Кіріспе
Waulking әндері (Òrain Luaidh) - шотландтық халық әндері, дәстүрлі түрде әйелдер киімді толтырып (waulking) кезде гильль тілінде ән салады. Бұл тәжірибеде әйелдер тобы, дәстүрлі түрде, мата дайындады, жаңадан тоқылған твид немесе тартан матасын үстелге немесе ұқсас бетке қарсы ырғақты түрде ұрып, оны жеңіл сезінуге және суды жақсырақ итеріп жіберу үшін қысқартуға мүмкіндік берді. Әншілердің әндері де әнге қосылды. Әдетте, әуендер баяу басталады, ал матаның жұмсақ болғанынан қарқыны артады. Әншілер матаға жұмыс істегенде, оны бірте-бірте сол жаққа ауыстырып, жақсылап өңдейді. Дәстүр бойынша, матаны сағат тіліне қарсы бағытта жылжыту бақытсыздық әкеледі. Әдетте бір адам өлеңді айтады, ал қалғандары хорға қосылады. Көптеген халықтық музыка түрлеріндей, әндердің мәтіндері әрқашан қатаң сақталмайды. Әншілер, твидтің ұзындығы мен мөлшеріне байланысты, өлеңдерін қосады немесе тастап кетеді. Кейде әнші жергілікті жерде белгілі болған оқиғалар мен адамдарды атап, әнші сөздерін өз бетінше шығарған. Көптеген әндердің хоры сөздіктерден тұрады, онда кейбір сөздер мағынасыз, ал басқалары кәдімгі гэль тіліндегі сөздер (мысалы, trom), бірақ кейде әннің мән-жайы бойынша ешқандай мағынасы жоқ. Сөздіктер басқа ән түрлеріндегі "тра ла ла" немесе "эй, эй, эй" сияқты функция атқарады. Кейбір әндердің стильдері мен хорлары қатаң. Кейбір әндерде сөз тіркестері әр тармақтың соңында айтылады. "S Fliuch an Oidhche" ("Суас түн") сияқты әнде, сондай-ақ Coisich a Rùin ("Кел, менің сүйіктім") деп те аталады, бір өлеңнің соңғы екі жолы келесі өлеңнің алғашқы екі жолы болады. Бір дәстүр бойынша, әнді қайталау сәтінде әнді қайталау жамандық әкеледі, бұл кейбір әндердің көптеген тармақтарын және әндердің көп санын түсіндіреді. Бүкіл әлемде толтыру кең таралған тәжірибе болса да, тек Шотландияда ғана музыка онымен тығыз байланысты болып, елдің маңызды мәдени ерекшелігіне айналды. Waulking қазіргі кезде Шотландияда сирек кездеседі, көбінесе сыртқы Гебридтермен шектеледі, онда мұраны мерекелеу ретінде жүзеге асырылады. Соңғы рет шынайы шұңқырлау (күлгін жасау мақсатында) 1950 жылдары болған деп есептеледі. Таулық жерлерді тазарту кезінде шолпылаудың дәстүрлі әдістері шотланд диаспорасымен бірге тарады. Жаңа Шотландияда, әсіресе Кейп-Бретон аралында, валькинг фрезерлеу деп аталады. Бұл дәстүр бүгінгі күні де мәдени мереке ретінде жалғасуда.
Waulking songs (Òrain Luaidh) are Scottish folk songs, traditionally sung in the Gaelic language by women while fulling (waulking) cloth. This practice involved a group of women, who traditionally prepared cloth, rhythmically beating newly woven tweed or tartan cloth against a table or similar surface to lightly felt it and shrink it to better repel water. Simple, beat driven songs were used to accompany the work. A waulking session often begins with slow paced songs, with the tempo increasing as the cloth becomes softer. As the singers work the cloth, they gradually shift it to the left so as to work it thoroughly. A tradition holds that moving the cloth anticlockwise is unlucky. Typically one person sings the verse, while the others join in the chorus. As with many folk music forms, the lyrics of waulking songs are not always strictly adhered to. Singers might add or leave out verses depending on the particular length and size of tweed being waulked. Verses from one song might appear in another, and at times the lead singer might improvise to include events or people known locally. The chorus to many waulking songs consists of vocables, in which some of the words are meaningless, while others are regular Gaelic words (such as trom), but sometimes have no meaning in the context of the song. The vocables serve a function similar to 'tra la la' or 'hey hey hey' in other song forms. Some waulking songs have a strict verse and chorus structure. In other songs, the vocables are sung at the end of each line of a verse. In a song like 'S Fliuch an Oidhche ('Wet is the Night'), also known as Coisich a Rùin ('Come on, My Love'), the last two lines of one verse become the first two lines of the following one. A tradition holds that it is bad luck to repeat a song during a waulking session, which may explain in part both the many verses of some songs and the large number of songs. While fulling is a common practice across the world, it is only in Scotland that music became so strongly associated with it as to become an important cultural feature of the country. Waulking is rare in Scotland today, mostly confined to the Outer Hebrides, where it is carried out as a celebration of heritage. The last true waulking (for the purpose of making cloth) is believed to have occurred during the 1950s. During the Highland clearances, traditional methods of waulking spread with the Scottish diaspora. In Nova Scotia, and in particular, on Cape Breton Island, waulking is known as milling. Although in Scotland women waulked cloth, in Nova Scotia both men and women took part in milling frolics. The practice continues as a cultural celebration today.
Медиада
Әнмен толықтырылған, аулаға шығып жүгіру әрекеті "Аутлендр" сериалының 1-ші маусымында көрсетілді. Клэр Фрейзер MacKenzie жерлерін болашақ күйеуі Джеймидің жақтастарымен бірге жалға алу үшін саяхаттап жүргенде, ол жүнді жауып жүрген әйелдер тобымен уақыт өткізеді. "Твиді созу" деген сөз тіркесімен және әнмен толыққанды "waulking" актісі Call the Midwife 9-шы маусымдағы Рождестволық арнайы бағдарламасында көрсетілген. Акушерлер Сыртқы Гебридтерге сапар шеккенде, олардың бір пациенті арал әйелдерінің қоғамдық іс-әрекеті ретінде көрсетілген твидті ойнауға қатысады.