as a crucial element in achieving women's suffrage in the United Kingdom. The group identified as independent from – and often in opposition to – political parties. It became known for physical confrontations: its members smashed windows and assaulted police officers. Pankhurst, her daughters, and other WSPU activists received repeated prison sentences, where they staged hunger strikes to secure better conditions, and were often force fed. As Pankhurst's eldest daughter Christabel took leadership of the WSPU, antagonism between the group and the government grew. Eventually, the group adopted bombings and arson as a tactic, and more moderate organisations spoke out against the Pankhurst family. In 1913, several prominent individuals left the WSPU, among them Pankhurst's younger daughters, Adela and Sylvia. Emmeline was so furious that she "gave [Adela] a ticket, £20, and a letter of introduction to a suffragette in Australia, and firmly insisted that she emigrate". Adela complied and the family rift was never healed. Sylvia became a socialist. With the advent of the First World War, Emmeline and Christabel called an immediate halt to the militant terrorism in support of the British government's stand against the "German Peril". Emmeline organised and led a massive procession called the Women's Right to Serve demonstration to illustrate women's contribution to the war effort. Emmeline and Christabel urged women to aid industrial production and encouraged young men to fight. Some have suggested there is an ideological link between the feminist movement and the white feather movement. In 1918, the Representation of the People Act granted votes to all men over the age of 21 and women over the age of 30. This discrepancy was intended to ensure that men did not become minority voters as a consequence of the huge number of deaths suffered during the First World War. She transformed the WSPU machinery into the Women's Party, which was dedicated to promoting women's equality in public life. In her later years, she became concerned with what she perceived as the menace posed by Bolshevism and joined the Conservative Party. She was selected as the Conservative candidate for Whitechapel and St Georges in 1927. She died on 14 June 1928, only weeks before the Conservative government's Representation of the People (Equal Franchise) Act 1928 extended the vote to all women over 21 years of age on 2 July 1928. She was commemorated two years later with a statue in Victoria Tower Gardens, next to the Houses of Parliament.

Ерте өмір

Эмелин Гулден 1858 жылғы 15 шілдеде Манчестердегі Мосс-Сайд ауданындағы Слоан көшесінде дүниеге келді. Мектепте мұғалімдері оны Эмили деп атады, ол осы атты артық жақсы көреді. Туған күні туралы куәлігінде басқаша көрсетілгенімен, ол өзінің туған күні бір күн бұрын, Бастилия күні (14 шілде) деп сенді. Көптеген өмірбаяндық еңбектер, соның ішінде оның қыздары жазғандары да осы пікірді қайталайды. Бастилияны басып алған әйел-революционерлермен туыстық сезімге ие болған ол 1908 жылы былай деді: "Мен әрқашан сол күні туылғаным өмірімге біршама әсер еткенін ойладым". Ол туған отбасы ұрпақтан-ұрпаққа саяси қозғалысқа қатысып келді; оның анасы София – Мэн аралынан шыққан Манкс әйелі, ол қоғамдық тәртіпсіздік пен қаралаумен айыпталған адамдардың ұрпағы болды. 1881 жылы Мэн аралы Британ аралдарында әйелдерге Мэн ұлттық сайлауында дауыс беру құқығын алғаш рет берген орын болды (Арал Ұлыбритания Парламентіне өкілдер жібермейді). Оның әкесі Роберт Гулден – өзінің күшімен жол ашқан адам, қарапайым Манчестерлік отбасынан шығып, жұмысшыдан өндірушіге дейін өсті, отбасының өзі де саяси белсенділікпен айналысқан. Роберттің анасы, фюстиан кесуші, Астық заңына қарсы лигада жұмыс істеді, ал әкесі Корольдік теңіз күштеріне күштеп алынып, Питерлоо қырғынына қатысты, онда атты әскерлер парламенттік реформа талап еткен халық толқынына шабуыл жасап, таратып жіберді. Гулдендердің тұңғыш ұлы үш жасында қайтыс болды, бірақ олардың тағы 10 баласы болды; Эммелин бес қыздың ең үлкені еді. Ол туғаннан кейін көп ұзамай отбасы Сидлиге көшіп келді, онда оның әкесі шағын бизнес ашты. Ол сондай-ақ жергілікті саясатқа белсенді қатысты, бірнеше жыл Салфорд қалалық кеңесінде қызмет етті. Ол Манчестер Афинеумі және Драмалық оқу қоғамын қоса алғанда, драмалық ұйымдарды ынтамен қолдады. Ол бірнеше жыл Салфордта театр иеленді, онда ол бірнеше Шекспир пьесаларында басты рөлдерді ойнады. Гулден әкесінен драма мен театр өнеріне деген құштарлықты сіңірді, оны кейін әлеуметтік белсенділікте пайдаланды. Гулдендер балаларын әлеуметтік белсенділікке тартты. АҚШ-тағы құлдықты жою қозғалысының бір бөлігі ретінде Роберт Манчестерге келгенде американдық құлдықтан азат етуші Генри Уорд Бичерді қарсы алды. София Бичердің әпкесі Харриет Бичер Стоудың "Том ағаның қорасы" романын ұлдары мен қыздарына ұйықтатар алдында оқу үшін жиі пайдаланды. 1914 жылы жазған "Менің өмірбаяным" атты автобиографиясында Гулден АҚШ-та жаңадан азат болған құлдарға ақша жинау үшін кішкентай кезінде базарға барғанын еске алады. Ол тоғыз жасында "Одиссеяны" оқыды және Джон Буньянның шығармаларын, әсіресе оның 1678 жылғы "Саяшының жолы" әңгімесін жақсы көретін. Оның сүйікті кітаптарының бірі Томас Карлайлдың үш томдық еңбегі "Француз революциясы: Тарих", ол кейіннен бұл еңбектің "өмірі бойы оған шабыт бергенін" айтты. Гулдендер ұлдарының білімі туралы болашақ жоспарларын мұқият қарастырды, бірақ қыздарының жас күйеуге шығып, жалақысы төленетін жұмыстан аулақ болуын күтті. Олар әйелдердің сайлау құқығын және қоғамдағы әйелдердің жалпы дамуын қолдағанмен, Гулдендер қыздарының еркек құрбыларының мақсаттарына жете алмайды деп сенді. Бір күні кешке әкесі оның бөлмесіне кіргенде, ол ұйқыға қалжыңдайтын, Гулден оның өзіне-өзі айтқанын естіп қалды: "Егер ол жігіт болып туған болса, қандай жақсы болар еді". 14 жасында ол мектептен үйге келген бір күні анасын әйелдердің дауыс беру құқығы туралы қоғамдық жиналысқа бара жатқан кезде кездестірді. Бекер сөз сөйлейтінін білгеннен кейін, ол қатысуға батылдықпен келісті. Гулден Бекердің сөйлеген сөзіне қатты әсер етіп, кейіннен: "Мен кездесуден саналы және бекем суфражист ретінде шықтым" деп жазды. Бір жылдан кейін ол Парижге Нойлидегі Эколь Нормаль мектебіне оқуға келді. Мектеп қыздарға химия және бухгалтерлік есеп сабақтарымен қатар, кесте тігу сияқты дәстүрлі әйелдер өнерін оқытты. Оның бөлмедесі Ноэми, Париж коммунасын қолдағаны үшін Жаңа Каледонияда түрмеге жабылған Виктор Анри Рошфорттың қызы болды. Қыздар ата-аналарының саяси ерліктері туралы әңгімелесіп, жылдар бойы жақсы достар болып қалды. Гулден Ноэми мен мектепті қатты жақсы көріп, бітіргеннен кейін қарындасы Мэри Джейнмен бірге пансионда тұрды. Ноэми швейцариялық суретшіге үйленген еді және ағылшын досына француз күйеуін тез тауып берді. Роберт қызына қалыңдық бермегенде, ол неке ұсынысын қайтарып алды, ал Гулден Манчестерге қайтып келді.

Emmeline Goulden was born on Sloan Street in the Moss Side district of Manchester on 15 July 1858. At school, her teachers called her Emily, a name she preferred. Although her birth certificate says otherwise, she believed and later claimed her birthday was a day earlier, on Bastille Day (14 July). Most biographies, including those written by her daughters, repeat this claim. Feeling a kinship with the female revolutionaries who stormed the Bastille, she said in 1908: "I have always thought that the fact that I was born on that day had some kind of influence over my life." The family into which she was born had been steeped in political agitation for generations; her mother, Sophia, was a Manx woman from the Isle of Man who was descended from men who were charged with social unrest and slander. In 1881, the Isle of Man became the first place in the British Isles to grant women the right to vote in Manx national elections (the Isle does not return members to the UK Parliament). Her father, Robert Goulden, was a self made manworking his way from errand boy to manufacturerfrom a humble Manchester family with its own background of political activity. Robert's mother, a fustian cutter, worked with the Anti Corn Law League, and his father was press ganged into the Royal Navy and present at the Peterloo massacre, when cavalry charged and broke up a crowd demanding parliamentary reform. The Gouldens' first son died at the age of three, but they had 10 other children; Emmeline was the eldest of five daughters. Soon after her birth, the family moved to Seedley, where her father had co founded a small business. He was also active in local politics, serving for several years on the Salford town council. He was an enthusiastic supporter of dramatic organisations including the Manchester Athenaeum and the Dramatic Reading Society. He owned a theatre in Salford for several years, where he played the leads in several Shakespeare plays. Goulden absorbed an appreciation of drama and theatrics from her father, which she used later in social activism. The Gouldens included their children in social activism. As part of the movement to end U. S. slavery, Robert welcomed American abolitionist Henry Ward Beecher when he visited Manchester. Sophia used the novel Uncle Tom's Cabin, written by Beecher's sister Harriet Beecher Stowe, as a regular source of bedtime stories for her sons and daughters. In her 1914 autobiography My Own Story, Goulden recalls visiting a bazaar at a young age to collect money for newly freed slaves in the U. S.

Emmeline began to read books when she was very young, with one source claiming that she was reading as early as the age of three. She read the Odyssey at the age of nine and enjoyed the works of John Bunyan, especially his 1678 story The Pilgrim's Progress. Another of her favourite books was Thomas Carlyle's three volume treatise The French Revolution: A History, and she later said the work "remained all [her] life a source of inspiration". The Gouldens deliberated carefully about future plans for their sons' education, but they expected their daughters to marry young and avoid paid work. Although they supported women's suffrage and the general advancement of women in society, the Gouldens believed their daughters incapable of the goals of their male peers. Feigning sleep one evening as her father came into her bedroom, Goulden heard him pause and say to himself, "What a pity she wasn't born a lad." At the age of 14, she returned home from school one day to find her mother on her way to a public meeting about women's voting rights. After learning that Becker would be speaking, she insisted on attending. Goulden was enthralled by Becker's address and later wrote, "I left the meeting a conscious and confirmed suffragist." A year later, she arrived in Paris to attend the École Normale de Neuilly. The school provided its female pupils with classes in chemistry and bookkeeping, in addition to traditionally feminine arts such as embroidery. Her roommate was Noémie, the daughter of Victor Henri Rochefort, who had been imprisoned in New Caledonia for his support of the Paris Commune. The girls shared tales of their parents' political exploits and remained good friends for years. Goulden was so fond of Noémie and the school that she returned with her sister Mary Jane as a parlour boarder after graduating. Noémie had married a Swiss painter and quickly found a suitable French husband for her English friend. When Robert refused to provide a dowry for his daughter, the man withdrew his offer of marriage and Goulden returned, miserable, to Manchester.

Неке және отбасы

1878 жылдың күзінде, 20 жасында, Гулден әйелдердің сайлау құқығын және басқа да мәселелерді, соның ішінде сөз бостандығы мен білім реформасын қолдаған Ричард Панкхерстпен танысып, онымен қарым-қатынас бастады. Олар кездескен кезде 44 жастағы Ричард бұрынғыдан бастап отбасы құрмауға бекініп, қоғамға қызмет етуді жөн санаған. Олардың бір-біріне деген сезімі күшті болды, бірақ келесі жылы оның анасы қайтыс болғандықтан қуаныштары азайды. София Джейн Голден қызын Ричардқа "әуес болуы" үшін кінәлады және оған салқын болуға тырысуды кеңес берді, бірақ ол одан айнымады. Эмелин Ричардқа неке рәсімін өткізбей, еркіндік одақ құруды ұсынды; ол үйленбеген әйел ретінде саяси өмірге қатыса алмайтынын айтып қарсылық білдірді. Ол әріптесі Элизабет Вольстенхолм Элмидің Бен Элмиге үйленбес бұрын қоғамдық айыптауға ұшырағанын еске салды. Эмелин Гоулден келісті және 18 желтоқсан 1879 жылы Пендлтон қаласындағы Сент-Люк шіркеуінде үйлену тойын өткізді. 1880-жылдары Седлидегі ата-анасымен бірге Гулден коттеджінде тұрған, содан кейін 1 Drayton Terrace, Chester Rd Old Trafford (1881 жылғы Стретфорд санағы) Ричардтың ата-анасының үйіне қарсы тұрған Эмелин Панкхёрст күйеуі мен балаларына күтім жасады, бірақ саяси қызметке де уақыт бөлді. Ол он жылдың ішінде бес бала тудырғанмен, Ричард екеуі де оның "үй шаруашылығына толыққанды берілуі" керек емес деп ойлады. Сондықтан Панкхёрст әйелдердің сайлау құқығы қоғамымен айналысқанда балаларға көмектесу үшін үй қызметшісі жалдады. Олардың қызы Кристабель 1880 жылдың 22 қыркүйегінде, үйленгеннен кейін бір жыл өтпей дүниеге келді. Панкхерст 1882 жылы тағы бір қызы Эстель Сильвияны, ал 1884 жылы Генри Фрэнсис Робертті, оны Франк деп лақаптап атады. Біраз уақыттан кейін Ричард Панкхерст Либералдық партиядан шықты. Ол радикалды социалистік көзқарастарды білдіре бастады және бірнеше бай бизнесмендерге қарсы сот ісіне қатысты. Бұл әрекеттер Роберт Гулденнің наразылығын тудырды және үйдегі жағдай шиеленісті болды. 1885 жылы Панкхерстер Медлоктағы Чорлтонға көшіп барды, олардың қызы Адела дүниеге келді. Олар келесі жылы Лондонға көшіп барды, онда Ричард парламент депутаты болуға сәтсіз тырысты, ал Панкхерст қарындасы Мэри Джейнмен бірге Эмерсон және Компания атты кішкентай мата дүкенін ашты. 1888 жылы Панкхерсттің ұлы Франк дифтериямен ауырады. Ол 11 қыркүйекте қайтыс болды. Көңілі қатты ауырған Панкхерст өлген баласының екі суретін салды, бірақ оларға қарай алмады және оларды жатын бөлмедегі шкафқа жасырды. Отбасы баласының ауруына үйінің артқы жағындағы дұрыс жұмыс істемейтін су құбыры себеп болды деген қорытындыға келді. Панкхерст ауданның нашар жағдайын кінәлады, ал отбасы Расселл скверіндегі жақсырақ орта таптық ауданға көшіп барды. Ол көп ұзамай тағы жүкті болды және баласы "Франк қайта келді" деп мәлімдеді. Ол 1889 жылдың 7 шілдесінде ұл туып, оны қайтыс болған ағасының құрметіне Генри Фрэнсис деп атады. Ол үйді, әсіресе Азиядан әкелген жиһазбен безендіруге және отбасын талғаммен киіндіруге қуанды. Кейінірек оның қызы Сильвия былай деп жазды: "Оның киімі мен үй шаруасындағы әдемілік пен лайықтылық оның пікірінше, қоғамдық жұмыстың қажетті жағдайы болды". Әйелдердің сайлау құқығы лигасының (WFL) құрылтай жиналысы 1889 жылдың 25 шілдесінде Расселл скверіндегі Панкхёрст үйінде өтті. WFL-дің алғашқы мүшелері: жұқпалы аурулар туралы заңдарды жою жөніндегі әйелдердің ұлттық қауымдастығының жетекшісі Жозефин Батлер; Панкхерстердің досы Элизабет Кларк Вольстенхолм Элми; және АҚШ-тың сайлау құқығын қолдайтын белсендісі Элизабет Кейди Стэнтонның қызы Харриот Итон Стэнтон Блатч. WFL радикалды ұйым деп есептелді, өйткені әйелдердің сайлау құқығынан басқа, ол әйелдердің ажырасу және мүлік құқығы салаларында теңдікке қол жеткізуді де қолдады. Сонымен қатар, ол кәсіподақтарды қолдады және социалистік ұйымдармен одақ құруға тырысты. NSWS-тен бөлінген консервативті топ қозғалыстың "сыртқы сол" қанаты деп атағандарға қарсы шықты. WFL "үй шаруасындағы әйелдердің сайлау партиясын" мазақтап, әлеуметтік теңсіздікке қарсы кең ауқымды шабуыл қажет екенін мәлімдеді. Топтың радикализмі кейбір мүшелердің кетуіне әкелді; Блатч пен Элми де WFL-ден кетті. Бір жылдан кейін топ тарап кетті.

In the autumn of 1878, at the age of 20, Goulden met and began a relationship with Richard Pankhurst, a barrister who had advocated women's suffrage – and other causes, including freedom of speech and education reform – for years. Richard, 44 years old when they met, had earlier resolved to remain a bachelor to better serve the public. Their mutual affection was powerful, but the couple's happiness was diminished by the death of his mother the following year. Sophia Jane Goulden chastised her daughter for "throwing herself" at Richard and advised her without success to exhibit more aloofness. Emmeline suggested to Richard that they avoid the legal formalities of marriage by entering into a free union; he objected on the grounds that she would be excluded from political life as an unmarried woman. He noted that his colleague Elizabeth Wolstenholme Elmy had faced social condemnation before she formalised her marriage to Ben Elmy. Emmeline Goulden agreed, and they had their wedding in St Luke's Church, Pendleton on 18 December 1879. During the 1880s, living at the Goulden cottage with her parents in Seedley, then at 1 Drayton Terrace Chester Rd Old Trafford (1881 census Stretford) opposite Richards parents home, Emmeline Pankhurst tended to her husband and children, but still devoted time to political activities. Although she gave birth to five children in ten years, both she and Richard believed that she should not be "a household machine". Thus a butler was hired to help with the children as Pankhurst involved herself with the Women's Suffrage Society. Their daughter Christabel was born on 22 September 1880, less than a year after the wedding. Pankhurst gave birth to another daughter, Estelle Sylvia, in 1882, and their son Henry Francis Robert, nicknamed Frank, in 1884. Soon afterwards Richard Pankhurst left the Liberal Party. He began expressing more radical socialist views and argued a case in court against several wealthy businessmen. These actions roused Robert Goulden's ire and the mood in the house became tense. In 1885, the Pankhursts moved to Chorlton on Medlock, and their daughter Adela was born. They moved to London the following year, where Richard ran unsuccessfully for election as a Member of Parliament and Pankhurst opened a small fabric shop called Emerson and Company, together with her sister Mary Jane. In 1888, Pankhurst's son Frank developed diphtheria. He died on 11 September. Overwhelmed with grief, Pankhurst commissioned two portraits of the dead boy but was unable to look at them and hid them in a bedroom cupboard. The family concluded that a faulty drainage system at the back of their house had caused their son's illness. Pankhurst blamed the poor conditions of the neighbourhood, and the family moved to a more affluent middle class district at Russell Square. She was soon pregnant once more and declared that the child was "Frank coming again". She gave birth to a son on 7 July 1889 and named him Henry Francis in honour of his deceased brother. She took pleasure in decorating the house – especially with furnishings from Asia – and clothing the family in tasteful apparel. Her daughter Sylvia later wrote: "Beauty and appropriateness in her dress and household appointments seemed to her at all times an indispensable setting to public work." The inaugural meeting of the Women's Franchise League (WFL) was held on 25 July 1889, at the Pankhurst home in Russell Square. Early members of the WFL included Josephine Butler, leader of the Ladies National Association for the Repeal of the Contagious Diseases Acts; the Pankhursts' friend Elizabeth Clarke Wolstenholme Elmy; and Harriot Eaton Stanton Blatch, daughter of US suffragist Elizabeth Cady Stanton. The WFL was considered a radical organisation, since in addition to women's suffrage it supported equal rights for women in the areas of divorce and inheritance. It also advocated trade unionism and sought alliances with socialist organisations. The more conservative group that emerged from the NSWS split spoke out against what they called the "extreme left" wing of the movement. The WFL reacted by ridiculing the "Spinster Suffrage party" and insisting that a wider assault on social inequity was required. The group's radicalism caused some members to leave; both Blatch and Elmy resigned from the WFL. The group fell apart one year later.

Тәуелсіз Еңбек партиясы

Панкхерсттің дүкені ешқашан табысқа жетпеді және Лондонда бизнесті тартуда қиындықтар туды. Отбасының қаржылық жағдайы нашарлағандықтан, Ричард клиенттерінің көп бөлігі орналасқан Англияның солтүстік-батысына жиі сапар шекті. 1893 жылы Панкхёрстер дүкенді жабыстырып, Манчестерге қайтып келді. Олар бірнеше ай теңіз жағалауындағы Саутпорт қаласында тұрды, содан кейін Дисли ауылына қысқа ғана уақытқа көшіп, ақырында Манчестердегі Виктория паркіндегі үйге қоныстанды. Қыздар Манчестер қыздар гимназиясына қабылданды, онда олар студенттердің көптігі мен қатаң тәртіптің салдарынан өзін шектеліп сезінді. Панкхерст бірнеше саяси ұйыммен жұмыс істей бастады, алғаш рет өзін белсенді ретінде танытып, қоғамда құрметке ие болды. Бір биограф осы кезеңді оның "Ричардтың көлеңкесінен шығуы" деп сипаттайды. Әйелдердің сайлау құқығы үшін жұмыс істегеннен басқа, ол Либералдық партияның қосымша ұйымы – Әйелдер либералдық федерациясымен (WLF) де белсенді айналысты. Алайда, ол топтың орташа көзқарастарынан тез көңілі тоймады, әсіресе оның Ирландияның өзін-өзі басқару құқығын қолдауға және Арчибальд Примроуздың аристократиялық басшылығына құлықсыздығына наразы болды. 1888 жылы Панкхёрст Шотландиялық социалист Кир Хардимен танысып, дос болды. Ол 1891 жылы парламентке сайланды және екі жылдан кейін Тәуелсіз Еңбек партиясын (ТЖП) құруға көмектесті. ТЖП уәде еткен мәселелердің кең ауқымына қызығушылық танытып, Панкхерст WFL-ден кетіп, ТЖП-ға қосылуға өтініш берді. Жергілікті бөлім оның жынысына байланысты қабылдаудан бас тартты, бірақ ол ақырында ТЖП-ға ұлттық деңгейде қосылды. Кейінірек Кристабель анасының партияға деген ынтасы мен ұйымдастыру жұмысына қатысуы туралы былай деп жазды: "Ол осы қозғалыста барлық саяси және әлеуметтік кемшіліктерді түзетуге болатын құрал бар деп үміттенді". Оның ТЖП-мен алғашқы іс-әрекеттерінің бірі Панкхерсттің жұмыссыздарды көмек комитеті арқылы кедей ерлер мен әйелдерге азық-түлік таратқанын көрсетті. 1894 жылдың желтоқсан айында ол Медлоктағы Хорлтон ауданында Кедейлер заңын қорғаушы болып сайланды. Манчестердегі жұмыс үйінде көрген жағдайлар оны қатты ойландырды: text=Мен алғаш рет сол жерге барғанда, жеті және сегіз жасар қыздардың тізе бүгіп, ұзын дәліздердің суық тастарын сүртіп жатқанын көргенде, қатты қорқып қалдым. Олардың арасында бронхит індет сияқты тараған. Мен сол жұмыс үйде жүкті әйелдердің еден жуып, ең ауыр жұмыстарды балалары дүниеге келгенге дейін істеп жатқанын көрдім. Әрине, балалардың жағдайы өте нашар. Осы қорғалмаған аналар мен олардың нәрестелері менің радикалды көзқарасымды қалыптастыруға зор үлес қосты. Панкхерст дереу осы жағдайларды өзгертуге кірісіп, Қамқоршылар кеңесінде реформаның табысты жақтасы ретінде танылды. Оның басты қарсыласы – Мейнуаринг есімді, өрескел мінезімен танымал, ынталы адам болды. Оның дауыс көтеріп айқайлауы Панкхерстті қолдайтындарды көндіруге кедерілтіретінін түсінген ол, кездесулер кезінде жанында: "Тынығуыңды сақта!" деп жазылған қағазды алып жүрді. Күйеуіне тағы бір сәтсіз парламенттік науқанда көмектескеннен кейін, Панкхерст 1896 жылы екі адаммен бірге Боггарт Хоул Клаудағы ТЖП жиналыстарын өткізуге қатысты сот шешімін бұзғандықтан заңдық қиындықтарға тап болды. Ричард заңгерлік кеңес ретінде өз уақытын жұмсағандықтан, олар айыппұл төлеуден бас тартты, ал екеуі бір ай түрмеде отырды. Алайда, Панкхерстке жаза тағайындалмады, мүмкін, судья қоғамда құрметке ие әйелді түрмеге қамауға байланысты қоғамдық наразылықтан қорқыпты. ТЖП тілшісі Панкхерсттен түрмеде уақыт өткізуге дайын екені туралы сұрағанда: "О, иә, әбден. Бұл соншалықты қорқынышты емес еді, сіз білесіз бе, және бұл құнды тәжірибе болар еді", – деді ол. ТЖП жиналыстарына ақырында рұқсат берілсе де, бұл оқиға Панкхерсттің денсаулығына зиян келтірді және олардың отбасы үшін кіріс жоғалтуға әкелді.

Pankhurst's shop never succeeded and he had trouble attracting business in London. With the family's finances in jeopardy, Richard travelled regularly to northwest England, where most of his clients were. In 1893 the Pankhursts closed the store and returned to Manchester. They stayed for several months in the seaside town of Southport, then moved briefly to the village of Disley and finally settled into a house in Manchester's Victoria Park. The girls were enrolled in Manchester Girls' High School, where they felt confined by the large student population and strictly regimented schedule. Pankhurst began to work with several political organisations, distinguishing herself for the first time as an activist in her own right and gaining respect in the community. One biographer describes this period as her "emergence from Richard's shadow." In addition to her work on behalf of women's suffrage, she became active with the Women's Liberal Federation (WLF), an auxiliary of the Liberal Party. She quickly grew disenchanted with the group's moderate positions, however, especially its unwillingness to support Irish Home Rule and the aristocratic leadership of Archibald Primrose. In 1888 Pankhurst had met and befriended Keir Hardie, a socialist from Scotland. He was elected to parliament in 1891 and two years later helped to create the Independent Labour Party (ILP). Excited about the range of issues which the ILP pledged to confront, Pankhurst resigned from the WFL and applied to join the ILP. The local branch refused her admission on the grounds of her sex, but she eventually joined the ILP nationally. Christabel later wrote of her mother's enthusiasm for the party and its organising efforts: "In this movement she hoped there might be the means of righting every political and social wrong." One of her first activities with the ILP found Pankhurst distributing food to poor men and women through the Committee for the Relief of the Unemployed. In December 1894 she was elected to the position of Poor Law Guardian in Chorlton on Medlock. She was appalled by the conditions she witnessed first hand in the Manchester workhouse:text=The first time I went into the place I was horrified to see little girls seven and eight years old on their knees scrubbing the cold stones of the long corridors bronchitis was epidemic among them most of the time I found that there were pregnant women in that workhouse, scrubbing floors, doing the hardest kind of work, almost until their babies came into the world Of course the babies are very badly protected These poor, unprotected mothers and their babies I am sure were potent factors in my education as a militant. Pankhurst immediately began to change these conditions, and established herself as a successful voice of reform on the Board of Guardians. Her chief opponent was a passionate man named Mainwaring, known for his rudeness. Recognising that his loud anger was hurting his chances of persuading those aligned with Pankhurst, he kept a note nearby during meetings: "Keep your temper!" After helping her husband with another unsuccessful parliamentary campaign, Pankhurst faced legal troubles in 1896 when she and two men violated a court order against ILP meetings at Boggart Hole Clough. With Richard's volunteering his time as legal counsel, they refused to pay fines, and the two men spent a month in prison. The punishment was never ordered for Pankhurst, however, possibly because the magistrate feared public backlash against the imprisonment of a woman so respected in the community. Asked by an ILP reporter if she were prepared to spend time in prison, Pankhurst replied: "Oh, yes, quite. It wouldn't be so very dreadful, you know, and it would be a valuable experience." Although ILP meetings were eventually permitted, the episode was a strain on Pankhurst's health and caused loss of income for their family.

Ричардтың өлімі

Боггарт-Хол-Клоугдағы тартыс кезінде Ричард Панкхерст қатты асқазан ауыруларын сезінді. Оның асқазанда жара пайда болды және 1897 жылы денсаулығы нашарлады. Отбасы оның жағдайына ел ауасының көмектесуіне үміттене отырып, қысқа мерзімге Мобберлиге көшті. Біраз уақыттан кейін ол жақсы сезіне бастады және күзде отбасы Манчестерге қайтып оралды. 1898 жылдың жазында оның жағдайы күрт нашарлады. Эммелин Панкхёрст ең үлкен қызы Кристабельді ескі досы Ноэмиге бару үшін Швейцарияның Корсье қаласына алып барды. Ричардтан телеграмма келді: «Мен нашармын. Маған үйге қайтып кел, жаным». Кристабельді Ноэмиде қалдырып, Панкхерст дереу Англияға оралды. 5 шілдеде Лондоннан Манчестерге барып жолда, ол Ричард Панкхерсттің қазасы туралы хабарлаған газетке көз шалды. Әйелінен айырылғаннан кейін Панкхерстке жаңа міндеттер мен үлкен қарыз жүктелді. Ол отбасын 62 Нельсон көшесіндегі кіші үйге көшірді, Қорғаушылар кеңесінен кетіп, Хорлтондағы туу және өлім тіркелімінің тіркеушісі лауазымына орналасты. Бұл жұмыс оған аймақтағы әйелдердің жағдайы туралы көбірек білуге мүмкіндік берді. Ол өзінің өмірбаяндық естеліктерінде былай деп жазды: «Олар маған өздерінің әңгімелерін айтатын, кейбіреулері қорқынышты, ал барлығы да кедейліктің қайғылы және шағымсыз қайғысымен толған». Әйелдер мен ерлердің өміріндегі айырмашылықтарды, мысалы, заңды емес балаларға қатысты, байқауы, әйелдердің жағдайларын жақсарту үшін оларға дауыс беру құқығы қажет деген сенімін нығайтты. 1900 жылы ол Манчестер мектеп кеңесіне сайланды және әйелдердің теңсіздікке ұшырауы мен мүмкіндіктердің шектелуінің жаңа мысалдарын көрді. Осы уақытта ол отбасына қосымша кіріс табу үшін дүкенін қайта ашты. Панкхерст балаларының жеке есімдері әкелерінің қазасынан кейін айқындала бастады. Көп ұзамай олардың барлығы әйелдердің сайлау құқығы үшін күреске қатысты. Сильвия 1931 жылы былай деп жазды: «Ол анамыздың сүйіктісі еді. Біздің барлығымыз оны білдік және мен, кемінде, оған наразы болған емеспін». Кристабель сайлау құқығын қолдаушылар Эстер Ропер мен Ева Гор Бутпен танысқанға дейін анасының саяси жұмысына деген құлшынысын бөліспеді. Біраз уақыттан кейін ол сайлау құқығы қозғалысына қосылып, анасымен бірге лекциялар оқыды. Сильвия жергілікті суретшіден сабақ алып, көп ұзамай Манчестер сурет мектебіне стипендия алды. Ол Флоренция мен Венецияда сурет өнерін оқыды. Кіші балалары Адела мен Гарри оқуларын жалғастыруда қиындықтарға тап болды. Адела жергілікті пансионға жіберілді, онда ол достарынан алыстап, бас құрттарына шалдықты. Гарридің де мектепте қиындықтары болды, ол қызылшаға және көру қабілетінің нашарлауына шалдықты.

During the struggle at Boggart Hole Clough, Richard Pankhurst began to experience severe stomach pains. He had developed a gastric ulcer, and his health deteriorated in 1897. The family moved briefly to Mobberley, with the hope that country air would help his condition. He soon felt well again, and the family returned to Manchester in the autumn. In the summer of 1898, he suffered a sudden relapse. Emmeline Pankhurst had taken their oldest daughter Christabel to Corsier, Switzerland, to visit her old friend Noémie. A telegram arrived from Richard, reading: "I am not well. Please come home, my love." Leaving Christabel with Noémie, Pankhurst returned immediately to England. On 5 July, while on a train from London to Manchester, she noticed a newspaper announcing the death of Richard Pankhurst. The loss of her husband left Pankhurst with new responsibilities and a significant amount of debt. She moved the family to a smaller house at 62 Nelson Street, resigned from the Board of Guardians, and was given a paid position as Registrar of Births and Deaths in Chorlton. This work gave her more insight into the conditions of women in the region. She wrote in her autobiography: "They used to tell me their stories, dreadful stories some of them, and all of them pathetic with that patient and uncomplaining pathos of poverty." Her observations of the differences between the lives of men and women, for example in relation to illegitimacy, reinforced her conviction that women needed the right to vote before their conditions could improve. In 1900 she was elected to the Manchester School Board and saw new examples of women suffering unequal treatment and limited opportunities. During this time she also re opened her store, with the hope that it would provide additional income for the family. The individual identities of the Pankhurst children began to emerge around the time of their father's death. Before long they were all involved in the struggle for women's suffrage. Christabel enjoyed a privileged status among the daughters, as Sylvia noted in 1931: "She was our mother's favourite; we all knew it, and I, for one, never resented the fact." Christabel did not share her mother's fervour for political work, however, until she befriended the suffrage activists Esther Roper and Eva Gore Booth. She soon became involved with the suffrage movement and joined her mother at speaking events. Sylvia took lessons from a respected local artist and soon received a scholarship to the Manchester School of Art. She went on to study art in Florence and Venice. The younger children, Adela and Harry, had difficulty finding a path for their studies. Adela was sent to a local boarding school, where she was cut off from her friends and contracted head lice. Harry also had difficulty at school; he suffered from measles and vision problems.

Әйелдер әлеуметтік-саяси одағы/ӘӘББ

1903 жылға қарай Панкхёрст парламент мүшелерінің әйелдердің сайлау құқығы туралы жылдар бойы айтқан сөздері мен берген уәделерінің ешқандай нәтиже бермегенін сезінді. 1870, 1886 және 1897 жылдарғы сайлау құқығы туралы заң жобалары үміт сыйлағанмен, олардың барлығы жеңіліске ұшырады. Ол саяси партиялардың көптеген мәселелер тізімінде әйелдердің сайлау құқығын басымдыққа қоймайтынына күмәнданды. Тіпті ол ILP-ден де бас тарды, олар әйелдерге дауыс беру мәселесіне назар аудармайтын болғандықтан. Ол қазіргі әрекет ететін топтардың сабырлы тактикасын тастап, белсендірек шараларға көшу қажет деп ойлады. 1903 жылдың 10 қазанында Панкхёрст және бірнеше әріптестері әйелдерге арналған және дауыс беру құқығын тікелей әрекеттер арқылы жеңуге бағытталған Әйелдер әлеуметтік және саяси одағын (WSPU) құрды. Кейін ол: «Біздің тұрақты ұранымыз – сөз емес, іс-қимыл болсын», – деп жазды. Топтың алғашқы белсенділігі зорлық-зомбылықсыз формада жүзеге асты. WSPU сөздер айтумен және петицияларға қол қоюмен қатар, митингтер ұйымдастырды және «Әйелдер үшін дауыс» атты бюллетень шығарды. Топ сондай-ақ ресми үкіметтік сессиялармен сәйкес келу үшін, мысалы, Кэкстон-холлда «Әйелдер Парламенті» сериясын өткізді. 1905 жылдың 12 мамырында әйелдердің сайлау құқығына арналған заң жобасы кешіктірілгенде, Панкхёрст және басқа WSPU мүшелері Парламент ғимаратының сыртында наразылық акциясын өткізді. Полиция оларды бірден ғимараттан шығарып тастады, олар қайта жиналып, заң жобасын қабылдауды талап етті. Заң жобасы қайта жаңғыртылмағанымен, Панкхёрст оны белсенділіктің күшіне назар аударуға қабілеттілігін көрсеткен сәтті демонстрация деп санады. 1906 жылы Панкхёрст: «Біз, ақыры, саяси партия ретінде танылдық; енді біз саясаттың ортасындамыз және саяси күшпіз», – деді. Ұзақ уақыт өткен соң, оның үш қызы да WSPU-ге белсенді мүше болды. Кристабель 1905 жылдың қазанында Либералдық партияның отырысында полицейге түкіргені үшін тұтқындалды; Адела мен Сильвия бір жылдан кейін Парламент алдындағы наразылық акциясы кезінде тұтқындалды. Панкхёрст алғаш рет 1908 жылдың ақпанында премьер-министр Х.Х. Асквитке наразылық резолюциясын табыс ету үшін Парламентке кіруге тырысқанда тұтқындалды. Ол бұғаулауда айыпталып, алты аптаға түрмеге қамалды. Ол өзінің тұтқындалуының жағдайларына, соның ішінде жәндіктерге, азық-түлік жетіспеушілігіне және өзіне және басқаларға «жалғыздық және толық үнсіздік» жазасына қарсы шықты. Панкхёрст түрмеге қамауды әйелдердің сайлау құқығының маңыздылығын жариялау құралы ретінде қарастырды; 1909 жылдың маусымында ол полиция қызметкерін екі рет бетінен ұрып, оның тұтқындалуын қамтамасыз етті. Панкхёрст әйелдердің сайлау құқығы бекітілгенге дейін жеті рет тұтқындалды. 1908 жылдың 21 қазанында сотта сөйлеген сөзінде ол: «Біз мұнда заң бұзушылар ретінде емес, заң шығарушылар болу үшін келдік», – деді. Келесі келісім заңдары енгізілген кезде WSPU басшылары белсенді тактиканы тоқтатуды ұсынды. 1911 жылдың сәуір айында Айлин Престон Панкхёрсттің жүргізушісі болып тағайындалды, ол елді аралап, сайлау құқығы туралы хабарды таратуға көмектесті. 1912 жылдың наурыз айында екінші заң жобасы қауіпке ұшырады, ал Панкхёрст терезелерді сындырудың жаңа толқынына қосылды. Көлемді мүлік зақымдалғандықтан полиция WSPU кеңсесіне шабуыл жасады. Панкхёрст пен Эммелин Петик Лоуренс Олд Бейлиде сотталып, мүліктік зақымдауға қатысты сөз байласуда айыпты деп танылды. 1912 жылы ұйымның бас үйлестірушісі болған Кристабельді де полиция іздестірді. Ол Парижге қашып, WSPU стратегиясын сол жерден басқарды. Холлоуэй түрмесінде Эмелин Панкхёрст көрші камералардағы басқа суфражистердің жағдайын жақсарту үшін алғашқы аштық ереуілін өткізді; оған тез арада Петик Лоуренс және басқа WSPU мүшелері қосылды. Ол өзінің өмірбаянында аштық ереуілі кезінде мәжбүрлеп тамақтандырудың салдарынан болған жарақатты былай сипаттады: «Холлоуэй қорқыныш пен азапқа толы орынға айналды. Дәрігерлер ұяшықтан ұяшыққа барып, өздерінің қорқынышты міндеттерін атқара бергенде, күн сайын дерлік зорлық-зомбылық көріністері орын алды». Түрме қызметкерлері оның камерасына кіруге тырысқанда, Панкхёрст оның басына саз құмырасын көтеріп: «Егер сіздердің біреуіңіз осы камераға бір қадам жасаса, мен өзімді қорғаймын», – деп жариялады. Осы оқиғадан кейін Панкхёрстке одан әрі мәжбүрлеп тамақтандыруға тырысудан бас тартылды, бірақ ол заңды бұзуын тоқтатпады және түрмеге қамалғанда наразылық білдіру үшін аштықтан өлімге ұшырады. Келесі екі жыл ішінде ол көптеген рет тұтқындалды, бірақ денсаулығының нашарлығына байланысты бірнеше күннен кейін босатылды. Кейін Асквит үкіметі «Мысық пен тышқан» заңын қабылдады, ол аштық ереуілінен денсаулығы нашарлаған басқа суфражистерді де босатуға мүмкіндік берді. Түрме қызметкерлері WSPU басшысы мәжбүрлеп тамақтандырылса немесе түрмеде көптеген қиындықтарға тап болса туындауы мүмкін жағдайды сезінді. Дегенмен, полиция оны келісімдер кезінде және шеру кезінде тұтқындады. Ол полицияның мазақтауынан құтылу үшін түрлі киімдер киді, соңында WSPU полициядан қорғану үшін жақсы жаттығудан өткен әйелдерден құралған күзет жасады. Ол және басқа күзетшілер полицияның шабуылына ұшырады, нәтижесінде Панкхёрстті ұстауға тырысқанда зорлық-зомбылық оқиғалары орын алды. 1912 жылы WSPU мүшелері дауыс беру құқығын жеңу үшін өртеуді тағы бір тактика ретінде қабылдады. Премьер-министр Асквит Дублиндегі «Театр Рояль» театрына барғаннан кейін суфражист белсенділері Глэдис Эванс, Лиззи Бейкер, Мэри Лей және Мейбел Кэппер ұнтақ пен бензин қолданып жарылыс жасауға тырысты, нәтижесінде аз ғана зиян келді. Сол кеште Мэри Лей Джон Редмондтың (Ирландия парламенттік партиясының басшысы), қала әкімі мен Асквит отырған каретаға шабуыр лақтырды. Келесі екі жыл ішінде әйелдер Регент паркіндегі тамақтандыру ғимаратына, Кью бағындағы орхидеялар үйіне, пошта жәшіктеріне және пойыз вагонына өрт қойды. 1913 жылы Эмили Дэвисон Эпсом Дербисінде патшаның жылқысының астына өзінің денесін лақтырды. Оның қосылуына қатысқандардың 55 мыңнан астамы қатысты. Бұл қозғалысқа үлкен жариялылық жасады. Панкхёрст осы әйелдерге оның немесе Кристабельдің бұйрығы болмағанын растады, бірақ олар өртеуші суфражистерді қолдайтындарын хабарлады. Елдің түкпір-түкпірінде осыған ұқсас оқиғалар орын алды. Мысалы, WSPU мүшесінің бірі премьер-министрдің каретасына «Әйелдерге дауыс беру» деген жазуы бар кішкентай балтаны салды, ал басқа суфражистер парламент мүшелері пайдаланатын гольф алаңдарына осы ұранды күйдіріп жазды. 1914 жылы Мэри Ричардсон Панкхёрсттің түрмеде отыруына наразылық білдіре отырып, Веласкестің «Рокби Венері» суретін кесіп тастады.

By 1903, Pankhurst believed that years of moderate speeches and promises about women's suffrage from members of parliament (MPs) had yielded no progress. Although suffrage bills in 1870, 1886, and 1897 had shown promise, each was defeated. She doubted that political parties, with their many agenda items, would ever make women's suffrage a priority. She even broke with the ILP when it refused to focus on Votes for Women. It was necessary to abandon the patient tactics of existing advocacy groups, she believed, in favour of more militant actions. Thus on 10 October 1903 Pankhurst and several colleagues founded the Women's Social and Political Union (WSPU), an organisation open only to women and focused on direct action to win the vote. "Deeds," she wrote later, "not words, was to be our permanent motto." The group's early militancy took non violent forms. In addition to making speeches and gathering petition signatures, the WSPU organised rallies and published a newsletter called Votes for Women. The group also convened a series of "Women's Parliaments" for example, in Caxton Hall, to coincide with official government sessions. When a bill for women's suffrage was filibustered on 12 May 1905, Pankhurst and other WSPU members began a loud protest outside the Parliament building. Police immediately forced them away from the building, where they regrouped and demanded passage of the bill. Although the bill was never resurrected, Pankhurst considered it a successful demonstration of militancy's power to capture attention. Pankhurst declared in 1906: "We are at last recognized as a political party; we are now in the swim of politics, and are a political force." Before long, all three of her daughters became active with the WSPU. Christabel was arrested after spitting at a policeman during a meeting of the Liberal Party in October 1905; Adela and Sylvia were arrested a year later during a protest outside Parliament. Pankhurst was arrested for the first time in February 1908, when she tried to enter Parliament to deliver a protest resolution to Prime Minister H. H. Asquith. She was charged with obstruction and sentenced to six weeks in prison. She spoke out against the conditions of her confinement, including vermin, meagre food, and the "civilised torture of solitary confinement and absolute silence" to which she and others were ordered. Pankhurst saw imprisonment as a means to publicise the urgency of women's suffrage; in June 1909 she struck a police officer twice in the face to ensure she would be arrested. Pankhurst was arrested seven times before women's suffrage was approved. During her trial on 21 October 1908 she told the court: "We are here not because we are law breakers; we are here in our efforts to become law makers." As subsequent Conciliation Bills were introduced, WSPU leaders advocated a halt to militant tactics. Aileen Preston was appointed as Pankhurst's driver in April 1911, to drive her around the country to help spread the suffrage message. In March 1912, the second bill was in jeopardy and Pankhurst joined a fresh outbreak of window smashing. Extensive property damage led police to raid the WSPU offices. Pankhurst and Emmeline Pethick Lawrence were tried at the Old Bailey and convicted of conspiracy to commit property damage. Christabel, who by 1912 was the chief coordinator for the organisation, was also wanted by police. She fled to Paris, where she directed WSPU strategy in exile. Inside Holloway Prison, Emmeline Pankhurst staged her first hunger strike to improve conditions for other suffragettes in nearby cells; she was quickly joined by Pethick Lawrence and other WSPU members. She described in her autobiography the trauma caused by force feeding during the strike: "Holloway became a place of horror and torment. Sickening scenes of violence took place almost every hour of the day, as the doctors went from cell to cell performing their hideous office." When prison officials tried to enter her cell, Pankhurst raised a clay jug over her head and announced: "If any of you dares so much as to take one step inside this cell I shall defend myself." Pankhurst was spared further force feeding attempts after this incident, but she continued to violate the law and – when imprisoned – starve herself in protest. During the following two years she was arrested numerous times but was frequently released after several days because of her ill health. Later, the Asquith government enacted the Cat and Mouse Act, which allowed similar releases for other suffragettes facing ill health due to hunger strikes. Prison officials recognised the potential public relations disaster that would erupt if the popular WSPU leader were force fed or allowed to suffer extensively in jail. Still, police officers arrested her during talks and as she marched. She tried to evade police harassment by wearing disguises and eventually the WSPU established a jujutsu trained female bodyguard squad to physically protect her against the police. She and other escorts were targeted by police, resulting in violent scuffles as officers tried to detain Pankhurst. In 1912, WSPU members adopted arson as another tactic to win the vote. After Prime Minister Asquith had visited the Theatre Royal in Dublin, suffragette activists Gladys Evans, Lizzie Baker, Mary Leigh, and Mabel Capper attempted to cause an explosion using gunpowder and benzine, which resulted in minimal damage. During the same evening, Mary Leigh threw an axe at the carriage containing John Redmond (leader of the Irish Parliamentary Party), the Lord Mayor, and Asquith. Over the next two years women set fire to a refreshments building in Regent's Park, an orchid house at Kew Gardens, pillar boxes, and a railway carriage. Emily Davison threw herself under the Kings Horse at the Epsom Derby in 1913. Her funeral drew 55,000 attendees along the streets and at the funeral. This gave significant publicity to the movement. Although Pankhurst confirmed that these women had not been commanded by her or Christabel, they both assured the public that they supported the arsonist suffragettes. There were similar incidents around the country. One WSPU member, for example, put a small hatchet into the Prime Minister's carriage inscribed with the words: "Votes for Women," and other suffragettes used acid to burn the same slogan into golf courses used by MPs. In 1914, Mary Richardson slashed the Velasquez painting Rokeby Venus to protest against Pankhurst's imprisonment.

Қатыспау және жұмыстан босату

WSPU-ның мүлікті жоюға рұқсат беруі бірнеше маңызды мүшелердің кетіп қалуына себеп болды. Біріншілердің қатарында Эмелин Петик Лоуренс және оның күйеуі Фредерик болды. Олар ұйым жетекшілігінің негізгі мүшелері болған, бірақ мұндай қаупі бар тактиканың дұрыстығы туралы Кристабельмен келіспеушілікке тап болды. Канададан демалыстан оралғаннан кейін, Панкхерст оларды WSPU-дан қуған екенін білді. Екеуі де бұл шешімді қорқынышты деп санады, бірақ қозғалыста жарылысқа жол бермеу үшін Панкхерстті және ұйымды көпшілік алдында мақтауды жалғастырды. Сонымен бірге Эмелиннің қызы Адела да ұйымнан кетіп қалды. Ол WSPU-ның мүлікті жоюды қолдауына қарсы болды және социализмге көбірек назар аудару қажет деп ойлады. Аделаның отбасымен, әсіресе Кристабельмен қарым-қатынасы да осыған байланысты шиеленісті болды. Панкхерсттер отбасындағы ең терең дау 1913 жылдың қараша айында болды, ол кезде Сильвия социалистер мен кәсіби одақ өкілдерінің басқосуында кәсіби одақ ұйымдастырушысы Джим Ларкинды қолдап сөйледі. Ол WSPU-ның жергілікті бөлімшесі – Шығыс Лондондық суфражистер федерациясының (ELFS) мүшесі болды, ол социалистермен және ұйымдасқан еңбекпен тығыз байланыста болды. Еңбекші топтармен тығыз байланыс және Сильвияның Фредерик Петик Лоуренспен бірге сахнаға шығуы – ол да көпшілікке сөз сөйледі – Кристабельді оның әпкесі сайлау құқығы үшін күресте WSPU-ға қарсы топ құрып жатқанына көндірді. Бұл дау көпшілікке жария болды және WSPU, ILP және ELFS сияқты топтардың мүшелері қақтығысқа дайындалды. WSPU-дан қуылғаннан кейін Сильвия «сыртқы жаумен күрескенде, ішкі доспен соққы алатындай, жараланған сезімде болды». Қаңтар айында Сильвия Парижге шақырылды, онда Эмелин мен Кристабель күтіп отырды. Олардың анасы АҚШ-қа тағы бір сапардан оралған еді, ал Сильвия түрмеден жаңа ғана босатылған болатын. Үшеуі де шаршап, стрессте болды, бұл жағдайды одан әрі шиеленістірді. 1931 жылы жарық көрген «Сайлау құқығы үшін күрес» кітабында Сильвия Кристабельді ақылға сыймайтын тұлға деп сипаттайды, WSPU саясатын ұстанбағаны үшін оны кінәлайды: «Ол маған бұрылды. "Сенде өз ойларың бар. Бізге мұндай нәрсе керек емес, біз барлық әйелдердің нұсқауларды қабылдап, әскердей үйлесімді жүруін қалаймыз!" Тым шаршап, тым ауру болғандықтан, мен жауап бермедім. Мен оның қаталдығына қайғырып, қайғыға баттым. Оның автократияны мақтауы біз күресіп жатқан күрес, тіпті қазір түрмелерде жүріп жатқан қатал күреспен мүлдем үйлеспеді. Мен көптеген басқа адамдарды еске алдым, олар ұсақ-түйек дауларға байланысты шеттетілген. Анасының батасымен Кристабель Сильвияның тобына WSPU-дан бас тартуды бұйырды. Панкхерст ELFS-тің атауынан «суфражистер» сөзін алып тастауға көндіруге тырысты, өйткені ол WSPU-мен тығыз байланысты болды. Сильвия бас тартқаннан кейін анасы ашуланып, хат жазды: «Сен ақылға сыймайсың, әрқашан солай болдың және, менің ойымша, солай болып қаласың. Сен сондай болдың ғой! Егер біз мақұлдайтын атауды таңдағанда, біз сізді көпшілікке таныстырып, сіздің қоғамыңызды атау арқылы жариялай алатын едік. Енді сіз өзіңіздің жолыңызды таңдауыңыз керек. Өкінішке орай, сіз өзіңіздің қиындықтарыңызды басқалардың көзқарастарымен қатар, өзіңіздің көзқарастарыңызбен қарауға қабілетсіздігіңізбен тудырасыз. Мүмкін, уақыт өте келе сіз өмірде бәріміз де үйренуге тиіс сабақтарды үйренесіз». Жұмыссыз және болашағына бейсін Адела Панкхерст үшін де алаңдаушылық туғызды. Ол Аделаның Австралияға көшіп кетуін шешті және оның көшіп кету шығындарын төледі. Олар енді бірін-бірін көрген жоқ.

The WSPU's approval of property destruction led to the departure of several important members. The first were Emmeline Pethick Lawrence and her husband Frederick. They had long been integral members of the group's leadership but found themselves in conflict with Christabel about the wisdom of such volatile tactics. After returning from a vacation in Canada they found that Pankhurst had expelled them from the WSPU. The pair found the decision appalling, but to avoid a schism in the movement they continued to praise Pankhurst and the organisation in public. Around the same time, Emmeline's daughter Adela left the group. She disapproved of WSPU endorsement of property destruction and felt that a heavier emphasis on socialism was necessary. Adela's relationship with her family – especially Christabel – was also strained as a result. The deepest rift in the Pankhurst family came in November 1913 when Sylvia spoke at a meeting of socialists and trade unionists in support of trade union organiser Jim Larkin. She had been working with the East London Federation of Suffragettes (ELFS), a local branch of the WSPU which had a close relationship with socialists and organised labour. The close connection to labour groups and Sylvia's appearance on stage with Frederick Pethick Lawrence – who also addressed the crowd – convinced Christabel that her sister was organising a group that might challenge the WSPU in the suffrage movement. The dispute became public, and members of groups including the WSPU, ILP, and ELFS braced themselves for a showdown. After being dismissed from the WSPU, Sylvia felt "bruised, as one does, when fighting the foe without, one is struck by the friend within." In January Sylvia was summoned to Paris, where Emmeline and Christabel were waiting. Their mother had just returned from another tour of the US, and Sylvia had just been released from prison. All three women were exhausted and stressed, which added considerably to the tension. In her 1931 book The Suffrage Movement Sylvia describes Christabel as an unreasonable figure, haranguing her for refusing to toe the WSPU line:She turned to me. "You have your own ideas. We do not want that; we want all our women to take their instructions and walk in step like an army!" Too tired, too ill to argue, I made no reply. I was oppressed by a sense of tragedy, grieved by her ruthlessness. Her glorification of autocracy seemed to me remote indeed from the struggle we were waging, the grim fight even now proceeding in the cells. I thought of many others who had been thrust aside for some minor difference. With their mother's blessing, Christabel ordered Sylvia's group to dissociate from the WSPU. Pankhurst tried to persuade the ELFS to remove the word "suffragettes" from its name, since it was inextricably linked to the WSPU. When Sylvia refused, her mother switched to fierce anger in a letter:You are unreasonable, always have been & I fear always will be. I suppose you were made so! Had you chosen a name which we could approve we could have done much to launch you & advertise your society by name. Now you must take your own way of doing so. I am sorry but you make your own difficulties by an incapacity to look at situations from other people's point of view as well as your own. Perhaps in time you will learn the lessons that we all have to learn in life. Adela, unemployed and unsure of her future, had become a worry for Pankhurst as well. She decided that Adela should move to Australia, and paid for her relocation. They never saw one another again.

Әйелдер партиясы

1917 жылғы қарашада WSPU-дың апталық газеті WSPU әйелдер партиясына айналатынын жариялады. Он екі айдан кейін, 19 қарашада Лондонның Король сарайында Эммелин Панкхерст өзінің қызы Кристабель алдағы жалпы сайлауда олардың үміткері болатынын мәлімдеді, бұл әйелдердің үміткер ретінде тұңғыш рет қатыса алатын сайлау болды. Олар қай округте күресетіндігін айтпады, бірақ бірнеше күннен кейін Уилтширдегі Вестбери округі анықталды. Эммелин Кристабельге коалициялық қолдау көрсетілуін қамтамасыз ету үшін премьер-министр Дэвид Ллойд Джорджбен келіссөздер жүргізді. Алайда, осы келіссөздер өтіп жатқанда Панкхерстер назарын Стаффордширдегі Сметвикке бұрды. Коалиция бұрыннан-ақ жергілікті үміткер, майор Сэмюэл Нок Томпсонды бекіткен еді, бірақ консерваторлардың жетекшісі Бонар Лоу Томпсонды қанағаттандырып, сайлаудан бас тартуға көндірді. Маңыздысы, Кристабельге екі көшбасшыдан ресми қолдау хаты, яғни Коалиция купоны берілмеді. Содан кейін Кристабель еңбекші партиясының үміткері Джон Дэвисонмен тікелей бәсекелесіп, 775 дауыспен жеңіліске ұшырады. Әйелдер партиясы басқа сайлауларға қатыспады және көп ұзамай таратылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Эммелин мен Кристабель Германияның бүкіл адамзатқа қауіп төндіретінін және британ үкіметіне барлық адамның қолдауы қажет екенін түсінді. Олар WSPU-ны Еуропадағы соғыс аяқталғанға дейін күресшілердің барлық әрекеттерін тоқтатуға көндірді. Бұл наразылық пен қозғалысқа уақыт емес еді. Кристабель кейін былай деп жазды: «Бұл ұлттық күрес еді. Суфражистер ретінде біз ешқандай бағада бейбітшіл бола алмаймыз». Үкіметпен бітім орнатылып, WSPU-ның барлық тұтқындары босатылды, ал Кристабель Лондонға оралды. Эммелин мен Кристабель WSPU-ны соғыс күш-жігеріне бағыттап, жұмысты бастады. Британияға оралғаннан кейін алғашқы сөйлеген сөзінде Кристабель «неміс қатері» туралы ескертті. Ол жиналған әйелдерді француз әйелдерінің үлгісін ұстанғаны жөн деп кеңес берді, олар ер адамдар соғысқанда «елді қолдап, егін жинап, өнеркәсіпті жалғастыруға қабілетті». Сильвия мен Адела анасының соғысқа деген ынтасын бөліспеді. Олар бейбітшілдікке берілгендіктен, WSPU-ның үкіметке қолдау көрсетуін қабылдамады. Сильвияның социалистік көзқарасы соғыстың кедей солдаттар мен жұмысшыларды капиталистік олигархтардың пайдалануының тағы бір мысалы екеніне сендірді. Адела Австралияда соғысқа қарсы сөйледі және әскерге шақыруға қарсылығын жариялады. Эммелин Сильвияға қысқа хат жазып: «Сендер мен Аделаның қандай ұстанымда тұрғанын білгенім үшін ұяламын», - деді. WSPU мүшелерінің кейбіреулері үкіметке деген кенеттен берілген адалдыққа, басшылықтың әйелдерге дауыс беру үшін күрестің тоқтатылуына және ұйымның жаңа бағытына байланысты сайлау құқығы үшін жиналған қаражаттың басқарылуына наразылық білдірді. WSPU-дан екі топ бөлінді: Әйелдер әлеуметтік және саяси одағының суфражистері (SWSPU) және тәуелсіз әйелдер әлеуметтік және саяси одағы (IWSPU), екеуі де әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті жалғастыруға арналған. Панкхерст бұрын әйелдердің сайлау құқығы үшін жұмсаған күшін және шешімін соғыс күш-жігерін қолдауға жұмсады. Ол митингтер ұйымдастырды, үнемі сөйледі және әйелдердің жұмысқа орналасуына көмектесу үшін үкіметпен келіссөздер жүргізді, ал ерлер шетелде соғысқанда. Оны сол кезде қатты алаңдатқан тағы бір мәселе – соғыс нәтижесінде туған балалар, майдан шебінде әкелері бар жалғыз аналардан туған балалар. Панкхерст Кампден-Хиллде балаларды асырап алуға арналған үй құрды, онда Монтессори әдісімен балаларға білім беру жоспарланған. Кейбір әйелдер Панкхерстті некеден тыс туған балалардың ата-аналарына көмек көрсеткені үшін сынады, бірақ ол ашуланып, «кедейлер заңын қорғаушы ретінде өзі көрген» балалардың әл-ауқаты ғана маңызды екенін мәлімдеді. Алайда, қаражат жетіспеуіне байланысты үй жақын арада ханшайым Элисқа берілді. Панкхерст өзі төрт баланы асырап алды, олардың есімдерін Кэтлин Кинг, Флора Мэри Гордон, Джоан Пембридж және Элизабет Тюдор деп өзгертті. Олар Лондонда тұрды, онда ол көп жылдан бері алғаш рет Голланд-паркте тұрақты мекенжайға ие болды. 57 жасында және тұрақты табысы жоқ әйелдің төрт баланы тәрбиелеу ауыртпалығын қалай көтере алатыны туралы сұраққа Панкхерст: «Менің сүйіктім, мен неліктен қырық баланы алмағанымды таңғаламын», - деп жауап берді.

When the First World War began in August 1914, Emmeline and Christabel considered that the threat posed by Germany was a danger to all humanity, and that the British government needed the support of all men. They persuaded the WSPU to halt all militant suffrage activities until fighting on the European mainland ended. It was no time for dissent or agitation; Christabel wrote later: "This was national militancy. As Suffragists we could not be pacifists at any price." A truce with the government was established, all WSPU prisoners were released, and Christabel returned to London. Emmeline and Christabel set the WSPU into motion on behalf of the war effort. In her first speech after returning to Britain, Christabel warned of the "German Peril". She urged the gathered women to follow the example of their French sisters, who – while the men fought – "are able to keep the country going, to get in the harvest, to carry on the industries". Sylvia and Adela, meanwhile, did not share their mother's enthusiasm for the war. As committed pacifists, they rejected the WSPU's support for the government. Sylvia's socialist perspective convinced her that the war was another example of capitalist oligarchs exploiting poor soldiers and workers. Adela, meanwhile, spoke against the war in Australia and made public her opposition to conscription. In a short letter, Emmeline told Sylvia: "I am ashamed to know where you and Adela stand." Some WSPU members were outraged by this sudden rigid devotion to the government, the leadership's perceived abandonment of efforts to win the vote for women, and questions about how funds collected on behalf of suffrage were being managed with regard to the organisation's new focus. Two groups split from the WSPU: The Suffragettes of the Women's Social and Political Union (SWSPU) and the Independent Women's Social and Political Union (IWSPU), each dedicated to maintaining pressure toward women's suffrage. Pankhurst put the same energy and determination she had previously applied to women's suffrage into patriotic advocacy of the war effort. She organised rallies, toured constantly delivering speeches, and lobbied the government to help women enter the work force while men were overseas fighting. Another issue which concerned her greatly at the time was the plight of so called war babies, children born to single mothers whose fathers were on the front lines. Pankhurst established an adoption home at Campden Hill designed to employ the Montessori method of childhood education. Some women criticised Pankhurst for offering relief to parents of children born out of wedlock, but she declared indignantly that the welfare of children–whose suffering she had seen firsthand as a Poor Law Guardian–was her only concern. Due to lack of funds, however, the home was soon turned over to Princess Alice. Pankhurst herself adopted four children, whom she renamed Kathleen King, Flora Mary Gordon, Joan Pembridge and Elizabeth Tudor. They lived in London, where–for the first time in many years–she had a permanent home, at Holland Park. Asked how, at the age of 57 and with no steady income, she could take on the burden of bringing up four more children, Pankhurst replied: "My dear, I wonder I didn't take forty."

Ресей делегациясы

Панкхерст 1916 жылы Сербияның бұрынғы мемлекеттік хатшысы Чедомилж Миятовичпен бірге Солтүстік Америкаға сапар шекті. Олар АҚШ және Канадада айналып, қаржы жинап, АҚШ үкіметін Ұлыбритания мен оның канадалық және басқа да одақтастарына қолдау көрсетуге шақырды. Екі жылдан кейін, АҚШ соғысқа қатысқаннан кейін, Панкхерст АҚШ-қа оралды және әйелдер құқығы үшін күрескендерді – өздерінің белсенді әрекеттерін тоқтатпағандарын – дауыс беру мәселесіне қатысты іс-шараларды екінші орынға қойып, соғысқа қолдау көрсетуге үндеді. Ол сондай-ақ коммунистік бүлікшілдіктің Ресей демократиясына қауіп төндіретіні туралы алаңдаушылығын білдірді. 1917 жылдың маусым айында Ресей революциясы большевиктердің күшін арттырды, олар соғысты тоқтатуға шақырды. Панкхерсттің аудармадағы автобиографиясы Ресейде кеңінен таралды, ол ресей халқына ықпал ету мүмкіндігін сезді. Ол оларды Германияның бейбіт келісім шарттарын қабылдамауға көндіруді үміттенеді, себебі ол мұны Ұлыбритания мен Ресейдің мүмкін болатын жеңілісі деп қарады. Ұлыбритания премьер-министрі Дэвид Ллойд Джордж маусым айында Ресейге жасаған сапарына демеушілік етуге келісті. Ол бір жиынға: «Мен Петроградқа ағылшын халқының ресей халқына арналған дұғасымен келдім, сіздер өркениет пен бостандықтың тағдырына байланысты соғысты жалғастыра беріңіздер», – деді. Баспасөз реакциясы солшыл және оңшыл бағыттар арасында екіге бөлінді; біріншілері оны капитализмнің құралы ретінде бейнелесе, екіншілері оның терең патриотизмін мақтады. Тамыз айында ол Ресей премьер-министрі Александр Керенскиймен кездесті. Бұрын социалистік бағыттағы ILP ұйымымен белсенді қатысқанына қарамастан, Панкхерст солшыл саясатты ұнатпай бастады, бұл көзқарасы Ресейде болған кезде күшейді. Кездесу екі тарап үшін де қиын болды; ол Керенскийдің сол кездегі Ресей саясатын анықтаған таптық күресті түсіне алмады. Ол ағылшын әйелдерінің ресейлік әйелдерге үйрететін ештеңесі жоқ екенін айтып, әңгімені аяқтады. Кейін «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында Панкхерст Керенскийді «қазіргі заманның ең ірі алаяғы» деп атады және оның үкіметі «әлеуметтік өркениетті құрта алады» деді.

Pankhurst visited North America in 1916 together with the former Secretary of State for Serbia, Čedomilj Mijatović, whose nation had been at the centre of fighting at the start of the war. They toured the United States and Canada, raising money and urging the US government to support Britain and its Canadian and other allies. Two years later, after the US entered the war, Pankhurst returned to the United States, encouraging suffragettes there – who had not suspended their militancy – to support the war effort by sidelining activities related to the vote. She also spoke about her fears of communist insurgency, which she considered a grave threat to Russian democracy. By June 1917 the Russian Revolution had strengthened the Bolsheviks, who urged an end to the war. Pankhurst's translated autobiography had been read widely in Russia, and she saw an opportunity to put pressure on the Russian people. She hoped to convince them not to accept Germany's conditions for peace, which she saw as a potential defeat for Britain and Russia. UK Prime Minister David Lloyd George agreed to sponsor her trip to Russia, which she took in June. She told one crowd: "I came to Petrograd with a prayer from the English nation to the Russian nation, that you may continue the war on which depends the face of civilisation and freedom." Press response was divided between left and right wings; the former depicted her as a tool of capitalism, while the latter praised her devout patriotism. In August she met with Alexander Kerensky, the Russian Prime Minister. Although she had been active with the socialist leaning ILP in years past, Pankhurst had begun to see leftist politics as disagreeable, an attitude which intensified while she was in Russia. The meeting was uncomfortable for both parties; he felt that she was unable to appreciate the class based conflict driving Russian policy at the time. He concluded by telling her that English women had nothing to teach women in Russia. She later told the New York Times that Kerensky was the "biggest fraud of modern times" and that his government could "destroy civilisation."

Сайлау құқығының жетістігі (1918)

Ресейден оралғаннан кейін Панкхерст әйелдердің сайлауға қатысу құқығының ақыры іске асырыла бастағанын көріп, қуанды. 1918 жылғы Халықты өкілдік ету туралы заң ерлердің сайлау құқығына мүлік талаптарын алып тастады және 30 жастан асқан әйелдерге дауыс беру құқығын берді (біраз шектеулермен). Суфражистер мен суфражеткалар оның жақын арада қабылдануын тойлап, дайындық жүргізіп жатқанда, жаңа дау туды: әйелдердің саяси ұйымдары ерлер құрған ұйымдармен бірігуі керек пе? Көптеген социалистер мен орталықшылдар саясаттағы әр түрлі жыныстардың бірігуін қолдады, бірақ Эммелин мен Кристабель Панкхерст бөлек қалудың жақсырақ мүмкіндік екенін көрді. Олар WSPU-ны тек әйелдерге ғана ашық Әйелдер партиясы ретінде қайта құрды. Олардың пікірінше, әйелдер "ерлердің партиялық саяси машиналарын және дәстүрлерін сақтап, елге ең жақсы қызмет ете алады, олардың барлығына бірдей қанағаттандыруға жеткілікті емес". Партия тең неке заңдарын, тең еңбекақыны және әйелдерге тең жұмыс мүмкіндіктерін жақтады. Дегенмен, бұл мәселелер соғыстан кейінгі кезеңге қатысты. Соғыс жалғасып жатқанда Әйелдер партиясы Германияны жеңуде ешқандай келісім жасамайтындығын, Германиямен туыстық байланысы бар немесе бейбітшіл көзқарасты ұстанатын адамдарды үкіметтен қууды және еңбекшілер ереуілін болдырмау үшін жұмыс уақытын қысқартуды талап етті. Партия бағдарламасының бұл тармағы Панкхерсттің үнемі алаңдатып жүрген большевизмге деген қызығушылықты басуға бағытталған еді.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

1918 жылғы қарулы келісімнен кейінгі жылдары Панкхерст өзінің британдық бірліктің ұлттық көзқарасын насихаттауды жалғастырды. Ол әйелдердің мүмкіндіктерін арттыруға баса назар аударды, бірақ үкіметтік шенеуніктермен күресудің кезі аяқталды. Ол Британ империясының болуын және оның кеңеюін қорғады: "Кейбіреулер империя мен империализм туралы айтқанда, оны сынауға және ұялуға болатын нәрседей көреді. Біздің сияқты империяның мұрагерлері болу – үлкен мәртебе, зор аумақ, мол әлеуетті байлық. Егер біз осы байлықтың әлеуетін іске асыра алсақ, кедейлікті жоя аламыз, білімсіздікті құрта аламыз". Ол жылдар бойы Англия мен Солтүстік Американы аралап, Британ империясына қолдау көрсетіп, большевизмнің қатері туралы ескертіп отырды. Соғыстан кейін ол бірнеше жыл Бермудада және Америкада тұрды. Эммелин Панкхерст әйелдерге Парламентке сайлануға рұқсат беретін заң қабылданғанда қайтадан саяси науқандарға белсенді қатысты. Көптеген Әйелдер партиясының мүшелері Панкхерстті сайлауға шақырды, бірақ ол Кристабельдің жақсы кандидат екенін айтты. Ол қызы үшін талмай науқан жүргізіп, премьер-министр Ллойд Джорджтан қолдау сұрады және бірде жаңбыр астында құлшынысты сөз сөйледі. Кристабель еңбекші партияның үміткеріне аз айырмамен жеңіліп, қайта санауда 775 дауыс айырмашылығы анықталды. Бір биограф оны "Эммелиннің өміріндегі ең қатты қайғысы" деп атады. Әйелдер партиясы одан кейін көп ұзамай құлдырап кетті. Солтүстік Америкаға жасаған көптеген сапарларының нәтижесінде Панкхерст Канадаға деген қызығушылық танытты, ол бір сұхбатта "ерлер мен әйелдер арасындағы теңдік [онда] мен білетін басқа елдерге қарағанда көбірек сияқты" деді. 1922 жылы ол Канадаға "қонуға рұқсат" (канадалық мекенжайы бар британдық азамат мәртебесіне ие болу үшін қажетті шарт) сұрады және Торонтода үй жалдап алды, онда ол төрт асырап алған баласымен бірге көшіп барды. Ол жыныстық екіұстамалыққа қарсы күрескен және Панкхерст әйелдерге ерекше зиянды деп санайтын Канаданың венериялық аурулармен күрес жөніндегі ұлттық кеңесіне (CNCCVD) белсенді қатысты. Канададағы көптеген қоғамдық лекцияларында ол евгеникалық феминистік "расаны жақсарту" идеяларын да насихаттады және "ақыл-ойы кем" адамдарды міндетті түрде стерилизациялауды жақтаған Эмили Мерфимен бірге жиі сөз сөйледі. Батурст қаласындағы сапарында қала әкімі оған жаңа ғимаратты көрсетті, ол кейін "Құлаған әйелдер үйі" болып табылады. Панкхерст: "Ах! "Құлаған ерлер үйі" қайда?" деді. Бірақ көп ұзамай ол ұзақ канадалық қыстардан шаршап, ақшасы да бітті. 1925 жылдың соңында Англияға оралды. Лондонға келген соң Эммелинге Сильвия келді, ол анасын көп жылдан бері көрмеген еді. Олардың саясаты қазір өте өзгеше болды, ал Сильвия үйленбеген, итальяндық анархистпен бірге өмір сүрді. Сильвия олар кездескен кездегі отбасылық сүйіспеншілік сәтін, содан кейін олардың арасындағы қайғылы қашықтықты еске алды. Алайда, Эммелиннің асырап алған қызы Мэри кездесуді басқаша есіне алады. Оның айтуынша, Эммелин шай кесесін қойып, үнсіз бөлмеден шығып кетіп, Сильвияны көз жасымен қалдырды. Ал Кристабель дінін қабылдап, көп уақытын шіркеу жұмыстарына арнады. Британдық баспасөз бұрын біртұтас болған отбасының әртүрлі жолдарын кейде қысқасынан баяндады. 1926 жылы Панкхерст Консервативтік партияға қосылды және екі жылдан кейін Уайтчепель мен Сент-Джордж округінен Парламентке кандидат ретінде түсті. Оның ИЛП-ны жалындаған қолдаушыдан және терезелерді жарып тастайтын радикалдан Консервативтік партияның ресми мүшесіне айналуы көптеген адамдарды таңқалдырды. Ол: "Соғыстағы және Атлантиканың арғы жағындағы тәжірибем менің көзқарасымды айтарлықтай өзгертті", - деп қысқаша жауап берді. Оның өмірбаяндары бұл қадамның күрделірек болғанын айтады; ол әйелдерді күшейту және антикоммунизм бағдарламасына адал болды. Либералды және лейбористік партиялар да WSPU-де оларға қарсы жұмыс істегені үшін реніш білдірді, ал Консервативтік партия соғыстан кейін жеңіске жетіп, едәуір көпшілікке ие болды. Панкхерст Консервативтік партияға идеологиялық ұқсастықтан гөрі әйелдерге дауыс беру құқығын қамтамасыз ету үшін қосылған болуы мүмкін.

In the years after the 1918 Armistice, Pankhurst continued to promote her nationalist vision of British unity. She maintained a focus on women's empowerment, but her days of fighting with government officialdom were over. She defended the presence and reach of the British Empire: "Some talk about the Empire and Imperialism as if it were something to decry and something to be ashamed of. [I]t is a great thing to be the inheritors of an Empire like ours great in territory, great in potential wealth. If we can only realise and use that potential wealth we can destroy thereby poverty, we can remove and destroy ignorance." For years she travelled around England and North America, rallying support for the British Empire and warning audiences about the dangers of Bolshevism. After the war she lived in Bermuda and America for a couple of years. Emmeline Pankhurst also became active in political campaigning again when a bill was passed allowing women to run for the House of Commons. Many Women's Party members urged Pankhurst to stand for election, but she insisted that Christabel was a better choice. She campaigned tirelessly for her daughter, lobbying Prime Minister Lloyd George for his support and at one point delivering a passionate speech in the rain. Christabel lost by a very slim margin to the Labour Party candidate, and the recount showed a difference of 775 votes. One biographer called it "the bitterest disappointment of Emmeline's life." The Women's Party withered from existence soon afterward. As a result of her many trips to North America, Pankhurst became fond of Canada, stating in an interview that "there seems to be more equality between men and women [there] than in any other country I know." In 1922 she applied for Canadian "permission to land" (a prerequisite to status as a "British Subject with Canadian Domicile") and rented a house in Toronto, where she moved with her four adopted children. She became active with the Canadian National Council for Combating Venereal Diseases (CNCCVD), which worked against the sexual double standard which Pankhurst considered particularly harmful to women. In many of her public lectures across Canada, she also promoted eugenic feminist notions of "race betterment" and often gave speeches together with Emily Murphy, a prominent proponent compulsory sterilization for the "feeble minded." During a tour of Bathurst, the mayor showed her a new building which would become the Home for Fallen Women. Pankhurst replied: "Ah! Where is your Home for Fallen Men?" Before long, however, she grew tired of long Canadian winters, and she ran out of money. She returned to England in late 1925. Back in London Emmeline was visited by Sylvia, who had not seen her mother in years. Their politics were by now very different, and Sylvia was living, unmarried, with an Italian anarchist. Sylvia described a moment of familial affection when they met, followed by a sad distance between them. Emmeline's adopted daughter Mary, however, remembered the meeting differently. According to her version, Emmeline set her teacup down and walked silently out of the room, leaving Sylvia in tears. Christabel, meanwhile, had become a convert to Adventism and devoted much of her time to the church. The British press sometimes made light of the varied paths followed by the once indivisible family. In 1926 Pankhurst joined the Conservative Party and two years later ran as a candidate for Parliament in Whitechapel and St George's. Her transformation from a fiery supporter of the ILP and window smashing radical to an official Conservative Party member surprised many people. She replied succinctly: "My war experience and my experience on the other side of the Atlantic have changed my views considerably." Her biographers insist that the move was more complex; she was devoted to a programme of women's empowerment and anti communism. Both the Liberal and Labour parties bore grudges for her work against them in the WSPU, and the Conservative Party had a victorious record after the war and a significant majority. Pankhurst may have joined the Conservative Party as much to secure the vote for women as from ideological affinity.

Ауру және өлім

Панкхерсттің парламенттік науқаны денсаулығының нашарлауымен және Сильвияға қатысты соңғы даумен тоқтатылды. Ұзақ сапарлар, лекциялар, түрмеде болу және аштық ереуілдер оның күшін кетірді; шаршау мен ауру Панкхерст өмірінің қалыпты бөлігіне айналды. Бірақ 1928 жылдың сәуірінде Сильвияның некесіз бала туғандығы туралы жаңалық одан да қиын болды. Ол балаға әкесі, ИЛП-дегі серігі және WSPU-дан танысқан әріптестерінің құрметіне Ричард Кир Петик Панкхерст деп ат қойды. Эмелин АҚШ газеттерінде жарияланған, әдетте Кристабельге арналған "Мисс Панкхерст" деген хабарды оқып, тағы да қатты ренжіді. Газетте Сильвия "заңды некесіздік" азатталған әйелдер үшін ең орынды нұсқау екеніне сенетінін айтты. Панкхерст әрқашан құрмет тұтқан әлеуметтік қадір-қасиетке жасалған бұл бұзушылық қарт әйелді қатты құлатты. Жағдайды одан бетер нашарлатқан нәрсе – көптеген адамдар газеттегі "Мисс Панкхерст" Кристабельді білдіреді деп ойлады. Жаңалықты естігеннен кейін Эмелин күні бойы жылады; Парламентке сайлау науқаны осы оқиғамен аяқталды. Денсаулығы нашарлағаннан кейін Панкхерст Хэмпстедтегі емдеу үйіне көшті. Ол аштық ереуілі кезінде оны емдеген дәрігердің көмегін сұрады. Дәрігердің асқазанды соруы түрмеде жақсы сезінуіне көмектескен; медбикелер осындай емнің шогы оны қатты жаралап, ауыр тиеді деп ойлады, бірақ Кристабель анасының тілегін орындауға міндетті болды. Бірақ процедура жасалатын уақытта оның жағдайы нашарлап, ешкімнің жазылуына үміті қалмады. 1928 жылдың 14 маусымында Панкхерст 69 жасында қайтыс болды. Ол Лондонның Бромптон зиратына жерленді. Эмелин Панкхерсттің қазасы туралы хабар елдің барлық айманында және Солтүстік Америкада кеңінен тарады. 1928 жылдың 18 маусымында өткен жерлеу рәсіміне оның бұрынғы WSPU әріптестері және түрлі салаларда оның қасында жұмыс істегендер қатысты. Daily Mail газеті шеруді "аза күтіп тұрған армияның арасындағы өлген генерал" деп сипаттады. Әйелдер WSPU ленталары мен бантиктерін тағып, ұйымның туы Одақ туымен бірге көтерілді. Кристабель мен Сильвия бірге рәсімге келді, Сильвия баласымен бірге болды. Адела қатыспады. Әлемдік баспасөз оның әйелдердің дауыс беру құқығы үшін жасаған қажырлы еңбегін мойындады, тіпті оның еңбегіне қатысты пікірлер әртүрлі болса да. Нью-Йорк Herald Tribune оны "ХХ ғасырдың басындағы ең көрнекті саяси және әлеуметтік агитатор және әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестің басты тұлғасы" деп атады. Жерлеуден кейін көп ұзамай Панкхерсттің WSPU кезеңіндегі күзетшісі Кэтрин Маршалл оның ескерткіш мүсіні үшін қаражат жинауды бастады. 1930 жылдың көктемінде оның күш-жігері жеміс берді, ал 6 наурызда оның Виктория Тауэр бақтарындағы мүсіні ашылды. Бұрынғы премьер-министр Стэнли Болдуин ескерткішті халыққа ұсынғанда радикалдар, бұрынғы суфражистер мен ұлттық беделді тұлғалар жиналды. Сөз сөйлеген Болдуин: "Қайшылыққа жол бермеймін, Пэнкхерст ханым болашақ ұрпақтың қандай көзқарас танытуына қарамастан, мәңгілік атақ-даңқ ғибадатханасында өзіне орын алды" деді. Сильвия – бұл жиынға келген жалғыз Панкхерст қызы; Солтүстік Америкада гастрольде болған Кристабель дауыстап оқылған телеграмма жіберді. Маршалл күн тәртібін жоспарлағанда, оның пікірінше, Панкхерсттің өлімін тездеткен Сильвияны қасақана алып тастады. Тарихи Англия бұл мүсінді 5 ақпан 1970 жылы ІІ дәрежелі деп жариялады. Панкхерст мүсінін Парламент үйлерінен Регент паркіне орналасқан жеке Регент университетіне көшіру туралы ұсынысты 2018 жылдың шілдесінде Вестминстер қалалық кеңесінің жоспарлау бөліміне бұрынғы консервативті депутат сэр Нил Торн енгізді. Бұл ұсыныс 2018 жылдың қыркүйегінде кеңінен наразылық пен оған қарсы қоғамдық науқаннан кейін кері қайтарылды. Жобалық өтінімге 896 пікір келіп түсті, оның ішінде 887 қарсылық білдірді. 38 Degrees ұйымының мүсінді алып тастауға қарсы петициясына 180 839 адам қол қойды. Вестминстер сарайындағы Куратор кеңсесі мүсінді алып тастау жоспарына қатысты есеп дайындады. 2018 жылдың 22 тамызында жарияланған есепте "Эммелин мен Кристабель Панкхерст ескерткішінің маңызы зор, бірақ оның ІІ дәрежедегі тізімінде толыққанды мойындалмаған. Ескерткіштің ІІ дәрежелі болуына өтініш берілді. Бұл оның ерекше тарихы, көркемдік сапасы және Парламент үйлерінің жанында орналасуының маңыздылығы жағынан "ерекше қызығушылықтан артық" екендігіне негізделген. Ескерткішті Виктория Тауэр бақтарынан Регент паркіне көшіру ескерткіштің маңыздылығына және Вестминстер аббаттығы мен Парламент алаңының сақтау аймағына зиян келтіреді. Сондықтан ескерткішті көшіруге жоспарлау рұқсаты немесе тізімдегі ғимаратқа рұқсат берілмеуі керек". ХХ ғасырында Эмелин Панкхерсттің әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестегі рөлі қызу талқыланды, бірақ бірлікке келісімге қол жеткізілмеді. Оның қыздары Сильвия мен Кристабель осы күресте өткен уақыттары туралы әртүрлі пікірлер білдіретін кітаптар жазды – бірі сынап, екіншісі мақтап. Сильвияның 1931 жылғы "The Suffrage Movement" кітабында анасының Бірінші дүниежүзілік соғыстың басындағы саяси ұстанымын өз отбасына (әсіресе әкесіне) және қозғалысқа жасаған опасыздық деп сипаттады. Бұл WSPU және әсіресе Эмелин Панкхерсттің қиын адам ретіндегі беделін нығайтты. Кристабельдің 1959 жылы жарық көрген "Unshackled: The Story of How We Won the Vote" кітабында анасының жомарт және өзіне құрбан болатындығын баяндады, өзін ең қадірлі мақсаттарға толыққанды берді. Бұл Сильвияның шабуылдарына қарсы тұрып, пікірлердің қарама-қайшылығын жалғастырды; Панкхерст туралы зерттеулерде бейтарап және объективті бағалау сирек кездеседі. Жақында жарық көрген өмірбаяндық еңбектерде тарихшылар Эмелин Панкхерсттің белсенділігі қозғалысқа көмектесті ме, әлде зиян келтірді ме деген мәселеде әртүрлі пікірде екендіктерін көрсетеді. 2002 жылы Панкхерст BBC жүргізген "100 ең ұлы британдықтар" дауыс беруде 27-орынды иеленді. 2006 жылы Англия мұражайы Панкхерст пен оның қызы Кристабельдің ескерткіш тақтасын Лондонның Кенсингтон және Челси округіндегі 50 Clarendon Road, Notting Hill W11 3AD мекенжайындағы үйіне орнатты, онда олар тұрған. 2016 жылдың қаңтарында халықтың дауыс беруі нәтижесінде Хейзел Ривз салған Эмелин Панкхерст мүсіні 2019 жылы Манчестерде ашылатыны жарияланды, бұл оны соңғы 100 жылда қаланың ең алғашқы әйел мүсініне айналдырды. Мүсін 2018 жылдың 14 желтоқсанында ашылды, британдық әйелдердің 1918 жылғы Ұлыбритания парламенттік сайлауында алғаш рет дауыс беруге құқық алған күніне орай. Оның есімі мен бейнесі және оның қыздары сияқты 58 басқа әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күрескендерінің есімдері 2018 жылы ашылған Лондонның Парламент алаңындағы Миллисент Фосетт мүсінінің тұғырына қашап жазылған. Манчестердегі Wellacre Academy мектебінің бірі оның атымен аталады. Эмелин Панкхерсттің шөбересі, Сильвия Панкхерсттің немересі Хелен Панкхерст әйелдердің құқығы үшін жұмыс істейді. Ол қызымен бірге әйелдердің құқықтарын қорғайтын Olympic Suffragettes ұйымын құрды. Панкхерст көптеген мәдени еңбектерде пайда болды. 1974 жылы BBC телеарнасында көрсетілген "Shoulder to Shoulder" телесериалында Панкхерст рөлін Сиан Филлипс ойнады. 2015 жылы түсірілген "Suffragette" фильмінде Панкхерст рөлін Мерил Стрип сомдады.

Pankhurst's campaign for Parliament was preempted by her ill health and a final scandal involving Sylvia. The years of touring, lectures, imprisonment and hunger strikes had taken their toll; fatigue and illness became a regular part of Pankhurst's life. Even more painful, however, was the news in April 1928 that Sylvia had given birth out of wedlock. She had named the child Richard Keir Pethick Pankhurst, in memory of her father, her ILP comrade, and her colleagues from the WSPU respectively. Emmeline was further shocked to see a report from a newspaper in the US that declared that "Miss Pankhurst" – a title usually reserved for Christabel – boasted of her child being a triumph of "eugenics", since both parents were healthy and intelligent. In the article, Sylvia also spoke of her belief that "marriage without legal union" was the most sensible option for liberated women. These offences against the social dignity which Pankhurst had always valued devastated the elderly woman; to make matters worse, many people believed the "Miss Pankhurst" in newspaper headlines referred to Christabel. After hearing the news, Emmeline spent an entire day crying; her campaign for Parliament ended with the scandal. As her health deteriorated, Pankhurst moved into a nursing home in Hampstead. She requested that she be treated by the doctor who attended to her during her hunger strikes. His use of the stomach pump had helped her feel better while in prison; her nurses were sure that the shock of such treatment would severely wound her, but Christabel felt obliged to carry out her mother's request. Before the procedure could be carried out, however, she fell into a critical condition from which none expected her to recover. On Thursday, 14 June 1928, Pankhurst died at the age of 69. She was interred in Brompton Cemetery in London.]] News of Emmeline Pankhurst's death was announced around the country, and extensively in North America. Her funeral service on 18 June 1928 was filled with her former WSPU colleagues and those who had worked beside her in various capacities. The Daily Mail described the procession as "like a dead general in the midst of a mourning army". Women wore WSPU sashes and ribbons, and the organisation's flag was carried alongside the Union Flag. Christabel and Sylvia appeared together at the service, the latter with her child. Adela did not attend. Press coverage around the world recognised her tireless work on behalf of women's right to vote – even if they did not agree on the value of her contributions. The New York Herald Tribune called her "the most remarkable political and social agitator of the early part of the twentieth century and the supreme protagonist of the campaign for the electoral enfranchisement of women." Shortly after the funeral, one of Pankhurst's bodyguards from her WSPU days, Catherine Marshall, began raising funds for a memorial statue. In spring 1930 her efforts bore fruit, and on 6 March her statue in Victoria Tower Gardens, next to and gesturing towards the Houses of Parliament, was unveiled. A crowd of radicals, former suffragettes, and national dignitaries gathered as former Prime Minister Stanley Baldwin presented the memorial to the public. In his address, Baldwin declared: "I say with no fear of contradiction, that whatever view posterity may take, Mrs. Pankhurst has won for herself a niche in the Temple of Fame which will last for all time." Sylvia was the only Pankhurst daughter in attendance; Christabel, touring North America, sent a telegram which was read aloud. While planning the agenda for the day, Marshall had intentionally excluded Sylvia, who in her opinion had hastened Pankhurst's death. Historic England listed the statue as Grade II on 5 February 1970. A proposal to move the statue of Pankhurst away from the Houses of Parliament to the private Regent's University London in Regent's Park was submitted to Westminster City Council planning department in July 2018 by former Conservative MP Sir Neil Thorne. This proposal was withdrawn in September 2018 after widespread anger and a public campaign against it. The planning application received 896 comments, 887 of them objections. A 38 Degrees petition against the removal of the statue attracted 180,839 signatures. The Curator's Office at the Palace of Westminster commissioned a report into the plan to remove the statue. Published on 22 August 2018, it concluded 'The Memorial to Emmeline and Christabel Pankhurst is of high significance, which is not fully recognised through its listing at Grade II. An application has been made to Historic England to upgrade the memorial to Grade II*. This is based on it having 'more than special interest', in terms of its unique history, its artistic quality and the importance of its setting next to the Houses of Parliament. This proposal to move the memorial from Victoria Tower Gardens to Regent's Park would cause substantial harm to the significance of the memorial, as well has harm to the Westminster Abbey and Parliament Square Conservation Area The proposal to move the memorial, therefore, should not be granted planning permission or listed building consent. During the twentieth century Emmeline Pankhurst's value to the movement for women's suffrage was debated passionately, and no consensus was achieved. Her daughters Sylvia and Christabel weighed in with books, scornful and laudatory respectively, about their time in the struggle. Sylvia's 1931 book The Suffrage Movement describes her mother's political shift at the start of the First World War as the beginning of a betrayal of her family (especially her father) and the movement. It set the tone for much of the socialist and activist history written about the WSPU and particularly solidified Emmeline Pankhurst's reputation as an unreasonable autocrat. Christabel's "Unshackled: The Story of How We Won the Vote," released in 1959, paints her mother as generous and selfless to a fault, offering herself completely to the most noble causes. It provided a sympathetic counterpart to Sylvia's attacks and continued the polarised discussion; detached and objective assessment has rarely been a part of Pankhurst scholarship. Recent biographies show that historians differ about whether Emmeline Pankhurst's militancy helped or hurt the movement; In 2002, Pankhurst was placed at number 27 in the BBC's poll of the 100 Greatest Britons. In 2006, a blue plaque for Pankhurst and her daughter, Christabel was placed by English Heritage at 50 Clarendon Road, Notting Hill, London W11 3AD, Royal Borough of Kensington and Chelsea, where they had lived. In January 2016, following a public vote, it was announced that Rise up, Women, a statue of Emmeline Pankhurst by Hazel Reeves, would be unveiled in Manchester in 2019, making her the first woman to be honoured with a statue in the city since Queen Victoria more than 100 years ago. The statue was unveiled on 14 December 2018, one hundred years after British women were first able to vote in the 1918 United Kingdom general election. Her name and image and those of 58 other women's suffrage supporters including her daughters are etched on the plinth of the statue of Millicent Fawcett in Parliament Square, London that was unveiled in 2018. One of the 'houses' at Wellacre Academy in Manchester is named after her. Helen Pankhurst, the great granddaughter of Emmeline Pankhurst and the granddaughter of Sylvia Pankhurst, works for women's rights. Along with her daughter, she founded Olympic Suffragettes, which campaigns on a number of women's rights issues. Pankhurst has appeared in several works of popular culture. In the 1974 BBC television miniseries Shoulder to Shoulder, Pankhurst is played by Siân Phillips. In the 2015 film Suffragette, Pankhurst is played by Meryl Streep.