Кіріспе

Неміс суретшісі (18241911) басқа адамдар сол атымен белгілі Иоганн Михаэль Фердинанд Генрих Хофманн (1824 жылы 19 наурыз - 1911 жылы 23 маусым) - 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы неміс суретшісі. Ол неміс суретшісі Людвиг фон Хофманның ағасы еді. Дармштадтта дүниеге келіп, Дрезденде қайтыс болды. Ол Иса Мәсіхтің өмірін суреттеген көптеген суреттерімен танымал.

Өмір

Генрих Хофманн өнерге қызығушылық танытқан отбасында өскен. Оның әкесі, адвокаты Генрих Карл Хофман (1795-1845) акварельмен сурет салған, анасы Софи Хофман, тумасы Вольгард (1798-1854) үйленер алдында өнер сабақтарын берген, ал оның төрт ағасы өнерге талантты болған. Алайда Генрих үшін өнер тек кәсіп қана емес, өмірінің орталығы болды. Хофманн өзінің алғашқы өнер сабақтарын Дармштадт қаласындағы мыс оюшы Эрнст Раухтан алған. 1842 жылы Дюссельдорфтағы өнер академиясына түсіп, Теодор Хильдебрандт сурет сабағына қатысады. Кейіннен ол Вильгельм фон Шадоу студиясына қабылданды және сол жерде ол өзінің алғашқы үлкен суретін жасады: Лангобардтардың патшасы Альбоин өмірінен бір көрініс. Содан кейін ол өнертануды жандандыру үшін Нидерланды мен Францияға барды. 1846 жылы Хофман Антверпендегі өнер академиясына барды. Мюнхенде ұзақ уақыт болғаннан кейін ол 1848 жылы Дармштадтқа оралды. Сол кезде ол портреттерді сурет салудың қарқынды кезеңін бастады. Жас суретші отбасының саяси қызметі сол кездегі беделді адамдарға көп жол ашқанын байқайды. Бұл оған Генрих фон Гагерннің екі портреті мен Юстус фон Либиктің бір портреті (бұл портрет қазір Ұлыбритания королевасының иелігінде) жасауға мүмкіндік берді. 1851 жылы Хофман Дрездендегі өнер галереясына барып қайтты. 1853 жылы ол Прагаға Доктора Биердің портреті үшін сапар шекті, ол Крест ерлер бауырластығының Ұлы Ұлы ұстазы. 1853 жылы Хофман Дармштадтқа оралды, ал 1854 жылдың басында оның сүйікті анасы қайтыс болды. Ол қыздың өліміне қатты қайғырып, алғашқы үлкен діни туындысын - Мәсіхтің жерленуін суретке түсірді. 1854 жылдың күзінде ол Италияға сапар шегеді. Оның алғашқы ұзақ аялдамасы Венецияда болды және ол сол уақытты Джорджоне, Беллини және Джиоттаны (жақын Падуада) зерттеу үшін пайдаланды. Флоренцияға барып, екі ай қалады, содан кейін 1855 жылы қаңтарда Римге барады. Отбасымен толық хат алысуы мен күнделікті жазбалары сол кездегі сурет салу тәсілін көрсетеді. Ол антикалық, христиандық және қайта өрлеу дәуіріндегі сурет туындыларына қатты қызығады. Римге келгеннен кейін көп ұзамай ол Пётр фон Корнелиуспен танысты (1783-1867) және жиі оған баратын. 1854 жылы "Исаның тұтқындалуы" атты шедеврын жазған кезде, Корнелиус бұл шығармаға қызығушылық танытып, 4 жыл бойы Хофманның кеңестері мен сынымен бірге болды. 1858 жылы картина аяқталып, Дармштадттағы Ұлы герцогтік өнер галереясы сатып алды. (Бұл әлі де бар, бірақ көрмеде емес, бірақ Хессский Ландесмузейінің мұрағатында.) 1858 жылы Хофман Дармштадтқа оралып, келесі жылы Элизабет Вернерге үйленді. Олардың балалары болмады. Енді портреттерді суретке түсірудің тағы бір кезеңі басталды. Сонымен қатар Хофманн Обермёрлендегі (Гессен) шіркеу үшін үлкен құрбандық үстелінің бейнесін жасады: Мәсіх Баласы мен елшілер Пауыл мен Петірмен бірге Мадонна. Кейіннен Væggerløse шіркеуінің (Дания) құрбандық үстелінің кескіні: "Құтқарылған Мәсіх" деп суреттелген. 1862 жылы Хофман әйелімен Дрезденге көшіп барды. Ол өзін көбірек діни суреттер жанрына арнады. 1870 жылы Генрих Хофман Дрездендегі өнер академиясының профессоры Иоганн Карл Баердің орнын басушы болып тағайындалды, ол қазірдің өзінде құрметті мүшесі болды. 1872 жылы король Иоганн оған Ұлы алтын медаль сыйлады, кейіннен король Альберт Альбрехт медальын берді. 1891 жылы Хофманның әйелі қайтыс болды, көп ұзамай ол Дрездендегі өнер академиясынан кетіп қалды. Академияда жұмыс істеуді тоқтатса да, жеке өмірінде 1911 жылы 23 маусымда қайтыс болғанға дейін көптеген өнер туындыларын жасауды жалғастырғаны оның хаттарынан анық.

Шығармалар құрамы

Хофманның ең танымал төрт туындысы Нью-Йорктегі Риверсайд шіркеуінде: Христос және бай жас билеуші, Гетсиманидегі Христос, Храмдағы Христос және Мәсіхтің бейнесі. Риверсайд шіркеуінің мәліметінше, Гетсиманидегі Мәсіхтің суреті әлемдегі ең көп көшірілген суреттердің бірі екендігі сөзсіз. Хофманның діни шығармашылығының маңыздылығы соңғы жылдары артты. Оның шығармаларының танымалдылығы арта түсуінің бір себебі - "Иса Мәсіхтің екінші келуі" атты Иса Мәсіхтің өмірін бейнелейтін суреттер мен қарындаш суреттерінің жариялануы, Крия Йога ілімдерін Батысқа жеткізуге жауапты "Өзін-өзі тану" қауымдастығының негізін қалаушы Парамаханса Йогананданың Ізгі хабарды түсіндіруі. Генрих Хофманн өз заманының ең көрнекті суретшілерінің бірі болды. "The Sunday Strand" - сол кездегі өте танымал британдық журнал - оны қазіргі заманғы ең ықпалды неміс суретшісі деп атайды. Хофманның сурет салу стилі өзіндік ерекшелігімен қатар, ол өзінің шығармашылығын ескі неміс, голланд және итальян шеберлерінің дәстүрлі өнеріне негіздеді. Римде жүргенде ол назареттіктермен байланысқа түсті, әсіресе Корнелийдің ықпалы арқылы, бірақ өмір бойы ол Ренессанстың ұлы үлгілеріне адал болды. Хофманның шығармашылығында діни суреттер басты орын алады, сонымен қатар ол мифологиялық және тарихи тақырыптарды бейнелейтін көптеген портреттер мен суреттер жасаған.