Макс Либерман: Германиялық импрессионист суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Max Liebermann
Макс Либерманн – неміс суретшісі, Еуропадағы импрессионизмнің көрнекті өкілі. Берлинде тұрған, француз импрессионистерін жинаған суретші туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс суретшісі (1847–1935)
German painter (1847–1935)
Макс Либерманн (20 шілде 1847 – 8 ақпан 1935) – неміс суретшісі және гравюрашы, Германия мен континенттік Еуропадағы импрессионизмнің басқарушыларының бірі. Суретшілік қызметімен қатар, ол француз импрессионистерінің маңызды коллекциясын жинады. Еврей банкирінің ұлы Либерманн Веймар, Париж және Нидерландыда сурет өнерін оқыды. Біраз уақыт Мюнхенде тұрып, жұмыс істегеннен кейін, 1884 жылы Берлинге оралды және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Кейіннен ол буржуазияның көріністерін, сондай-ақ Ванзе көлінің жанындағы бағының элементтерін суреттерінің мотивтері ретінде таңдады. Ол портреттерімен әйгілі болды, жылдар бойы 200-ден астам тапсырыс бойынша сурет салды, оның ішінде Альберт Эйнштейн мен Пауль фон Гинденбургтің портреттері де бар. Отбасы реформалық қауымдастықтағы діни қызметтерге қатысып, әкесінің дәстүрлі өмір салтынан көбінесе бас тартты. Либерманн үйінде кең залдар мен көптеген жатын бөлмелері болғанымен, ата-анасы үш ұлын бір бөлмеде ұйықтауға ынталандырды. Сырттан бақылау үшін қабырғаға әйнек терезе орнатылған. 1859 жылы Луи Либерманн әйеліне майлы сурет салуды тапсырғанда, Макс Либерманн анасын суретші Антония Волкмарға ертіп барды. Ол көңілі толмағандықтан, қалам сұрап, сурет салуға кірісті. Антония Волкмар қартайған шағында да Либерманнды ашқанымен мақтанды. Ата-анасы сурет салуға ықылас танытпады, бірақ олардың ұлы оқудан бас тартпады. Мектептен кейін Макс Эдуард Холбейн мен Карл Стеффекктен жеке сурет салу сабақтарын алды. Отбасында Макс аса зиялы деп есептелмеді. Мектепте ол жиі ойға батып, мұғалімдердің сұрақтарына орынсыз жауаптар берді. Бұл сыныптастарының оны мазақтауына себеп болды, ол денсаулығы нашарлағанда ауруға шалдыққандай болып, жасырынды. Ата-анасы оған қамқорлық жасады, бірақ олардың үлкен ұлы, "ақылды" Георгқа деген құрметі зор екенін білді. Макстың сурет салуға деген қабілеті ата-анасына көп әсер етпеді: оның туындылары алғаш рет жарияланғанда, әкесі 13 жасар ұлына оларға Либерманн деген есіммен қол қоюға тыйым салды. Луи Либерманн ұлдарына орта мектеп ретінде Фридрихвердерш гимназиясын таңдады, онда Бисмарктің ұлдары оқыған. 1862 жылы 15 жасар Макс жас социалист Фердинанд Лассальдың шарасына қатысты, оның құштарлықпен айтқан идеялары миллионердің ұлын таң қалдырды. 1866 жылы Макс Либерманн орта мектепті бітірді.
Max Liebermann (20 July 1847 – 8 February 1935) was a German painter and printmaker, and one of the leading proponents of Impressionism in Germany and continental Europe. In addition to his activity as an artist, he also assembled an important collection of French Impressionist works. The son of a Jewish banker, Liebermann studied art in Weimar, Paris, and the Netherlands. After living and working for some time in Munich, he returned to Berlin in 1884, where he remained for the rest of his life. He later chose scenes of the bourgeoisie, as well as aspects of his garden near Lake Wannsee, as motifs for his paintings. Noted for his portraits, he did more than 200 commissioned ones over the years, including of Albert Einstein and Paul von Hindenburg. The family attended church services in the reform community and increasingly turned away from the more orthodox way of life of their grandfather. Although the Liebermanns' house had large salons and numerous bedrooms, the parents encouraged their three sons to sleep in a common room. This was also provided with a glass window in the wall so that the schoolwork could be supervised from outside. When Louis Liebermann commissioned his wife to paint an oil painting in 1859, Max Liebermann accompanied his mother to the painter Antonie Volkmar [de]. Out of boredom, he asked for a pen and began to draw. Even as an old woman, Antonie Volkmar was proud to have discovered Liebermann. His parents were not enthusiastic about painting, but at least in this case their son did not refuse to attend schools. On his afternoons off school, Max received private painting lessons from Eduard Holbein and Carl Steffeck. In the family, Max was not considered particularly intelligent. At school, his mind often wandered, and he gave inappropriate answers to questions his teachers asked him. This resulted in teasing from classmates which became unbearable for him, so that he took refuge several times in supposed illnesses. His parents showed him affection and support, but he was aware of their greater regard for his older, more "sensible" brother Georg. Max's talent for drawing did not mean much to his parents: When his works were first published, the father forbade the 13 year old from signing the name Liebermann on them. As a secondary school, Louis Liebermann chose the Friedrichwerdersche Gymnasium for his sons, where the sons of Bismarck had studied. In 1862, 15 year old Max attended an event by the young socialist Ferdinand Lassalle, whose passionate ideas fascinated the millionaire's son. In 1866 Max Liebermann graduated from high school.
Студент өмірі және алғашқы еңбектері
Либерман орта мектепті бітірген соң Фридрих Вильгельм университетіне түсті. Ол химияны таңдады, онда оның туысы Карл Либерман да жетістікке жеткен еді. Химия курсы өнерге берілуіне себеп болды. Лекцияларға қатысудың орнына, ол жануарлар бағына барып сурет салды. Карл Стеффекте оған монументальді шайқас суреттерін жасауда көмекшілік жұмыстарды жиі тапсыруға рұқсат берілді. Бірақ теміржол магнаты Бетэл Генри Стросберг сатып алушы болып табылды. Либерман өзінің алғашқы стилін тапты: жұмыс істейтін адамдарды реалистік және сезімталдықсыз бейнелеу, аянышпен немесе романтизммен емес. 1873 жылы Либерман Веймар қақпаларында шалқан жарып қызылша жинап жатқан шаруаларды көрді. Ол бұл мотивті майға түсіруді шешті, бірақ Карл Гуссов оған сурет салмайын деген кеңес бергенде, Либерман оны кенептен сызып тастады. Ол өзін әлсіз және күшсіз сезінді. Либерман Венаға танымал тарихшы және салон суретшісі Ханс Макартқа баруға шешті, онда ол тек екі күн ғана болды. Оның орнына, ол Германияға және оның өнер ортасына қарсы бұрылуға бекінді, сол кезде Либерман оны артта қалған және ескірген деп есептеді.
After graduating from high school, Liebermann enrolled at the Friedrich Wilhelm University. He chose chemistry, in which his cousin Carl Liebermann had also been successful. The chemistry course served as a pretext to be able to devote himself to art. Instead of attending the lectures, he rode out in the zoo and painted. At Carl Steffeck, he was also and allowed to perform assistant tasks more and more frequently in the design of monumental battle pictures. but a buyer was found in the railway magnate Bethel Henry Strousberg. Liebermann had found his first style: realistic and unsentimental depiction of working people, without condescending pity or romanticism. In 1873 Liebermann saw farmers harvesting beets at the gates of Weimar. He decided to capture this motif in oil, but when Karl Gussow cynically advised him not to paint the picture, Liebermann scratched it from the canvas. He felt powerless and without drive. Liebermann decided to visit the famous history and salon painter Hans Makart in Vienna, where he stayed for only two days. Instead, he was determined to turn his back on Germany and its art scene, which Liebermann regarded at the time as backward and outdated.
Париж, Барбизон және Амстердам
1873 жылдың желтоқсанында Либерман Парижге көшіп, Монмартрда студия ашты. Әлемдік өнер астанасында ол көрнекті реалистермен және импрессионистермен байланыс орнатуды ниеттенді. Бірақ француз суретшілері неміс суретшісі Либерманмен қарым-қатынас жасаудан бас тартты. 1874 жылы ол «Қаз жұлу» картинасын Париж салонына ұсынды, ол қабылданды, бірақ баспасөзde, әсіресе ұлтшылдық көзқарас тұрғысынан теріс пікірлер алды. Либерман 1874 жылдың жазын Фонтенбло орманıна жақын Барбизон қаласында өткізді. «Монкасси маған қатты әсер етті, бірақ Тройон, Добиньи, Коро және, ең бастысы, Милле одан да күшті әсер етті». 1993 жылға дейін картинаның үстіне жаңа сурет салынғаны анықталмады. Үстіне сурет салынғанын табу Либерманның тарихи тақырыпты таңдауының себептері туралы кең талқылауды бастады (бұл тақырып христиан иконографиясында ғасырлар бойы қалыптасқан), сонымен қатар антисемитизмнің күшеюі және Либерманның өзінің яһуди дініне қатынасы да қарастырылды. Осы кезден бастап Либерман танымал суретшіге айналды, бірақ 1879 жылы Голландияда болған кезінде оның суретшілік ізденістері тоқтап қалды: сол кезде салынған ауыл көшесінің көрінісіндегі жарық сұрғылт және табиғи емес көрінеді. 1880 жылы ол Париж салонына қатысты. Онда көрсетілген суреттердің ортақ ерекшелігі – үйлесімді қоғамда бейбіт түрде бірге жұмыс істейтін адамдардың бейнесі болды. Либерман антисемитшілдік алаудың қыздырған Мюнхен маңында мұндай көңіл-күйді таба алмады, бірақ оны Голландияға жыл сайынғы сапарларында сезінуге тырысты. 1879 жылы ол сурет салу үшін Дахауер Моос, Розенхайм және Инн аңғарына да сапар шекті, нәтижесінде «Бранненбург Биергартен» картинасы жарыққа шықты.
In December 1873 Liebermann moved to Paris and set up a studio in Montmartre. In the world capital of art, he wanted to make contacts with leading realists and impressionists. But the French painters refused to have any contact with the German Liebermann. In 1874 he submitted his goose plucking to the Salon de Paris, where the picture was accepted but received negative reviews in the press, especially from a nationalist point of view. Liebermann first spent the summer of 1874 in Barbizon, near the Forest of Fontainebleau. "Munkácsy attracted me a lot, but Troyon, Daubigny, Corot and above all Millet did even more." for decades the overpainting was not discovered until 1993. The discovery of the overpainting initiated an intensive discussion about the reasons for Liebermann's choice of a historical subject (coined since centuries by the Christian iconography) in view of the growing antisemitism, as well as Liebermann's own relationship to Judaism. From that time on, Liebermann was a famous artist, but his painterly advances came to a standstill during his stay in Holland in 1879: The light in a view of a rural village street that was created at that time appears pale and unnatural. In 1880 he took part in the Paris Salon. The pictures that were shown there had one thing in common: the representation of people working peacefully side by side in a harmonious community. Liebermann did not find the mood shown in the surroundings of Munich, which was heated up by antisemitic hostility, but tried to absorb it in his annual stays in the Netherlands. In 1879 he also traveled to the Dachauer Moos, Rosenheim and the Inn Valley for painting stays, where his painting Brannenburger Biergarten was created.
Нидерланды
1880 жылдың жазында Либерман Брабант ауылы Донгенге сапар шекті. Ол жерде ол кейіннен «Шеберхана» картинасын салу үшін пайдаланған зерттеулер пайда болды. Бұл жұмысты аяқтаған соң, ол Мюнхенге қайтып оралғанға дейін тағы да Амстердамға барды. Сол жерде «оның өнер жолын шешкен» бір оқиға болды. Ол қара киім киген қарттардың күн сәулесінде үстел үстінде отырғанын көріп қалды. Бұл оқиға туралы Либерман былай деді: «Бұл біреудің тегіс жолмен жүріп, кенеттен спиральды серіппеге басқандай болды». Ол мотивті салуға кірісті және алғаш рет шатыр (немесе басқа кедергілер) арқылы сүзгіленген жарықтың әсерін қолданды, кейіннен «Либерманның күн дақтары» деп аталды, яғни атмосфералық көрініс жасау үшін (ішінара) өзіндік түстес жарықтың селективті бейнесі. Бұл Либерманның Ренуардың шығармаларымен салыстырылатын импрессионисттік жұмыстарының алғы күрдесі болды. 1880 жылы Париж салонында «осы еңбегі үшін құрметпен аталып өткен алғашқы неміс болды». Сонымен қатар, Леон Мастр, импрессионистердің маңызды коллекционері, Либерманның бірнеше суреттерін сатып алды. Ұзақ күткен жетістікке ұмтылумен, ол бұрынғы тақырыпқа қайта оралды: ескі зерттеулерді пайдаланып, Амстердам балалар үйіндегі демалыс уақытын (1881–82) құрастырды, сонымен қатар «күн дақтарымен». Күзде Либерман тағы да Донгенге барып, аяқ киім шеберханасын аяқтады. Бұл жұмыста да оның жарық суреттерге деген бетбұрысы айқын көрінеді, бірақ ол бұрынғы жұмыстарының суреттеріне адал болып, трансфигуративті, романтикалық элементтерден бас тартуды жалғастырды. «Аяқ киім шеберханасы» мен Амстердам балалар үйіндегі демалыс уақыты 1882 жылы Париж салонында Жан Батист Фурде сатып алушы тапты. Француз баспасөзі оны импрессионист ретінде мақтап жазды. Коллекционер Эрнест Хошеде Эдуар Манеге: «Егер ашық аспандағы құпияларды бізге сен ашқан болсаң, сүйікті Мане, Либерман жабық кеңістіктегі жарықты қалай тыңдауға болатынын біледі», - деп жазды. Ол оның қайын қарындасының әпкесі еді. Той 14 қыркүйекте Мюнхеннен Берлинге көшіп келгеннен кейін өтті. Олар алғаш рет жануарлар бағының солтүстік шетіндегі «Зелтен 11» үйінде бірге тұрды. Алайда, бал айы сол кездегі әдеттегідей Италияға емес, Брауншвейг пен Висбаден арқылы Голландияның Шевенинген қаласына дейін жетті. Сол жерде Жозеф Исраэльс екеуіне қосылды; олар бірге Ларенге сапар шегіп, Либерман суретші Антон Маувпен кездесті. Сапардың келесі аялдамалары – Дельден, Харлем және Амстердам. Либерман барлық жерде зерттеулер жүргізді және оны кейінгі жылдары толғандырған идеяларды жинады. Қайтып оралғаннан кейін ол Берлин суретшілер қауымдастығына қабылданды. Оның кейінгі қарсыласы Антон фон Вернер де оның қабылдауына дауыс берді. 1885 жылдың тамызында Либерманның жалғыз қызы дүниеге келді, оған «Марианна Генриетта Кэтэ» деген ат берілді, бірақ оны тек Кэтэ деп атады. Ол осы уақыт ішінде аз сурет салды, өйткені өзін әкесінің рөліне толық арнады. Карл мен Фелиси Бернштейн Либерманн отбасының қарама-қарсысында тұратын. Либерман өзінің ерекше мәдениетті көршілерінде Эдуард Мане мен Эдгар Деганың суреттерін көрді, олар оны кейінгі өмірі бойымен бірге алып жүрді. Сонымен қатар, ол алғаш рет олардың шеңберінде Берлин суретшілерінің қауымдастығының қабылданған мүшесі ретінде сезіне алды: Макс Клингер, Адольф Менцель, Георг Брандес және Вильгельм Боде сол жерде Теодор Моммсен, Эрнст Куртиус және Альфред Лихтварк сияқты келді және барды. Гамбургер Кунстхоллінің директоры Либерманның импрессионисттік әлеуетін ерте таныды. Оның Достар қоғамына кіруі буржуазиялық жоғарғы тапта әлеуметтік қабылдауды жеңілдетті. Берлинде сегіз жыл болмағаннан кейін Либерман 1886 жылы алғаш рет Өнер академиясының көрмесіне қатысты. Көрмеге ол Амстердам балалар үйіндегі «Бос уақыт», Амстердамдағы «Алтманхаус» және «Рахмет кезеңі» картиналарын таңдады. Нидерландылық шаруа отбасының қараңғы, атмосфералық жағдайда дұға етіп жатқанын көрсететін «Рахметтің рақымы» Жозеф Исраэльдің ұсынысы бойынша олардың бал айларында жасалды. «Қоғамдық пікірді қалыптастырушы» Людвиг Пиеч Либерманнды үлкен талант және модернизмнің көрнекті өкілі деп сипаттады. 1886 жылдың жазында Марта Либерман қызымен бірге Бад-Хомбург-во-дер-Хуйфке емделуге барды, бұл күйеуіне Голландияда оқуға мүмкіндік берді. Ол Ларенге оралды, онда шаруалар үйлерінде зығырдан зығыр жасалады. Бірлескен жұмыстың тақырыбына таңғалған Либерман эскиздер жасады және майға алғашқы нұсқасын салды. Берлиндегі студиясында ол үлкен форматтағы картина үшін зерттеулер жасады, оны 1887 жылдың көктемінде аяқтады. Ұжымдық жұмыстың бейнесі күнделікті өмірде «батыл, төзімді» жандарды көрсетуі керек еді. 1887 жылдың мамырында картина Париж салонында көрсетілді, онда ол тек шамалы ғана қолдау тапты. Мюнхендегі халықаралық мерекелік көрмеде бір сыншы картинаны «қиын жұмыстың монотондығынан туған жайсыз шаршаңқының нақты бейнесі» деп сипаттады. [ ] Жыртылған алжазбалар мен ағаш тақтайдағы аяқ киімдермен киінген шаруа әйелдері, жастықтарын көрсетпейтін беттері, қарт жасқа ұқсайтын сызбалары, бөлмеде, сәулесі қысыммен түсетінде, механикалық күнделікті жұмыстарын атқарады». Адольф Менцель, керісінше, картинаны мақтап, суретшіні «адамдарды, модельдерді емес, жасай білетін жалғыз адам» деп сипаттады. Осы уақытта өнер сыншысы Эмиль Хайлбут «натурализм және Макс Либерман туралы зерттеу» жариялады, онда ол суретшіні «Германиядағы жаңа өнердің ең батыл көшбасшысы» деп сипаттады.
In the summer of 1880, Liebermann traveled to the Brabant village of Dongen. There studies emerged that he later used for his painting Schusterwerkstatt. After completing this work, he traveled once more to Amsterdam before returning to Munich. Something happened there that "decided his artistic career". He glanced into the garden of the Catholic old man's house, where elderly men in black were sitting on benches in the sunlight. About this moment, Liebermann later said: "It was as if someone were walking on a level path and suddenly stepped on a spiral spring that sprang up". He began to paint the motif, and for the first time used the effect of the light filtered through a canopy (or other barriers), the later so called "Liebermann's sunspots", that is, the selective representation of (partially) self colored light to create an atmospheric atmosphere. This prefigured Liebermann's late Impressionist work, which has been compared to the work of Renoir. At the Paris Salon in 1880 "he was the first German to receive an honorable mention for this work". In addition, Léon Maître, an important Impressionist collector, acquired several paintings by Liebermann. Encouraged by the longed for success, he turned to an earlier topic: Using older studies, he composed Recreation Time in the Amsterdam Orphanage (1881–82), also with "sunspots". In the fall, Liebermann traveled again to Dongen to complete the Shoemaker's Workshop there. In this work, too, his clear turn to light painting is manifested, but at the same time he remained true to his earlier work depictions by continuing to dispense with transfigurative, romantic elements. The Shoemaker's Workshop and Recreation Time in the Amsterdam Orphanage found a buyer in Jean Baptiste Faure in the Paris Salon in 1882. The French press celebrated him as an impressionist. The collector Ernest Hoschedé wrote enthusiastically to Édouard Manet: "If it is you, my dear Manet, who revealed the secrets of the open air to us, Liebermann knows how to listen to the light in an enclosed space." who was the sister of his sister in law. The wedding ceremony took place on 14 September after the move from Munich to Berlin had been completed. The couple lived together for the first time, In den Zelten 11, on the northern edge of the zoo. However, the honeymoon did not lead to Italy, as was customary at the time, but via Braunschweig and Wiesbaden to Scheveningen in Holland. There Jozef Israëls joined the two; together they traveled to Laren, where Liebermann met the painter Anton Mauve. Further stops on the trip were Delden, Haarlem and Amsterdam. Liebermann produced studies everywhere and collected ideas that largely filled him up in the years that followed. After his return he was accepted into the Association of Berlin Artists. Anton von Werner, his later adversary, also voted for his admission. In August 1885 Liebermann's only daughter was born, who was given the name "Marianne Henriette Käthe", but was only called Käthe. He painted little during this time, as he devoted himself entirely to the role of father. Carl and Felicie Bernstein lived across from the Liebermann family. At his exceptionally cultivated neighbors, Liebermann saw paintings by Édouard Manet and Edgar Degas, which accompanied him throughout his subsequent life. In addition, he was able to feel for the first time in their circle as an accepted member of the Berlin artist community: Max Klinger, Adolph Menzel, Georg Brandes and Wilhelm Bode came and went there as well as Theodor Mommsen, Ernst Curtius and Alfred Lichtwark. The latter, the director of the Hamburger Kunsthalle, recognized Liebermann's Impressionist potential early on. His entry into the Society of Friends also made it easier to achieve social acceptance in the bourgeois upper class. After eight years of absence from Berlin, Liebermann took part in the exhibition of the Academy of the Arts again for the first time in 1886. For the exhibition he selected the paintings Freetime in the Amsterdam Orphanage, Altmannhaus in Amsterdam and The grace period. The grace of grace, which shows a Dutch peasant family praying in a gloomy, atmospheric setting, was made at the suggestion of Jozef Israël during their honeymoon. The "opinion maker" Ludwig Pietsch described Liebermann as a great talent and an outstanding representative of modernism. In the summer of 1886, Martha Liebermann went to Bad Homburg vor der Höhe for a cure with her daughter, which gave her husband the opportunity to study in Holland. He returned to Laren, where flax was made from raw linen in peasant cottages. Impressed by the subject of the collaborative work, Liebermann began to draw sketches and paint a first version in oil. In his Berlin studio he composed the studies for a painting in larger format, on which he was able to complete work in the spring of 1887. The representation of collective work should show the "heroically patient" in everyday life. In May 1887 the picture was exhibited at the Paris Salon, where it was received with only muted applause. At the international anniversary exhibition in Munich, a critic described the painting as "the real representation of dull infirmity caused by a monotony of hard work. [ ] Peasant women in worn aprons and wooden slippers, with faces that hardly show that they were young, the features of grim old age, lie in the chamber, the beams of which are oppressively weighed down, their mechanical daily work." Adolph Menzel, on the other hand praised the picture and described the painter as "the only one who makes people and not models". At this time, the art critic Emil Heilbut published a "study on naturalism and Max Liebermann", in which he described the painter as "the bravest forerunner of the new art in Germany".
Бөлек болу дағдарысы
Либерманн 1898 жылы құрылған Берлин сецессиясының президенті болды. Берлин қаласы оған құрметті азаматтық атағын берді, бірақ бұл қалалық кеңесте қызу пікірталас тудырды. Туған күнінде рейх-президент Пол фон Гинденбург Либерманнға «неміс халқының сізге деген алғысын білдіру үшін» Германия рейхінің бүркіт қалқанын сыйлады. Ішкі істер министрі Вальтер фон Кёделл оған «Мемлекетке көрсеткен қызметтері үшін» деген жазуы бар Алтын мемлекеттік медаль табыс етті. 1927 жылдың соңында Либерманн президент Гинденбургтің портретін салған. Ол саяси тұрғыдан оған толықтай келіспесе де, бұл тапсырманы қуана қабылдады және оны үлкен құрмет деп санады. Олардың портреттерін салу сеанстары өзара құрмет пен белгілі бір симпатиямен сипатталды. Гинденбургте «неміс модернизмінің шебері» пруссиялық патриотты, ақылсыздыққа бой алмайтынын көрді. Либерманн: «Бір күні Гитлердің газеті маған жіберген хатта, еврейдің рейх-президентінің портретін салуының мүмкін еместігі жазылған. Мен мұндай нәрсеге күле аламын. Гинденбург бұл туралы білгенде, ол да күлер деп сенемін. Мен жай ғана суретшімін, сурет салудың яһуди ұлтымен не қатысы бар?» – деді. Жазушы Пол Айпер 1930 жылдың 25 наурызында Берлиндегі Паризер-Плацтағы үйінде Либерманнмен кездесуі туралы «студиялық әңгімелерін» қызу жүргізді: «Біз Гинденбург туралы сөйлесіп отырмыз. Ол (Либерманн) оған өте риза». 1933 жылдың 7 мамырында Либерманн құрметті президенттік лауазымынан, сенаторлық өкілдігінен және Пруссия өнер академиясының мүшелігінен бас тартты. Ол баспасөзге былай деп түсіндірді: «Мен өмірім бойы неміс өнеріне қызмет етуге тырыстым. Менің ойымша, өнердің саясатпен немесе тегімен ешқандай қатысы жоқ. Менің көзқарасым енді бағаланбайтындықтан, Пруссия өнер академиясына енуге болмайды». Оның өлім маскасын Гитлердің сүйікті мүсіншісі Арно Брекер жасады. Фотограф Шарлотта Рорбах гипстен масканы алды. Оның өлімі бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланбады, олар бұған дейін бағынып кеткен еді, және ол туралы тек реттеп айтылды. Ұлттық социалистердің құралына айналған Өнер академиясы бұрынғы президентті құрметтеуден бас тартты. Мысалы, 11 ақпанда Шёнхаузер аллеясындағы еврей зиратында өткен жерлеу рәсіміне академиядан да, 1927 жылдан бері құрметті азамат болған қаладан да ресми өкіл келмеді. Гестапо тіпті жерлеуге қатысуға тыйым салды, оның өнер еркіндігі үшін демонстрацияға айналуы мүмкін деп қорқып. Дегенмен, шамамен 100 дос және туыс келді. Қайғырғандардың арасында Кэтэ Коллвиц, Ханс Пуррман және оның әйелі Матильда Фоллмолер Пуррман, Конрад фон Кардорф, Лео Клейн фон Диполь, Отто Нагель, Фердинанд Сауэрбрух және оның ұлы Ханс Сауэрбрух, Бруно Кассирер, Георг Колбе, Макс Фридландер, Фридрих Сарре және Адольф Голдшмидт болды. Саул Фридландердің айтуынша, жерлеу рәсіміне үш «арий» суретші қатысты. Либерманнның өзі де, оның көптеген коллекционерлері де яһуди болғандықтары үшін нацистер мен олардың агенттері тарапынан қуғынға түсті. Оның еврей коллекционерлерінен өнер туындылары ұрланды, олардың көпшілігі әлі табылмады. Либерманнның өлімінен кейін әйелі Мартаға мұра етіп қалдырған үлкен коллекциясы кейінірек оның пәтерінен тоналды. Марта 1943 жылы Терезиенштадт концлагеріне жер аударылатынын білгеннен кейін өз-өзіне қол жұмсады. Алты айдан кейін гестапо Либерманнның жеке өнер жинағының көп бөлігін тартып алды. Паризер-Плацтағы Либерманн сарайы көп ұзамай қирады. Неміс жоғалған өнер қоры өзінің ресми жоғалған өнер деректер базасында Макс Либерманн жасаған немесе оған тиесілі жүздеген өнер туындыларын тізімдейді. Нацистердің тонаған өнерін қайтару туралы талаптарды Макс Либерманнның мұрагерлері де, оның еврей меценаттарының мұрагерлері де қойды. Либерманн отбасы Гестапоның оның пәтерінен тартып алған заттар тізіміне енген Марта Либерманның портретін жылдар бойы қайтаруға тырысып келеді. 2013 жылы Мюнхенде Гитлердің өнер саудагері Хилдебрандт Гурлитттің ұлының өнер қоры табылғанда, нацистер тонағандығы дәлелденген алғашқы өнер туындыларының бірі Либерманнның еврей коллекционері Дэвид Фридманға тиесілі болған «Жағадағы екі шабандоз» болды. Аушвицте өлтірілген атақты еврей өнер коллекционері Макс Сильберберг Либерманнның бірнеше туындыларын алып, нацистердің қолына тиді. Кейбіреулері қайтадан қалпына келтірілді.
Liebermann was the president of the Berlin Secession from its beginning in 1898. The city of Berlin granted him honorary citizenship, which, however, was heatedly contested in the city council. On his birthday, Reich President Paul von Hindenburg honored Liebermann with the eagle shield of the German Reich "as a token of the thanks that the German people owe you". Interior Minister Walter von Keudell presented him with the Golden State Medal embossed with "For services to the state". At the end of 1927, Liebermann portrayed President Hindenburg. Although he did not confess to him politically, he gladly accepted the assignment and felt it was a further honor. The portrait sessions of their peers were characterized by mutual respect and a certain amount of sympathy. In Hindenburg, the "old master of German modernism" saw a veteran Prussian patriot who could not possibly derail into irrationality. Liebermann wrote: "The other day a Hitler paper wrote – it was sent to me – that it would be unheard of for a Jew to paint the Reich President. I can only laugh at something like that. I'm convinced that when Hindenburg finds out, he'll laugh about it too. I'm just a painter, and what does painting have to do with Judaism?" The writer Paul Eipper held his "studio talks" about his meeting with Liebermann on 25 March 1930 in his house on Pariser Platz in Berlin firmly: "We're talking about Hindenburg. He (Liebermann) is enthusiastic about him." On 7 May 1933 Liebermann resigned from his honorary presidency, senatorial posts and membership in the Prussian Academy of the Arts, explaining to the press: "During my long life I have tried, with all my might, to serve German art. In my opinion, art has nothing to do with politics or ancestry. I can no longer belong to the Prussian Academy of the Arts since my point of view is no longer valued." The death mask was made by Arno Breker, who was Hitler's preferred sculptor during this time. The photographer Charlotte Rohrbach took the plaster mask. His death was not covered in the media, which had already been brought into line, and was only mentioned in passing – if at all. The Academy of Arts, which in the meantime had become an instrument of the National Socialists, refused to honor the former president. For example, no official representative appeared at his funeral at the Schönhauser Allee Jewish cemetery on 11 February 1935 – neither from the academy nor from the city, of which he had been an honorary citizen since 1927. The Gestapo had even forbidden participation in the funeral in advance, fearing that it might turn into a demonstration for artistic freedom. Nevertheless, almost 100 friends and relatives came. Among the mourners were Käthe Kollwitz, Hans Purrmann and his wife Mathilde Vollmoeller Purrmann, Konrad von Kardorff, Leo Klein von Diepold, Otto Nagel, Ferdinand Sauerbruch with his son Hans Sauerbruch, Bruno Cassirer, Georg Kolbe, Max J. Friedländer, Friedrich Sarre and Adolph Goldschmidt. According to Saul Friedländer, only three "Aryan" artists attended the funeral. Both Liebermann and many of his collectors were persecuted by the Nazis and their agents because they were Jewish. Artworks were stolen from his Jewish collectors and many have never been recovered. Liebermann's own extensive collection, which he bequeathed to his wife, Martha, after his death, was later looted from her apartment. Martha committed suicide in 1943 after she learned she was going to be deported to Theresienstadt concentration camp. About six months later, the Gestapo confiscated most of Liebermann's famous private art collection. The Palais Liebermann on Pariser Platz soon sank in ruins. The German Lost Art Foundation lists hundreds of artworks that were either created by or owned by Max Liebermann in its official Lost Art database. Claims for restitution for Nazi looted art have been filed by both Max Liebermann's heirs and the heirs of his Jewish patrons whose collections were looted. The Liebermann family has been trying to recover a portrait of Martha Liebermann that was on a Gestapo list of objects seized from her apartment for years. When the art hoard of the son of Hitler's art dealer Hildebrand Gurlitt was discovered in Munich in 2013, one of the first artworks to be proven to have been looted by the Nazis was Liebermann's Two Riders on the Beach that had belonged to the Jewish collector David Friedmann. Max Silberberg, the famous Jewish art collector from Breslau who was murdered in Auschwitz had several artworks by Liebermann that were looted by the Nazis. Some have been restituted.
Еске алу
2005-2006 жылдары Лос-Анджелестегі Скирболл мәдени орталығы мен Нью-Йорктегі еврей мұражайы Либерманның туындыларының АҚШ-тағы тұңғыш ірі музейлік көрмесін ұйымдастырды. Суретшінің әйелі Марта Либерман 1940 жылы вилланы сатуға мәжбүр болды. 1943 жылдың 5 наурызында 85 жасқа толған, инсульт салдарынан төсекке жатқан Мартаға Терезиенштадт концлагеріне депортацияға дайындалу керектігі хабарланды. Бірақ, ол полиция оны алып кетуге келгенге бірнеше сағат қалғанда, отбасылық үйі Хаус Либерман ішінде өз-өзіне қол жұмсады. Берлиндегі Бранденбург қақпасының жанындағы олардың бұрынғы үйінің алдында оған арналған ескерткіш тас – stolperstein орнатылған.
In 2005/2006, the Skirball Cultural Center in Los Angeles and the Jewish Museum in New York mounted the first major museum exhibition in the United States of Liebermann's work. The artist's wife, Martha Liebermann, was forced to sell the villa in 1940. On 5 March 1943, at the age of 85 and bedridden from a stroke, she was notified to get ready for deportation to Theresienstadt concentration camp. Instead, she committed suicide in the family home, Haus Liebermann, hours before police arrived to take her away. There is a stolperstein for her in front of their former home by the Brandenburg Gate in Berlin.