Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Морфинан - психоактивті дәрілердің үлкен химиялық класының прототиптік химиялық құрылымы, оның ішінде опиатты анальгетиктер, жөтелді басушылар және диссоциативті галлюциногендер бар. Типтік мысалдарға морфин, кодеин және декстрометорфан (DXM) сияқты қосылыстар жатады. Молекулалық құрылымы ұқсас болғанына қарамастан, морфиннің әртүрлі түрлерінің фармакологиялық профилі мен әрекет механизмі айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін. Олар μ опиоидты рецепторлардың агонисттері (анальгетиктер) немесе NMDA рецепторларының антагонисттері (диссоциативтер) ретінде жұмыс істейді.
Morphinan is the prototype chemical structure of a large chemical class of psychoactive drugs, consisting of opiate analgesics, cough suppressants, and dissociative hallucinogens, among others. Typical examples include compounds such as morphine, codeine, and dextromethorphan (DXM). Despite related molecular structures, the pharmacological profiles and mechanisms of action between the various types of morphinan substances can vary substantially. They tend to function either as μ opioid receptor agonists (analgesics), or NMDA receptor antagonists (dissociatives).
Құрылымы
Морфинанның ядролық құрылымы фенантреналық, А сақинасы ароматты болып қала береді, ал В және С сақиналары қанықтырады, ал қосымша азотты құрайтын алты мүшелі, қаныққан сақинасы, D сақинасы, ядроның 9 және 13 көміртектеріне қосылады, ал азот композиттің 17 позициясында болады. Морфина, кодеин және тебаин сияқты морфинаға ұқсас табиғи опиаттардың негізгілері - тебаиннің терапиялық қасиеті жоқ (осы препарат сүтқоректілерде ұстап қалуларды тудырады), бірақ ол кем дегенде төрт жартылай синтетикалық агонисттерді, соның ішінде гидрокодон, гидроморфон, оксикодон және оксиморфон, сондай-ақ опиоид антагонист - налоксонды өнеркәсіптік өндіру үшін арзан шикізат ретінде қолданылады.
Morphinan has a phenanthrene core structure with the A ring remaining aromatic and the B and C rings being saturated, and an additional nitrogen containing, six membered, saturated ring, the D ring, being attached to carbons 9 and 13 of the core, and with the nitrogen being at position 17 of the composite. Of the major naturally occurring opiates of the morphinan type—morphine, codeine and thebaine—thebaine has no therapeutic properties (it causes seizures in mammals), but it provides a low cost feedstock for the industrial production of at least four semi synthetic opiate agonists, including hydrocodone, hydromorphone, oxycodone and oxymorphone, and the opioid antagonist naloxone.
Құрылым мен қызмет арасындағы байланыс
Морфинандардың физиологиялық мінез-құлқы (табиғи және жартылай синтетикалық туындылары) ароматты А сақинасымен, азотты құрайтын D сақинасымен және осы екі сақина арасындағы "көпір" ядроның 9, 10 және 11 көміртектерімен, D сақинасы "ортасында" ядромен (леворотациялық) байланысты деп есептеледі. Әдетте морфинанның 3-ші және 6-шы көміртектегі туындыларында кіші топтар кездеседі. Көптеген осындай туындыларда 4 және 5 көміртектер арасындағы эпоксидтік топ бар (яғни 4,5α эпоксидтік), осылайша E сақинасын құрайды. Азоттың 17- ге кейбір ірі топтарды ауыстыру опиоид агонистін опиоид антагонистке айналдырады, оның ең маңыздысы налоксон, ол опиоид агонистінің қасиеттері жоқ селективті емес опиоид антагонист (" үндемейтін " антагонист). Сонымен қатар, 6- көміртектегі кейбір аса ірі топтарды ауыстыру налоксонды орталықтан іріктеп алатын антагонисттік қасиеттері жоқ перифериялық іріктеп алатын опиоид антагонистке (налоксегол) айналдырады. 6 және 14 көміртектер арасындағы екі көміртекті көпірдің (мысалы, 6,14 этан немесе 6,14 этен) қосылуы және С сақинасын едәуір бұрмалайтын, морфинмен салыстырғанда, эторфин және басқалар сияқты, потенцияны 1000-ден 10000 есеге дейін немесе одан да көп көтеруге болады. Салыстырмалы қуат С сақинаның бұрмалану дәрежесімен байланысты деп есептеледі және бұл топ α,α диметил 6,14 этеносы болатын дипренорфинде ең жоғары болуы мүмкін. Дипренорфин (M5050) - эторфин (M99) антагонистінің ұсынылатын түрі, бірақ ол таза опиоид антагонист емес (яғни ол сондай- ақ әлсіз опиоид агонист), сондықтан налоксон опиоидты препаратты артық дозалаудың күдікті жағдайларында маңызды терапиялық құрал болып қалады. Сондай-ақ Бентли қосындыларын қараңыз. Егер D сақинасы өзектің астында (декстроротациялық) болса, анальгетикалық және эйфориялық қасиеттер жойылады немесе күрт төмендейді, бірақ жөтелді басу қасиеттері сақталады, декстрометорфан сияқты.
The physiological behavior of morphinans (naturally occurring and semi synthetic derivatives) is thought to be associated with the aromatic A ring, the nitrogen containing D ring and the "bridge" between these two rings formed by carbons 9, 10 and 11 of the core, with the D ring "above" the core (levorotatory). Small groups are usually found on morphinan derivatives at carbons 3 and 6. Many such derivatives have an epoxy group between carbons 4 and 5 (i. e., 4,5α epoxy), thereby forming an E ring. The substitution of certain bulky groups on nitrogen 17 converts an opioid agonist into an opioid antagonist, the most important of which is naloxone, a non selective opioid antagonist with no opioid agonist properties whatsoever ("silent" antagonist). Additionally, substitution of certain very bulky groups on carbon 6 converts naloxone into a peripherally selective opioid antagonist with no centrally selective antagonist properties (naloxegol). The addition of a two carbon bridge between carbons 6 and 14 (e. g., 6,14 ethano, or 6,14 etheno), and which significantly distorts the C ring, may increase potency 1,000 to 10,000 times, or greater, compared to morphine, as in etorphine, and others. The relative potency is thought to be associated with the degree of distortion of the C ring, and is perhaps greatest in diprenorphine, where this group is α,α dimethyl 6,14 etheno. Diprenorphine (M5050) is the recommended etorphine (M99) antagonist, but it is not a pure opioid antagonist (i. e., it is also a weak opioid agonist), so naloxone remains a significant therapeutic tool in suspected cases of opioid overdose. See also Bentley compounds. If the D ring is "below" the core (dextrorotatory), the analgesic and euphoric properties are eliminated or are dramatically reduced, but the cough suppressant property is retained, as in dextromethorphan.