Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1675 жылы Франко-голланд соғысының шайқасы
1675 battle of the Franco Dutch War
Түркхайм шайқасы 1675 жылдың 5 қаңтарында Эльзастағы Колмар және Түркхайм қалалары арасындағы аймақта Франко-голланд соғысы барысында болды. Турен виконты басқарған француз армиясы Александр фон Бурннвилл және Бранденбург курфюрсті Фредерик Вильгельм бастаған Австрия және Бранденбург әскерлерін жеңіске жеткізді.
The Battle of Turckheim took place during the Franco Dutch War that occurred on 5 January 1675 at a site between the towns of Colmar and Turckheim in Alsace. The French army, commanded by the Viscount of Turenne, defeated the armies of Austria and Brandenburg, led by Alexander von Bournonville and Frederick William, Elector of Brandenburg.
Кіріспе
1672 жылдан бастап Людовик XIV-нің Нидерландыға қарсы агрессивті науқаны Австрия (Киелі Рим империясын басқарған) және Бранденбург сияқты басқа да еуропалық мемлекеттердің қарсы реакциясын тудырды. Олардың араласуы соғысты Жоғарғы Рейн аймағына көшіріп, француз территориясына қауіп төндірді. 1674 жылы француз командирі маршал Туренн, Империя армиясының бір бөлігінің Эльзасқа басып кіруін тоқтатуға тырысты, бірақ сәтті болмады. 1674 жылдың соңында император әскері француздардың Хагенаудағы қысқы казармаларынан бірнеше шақырым оңтүстікке орналасқан Колмар аймағында қыстады. Сол кездегі соғыс заңдарына сәйкес, әскери амалдар көктемге дейін тоқтатылуы тиіс еді. Бірақ Турен бұл әдетке мойын бұрмауға шешім қабылдады. Вогез тауларын қорғанысқа пайдаланып, ол батысқа, содан кейін оңтүстікке жылжып, 1674 жылдың 27 желтоқсанында қарсыласынан оңтүстікке қарай Белфортта пайда болды. Ешқандай қарсылыққа тап болмаған ол 29-ы күні Мулхаузға жетті. Күтпеген шабуылға ұшыраған император әскері асығыс түрде Туркхаймге шегінді.
The aggressive campaign of Louis XIV against the Netherlands, since 1672, had provoked a hostile reaction of other European states like Austria (who controlled the Holy Roman Empire) and Brandenburg. Their intervention had brought the war into the upper Rhine, creating a threat to French territory. In 1674 Marshal Turenne, French commander in that sector, failed to prevent the invasion of Alsace by a part of the Imperial Army. With the arrival of year's end in 1674, the Imperials went into their winter quarters in the region of Colmar, a few miles south of the French winter barracks, situated in Haguenau. According to the conventions of war at the time, the military operations should have been halted during the winter until the return of the spring. Turenne, however, decided not to follow this custom. Using the Vosges mountains as protection, he moved west and then south, reappearing in Belfort, south of his opponent, on 27 December 1674. Finding no resistance, he reached Mulhouse on the 29th. The surprised Imperials hastily fell back on Turckheim.
Шайқас
Тюренн мен оның 30 000 әскері 1675 жылғы 5 қаңтарда түстен кейін Бранденбург курфюрстігі Фридрих Вильгельмнің басқаруымен 30 000-дан 50 000-ға дейін саналатын императорлық әскерді жақсы бекініп алған күйде кездестірді. Дегенмен, императорлық күштер әлі толыққанды жауынгерлік дайындыққа келмеген еді. Осыдан кейін болған шайқас 17 ғасырдың әдеттегі соғыс жүргізу ережелерінен өзгеше болды. Тюренн орталықтан шабуыл жасағандай болып көрсетті, сосын оң жақтан да соққы беруге әрекеттенді. Империя назары осы екі бағытта болғанда, Тюренн әскерінің үштен бірін сол қанатына айналдырып жіберді. Бұл маневр тауларды аралап өтіп, жер бедерінің арқасында жаудан жасырылды. Тюренн Туркхайм деген шағын ауылды басып алды. Фридрих Вильгельм қаланы қайтаруға тырысты, бірақ француз артиллериясының күшті атысы мен жаяу әскер шабуылынан жеңілді. Содан кейін Тюренн жаудың оң қанатына күшпен шабуыл жасады. Шабуылдың жорықтығы (оны артиллериялық дайындыққа дейін жеткізбеді) және осы тұстағы әскерлік артықшылық қорғаушыларды ойран етіп, олардың рухын құлатты, нәтижесінде 3400 қаза болғаннан кейін олар қашқа жол тартты.
Turenne and his 30,000 troops found the Imperial Army well positioned with 30,000 to 50,000 men under the command of Frederick William, Elector of Brandenburg, on the afternoon of 5 January 1675. However, the Imperial forces had not yet gelled completely to be ready for battle. The ensuing battle did not follow the standards of the 17th century. Turenne feigned an attack from the center and then another from his right. With Imperial attention focused on these two parts of the front, Turenne led a third of his army on a march around to his left flank. This movement skirted the mountains and was hidden from view of the enemy because of the terrain. Turenne captured the small village of Turckheim. Frederick William attempted to retake the town, but he was defeated by heavy fire from French guns and an infantry charge. Turenne then fell on the extreme right of the enemy. The speed of the attack (which was not preceded by artillery fire) and the numerical superiority at this spot disrupted and demoralized the defenders, putting them to flight after suffering 3,400 casualties.
Салдары
Қысқы тұлағы қатерге ұшырағандықтан, Фридрих Вильгельмнің әскері Эльзастан кетуге мәжбүр болды, Колмарда 3000 ауру немесе жараланған әскерін қалдырып, Страсбургтің қауіпсіздігін іздеді. Келесі аптада әскер Рейн өзенінен өтіп, қазіргі Германия аумағындағы оң жағалауға қайта орналасты. Маршал Тюреннің осы қысқа, бірақ танымал қысқы жорығы 17 ғасырдың ең сәтті жорықтарының бірі деп есептеледі. Ол екі жанама маневр (біреуі стратегиялық, екіншісі тактикалық) арқылы Францияны басып алудан сақтап қалды, өте аз шығынға ұшырады.
With their winter quarters now threatened, Frederick William's army was forced to leave Alsace, leaving at Colmar 3,000 men sick or wounded, and sought the safety of Strasbourg where the army in the following week crossed the Rhine River, back onto the right bank into present day Germany. This brief but famous winter campaign by Marshal Turenne is considered one of the brightest of the 17th century. Through two indirect maneuvers (one strategic and one tactical), he had saved France from invasion, suffering only negligible casualties.