Вимейру шайқасы (1808): Веллингтон жетекшілігіндегі британ әскері Жюно басқарған француз әскерін Португалияда жеңіп, елге бірінші шабуылды тоқтатты. Тарих, соғыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1808 ж. Пиреней соғысы кезінде болған шайқас
1808 Battle during the Peninsular War
1808 жылғы 21 тамызда Вимейро шайқасында (қазіргі британдық мәтіндерде кейде "Вимейра" немесе "Вимейра" деп көрсетіледі) генерал Артур Уэлсли (кейін Веллингтон герцогы болған) басқаратын британдық әскер Португалияның Лиссабон қаласының жанындағы Вимейро ауылының маңында генерал-майор Жан Андош Жуно басқаратын француз әскерін жеңді. Бұл шайқас Португалияға жасалған француздардың алғашқы басып кіруіне нүкте қойды. Ролиса шайқасынан төрт күн өткен соң Уэлсли әскеріне Вимейро ауылының жанында генерал Жуноның француз әскері шабуыл жасады. Шайқас маневрлік шайқас ретінде басталды, француз әскері британдықтардың сол жақ флангын айналып өтуге тырысты, бірақ Уэлсли өз әскерін қайта орналастырып, шабуылға қарсы тұруға мүкіндік алды. Осы уақытта Жуно екі орталық колонна жіберді, бірақ олар қатар тұрған әскерлердің үздіксіз атысынан кері шегінуге мәжбүр болды. Одан кейін флангалық шабуыл да жеңіліске ұшырады, ал Жуно 2000 әскер және 13 зеңбірек жоғалтып, Торрес-Ведрасқа қарай шегінді, ал ағылшын-португалдық әскерлерінің жоғалтуы 700 адамды құрады. Уэлслиді сэр Гарри Беррард, содан кейін сэр Хью Далримпл алмастырғандықтан (біреуі шайқас кезінде, екіншісі шайқастан кейін бірден келген) қуып жету әрекеті жасалмады.
In the Battle of Vimeiro (sometimes shown as "Vimiera" or "Vimeira" in contemporary British texts) on 21 August 1808, the British under General Arthur Wellesley (who later became the Duke of Wellington) defeated the French under Major General Jean Andoche Junot near the village of Vimeiro (viˈmɐjɾu), near Lisbon, Portugal, during the Peninsular War. This battle put an end to the first French invasion of Portugal. Four days after the Battle of Roliça, Wellesley's army was attacked by a French army under General Junot near the village of Vimeiro. The battle began as a battle of manoeuvre, with French troops attempting to outflank the British left, but Wellesley was able to redeploy his army to face the assault. Meanwhile, Junot sent in two central columns but these were forced back by sustained volleys from troops in line. Soon afterwards, the flanking attack was beaten off and Junot retreated towards Torres Vedras, having lost 2,000 men and 13 cannon, compared to 700 Anglo Portuguese losses. No pursuit was attempted because Wellesley was superseded by Sir Harry Burrard and then Sir Hew Dalrymple (one having arrived during the battle, the second soon after).
Өмірбаян
Британдық интервенция Ролиса шайқасымен басталды.
The British intervention started with the Battle of Roliça.
Кіріспе
Ролисадан кейін Уэлсли Вимейро маңында бекініп, позиция алды. Ауылды және батысқа қарай созылған бірнеше жоталарды бақылау арқылы британдық қолбасшы Масейра шығанағындағы жағажайды қорғады, ол батысқа қарай орналасқан. 20 тамызға дейін күшейткіш әскерлердің көп бөлігі келгендіктен, Уэлсли Лиссабонға оңтүстікке қарай жорық жасауды жоспарлады. Роуленд Хилл, Рональд Крауфорд Фергюсон, Майлз Найтингейл, Барнард Форд Боуэс, Кэтлин Крауфорд, Генри Фэйн, Роберт Анструтер және Врот Акланд басқаратын сегіз тәуелсіз жаяу әскер бригадасы Уэлсли әскерлерінің ядросын құрады. Оның құрамына 17 зеңбірек, К.Д. Тейлор басқаратын 240 жеңіл атқыштар және Николас Трант басқаратын шамамен 2000 португалдық әскер кірді, барлығы 20 000 сарбазды құрады. Жюно өзінің 14 000 сарбазын екі жаяу әскер дивизиясына және Пьер Маргарон басқаратын атқыштар дивизиясына бөлді. Анри Франсуа Делабордтың жаяу әскер дивизиясында Антуан Франсуа Брениер мен Жан Гийом Бартелеми Томиер басқаратын екі бригада болды, ал Луи Анри Лоисонның дивизиясында Жан Батист Солиньяк пен Хью Шарло басқаратын екі бригада кірді. Бұған қоса, Франсуа Этьен де Келлерман төрт біріктірілген гранадер батальонынан тұратын 2100 сарбаздық резервке қолбасшылық етті. Бұл бөлімшелер Жюноның әрбір жаяу әскер батальонынан гранадерлер ротасын бөліп алу арқылы құрылды. Француздар шайқасқа 23 зеңбірек алып келді. Уэлсли Вимейроның алдына Анструтер мен Фэйн бригадаларын орналастырды, ал Акландтың әскерлері қолдау көрсетті. Бастапқыда оның қалған бес бригадасы тек батыс жотасын бағындырды. Жюно Вимейроны басып алу үшін Томиер, Солиньяк және Шарлоның жаяу әскер бригадаларын жіберуді жоспарлады, ал Брениердің 4300 сарбазынан тұратын бригадасы мен бірнеше драгун ауылдың солтүстік-шығысындағы бос жотаны басып алу үшін кең флангтық маневр жасады. Уэлсли Брениердің қимылын байқап, Найтингейл, Фергюсон және Боуэсті солтүстік-шығыс жотасына ауыстырды. Жюно британдық әскерлер жотаны басып алғанын түсінген соң, Брениердің шабуылына көмектесу үшін Солиньяқтың бригадасын оң жаққа жіберді. Француз қолбасшысы флангтық маневрге күтіп тұрудың орнына, қалаға шабуылды дереу бастауға шешім қабылдады.
After Roliça, Wellesley had established a position near Vimeiro. By holding the village, plus some ridges to the west, the British commander covered a beachhead at Maceira Bay a little further to the west. Since most of his reinforcements had arrived by 20 August, Wellesley planned to advance south on Lisbon. Eight independent infantry brigades under Rowland Hill, Ronald Craufurd Ferguson, Miles Nightingall, Barnard Foord Bowes, Catlin Craufurd, Henry Fane, Robert Anstruther and Wroth Acland formed the core of Wellesley's forces. Rounding out his force were 17 cannons, 240 light cavalry led by C. D. Taylor and about 2,000 Portuguese troops under Nicholas Trant, giving a total of 20,000 men. Junot organised his 14,000 man force into two infantry divisions and a cavalry division under Pierre Margaron. Henri François Delaborde's infantry division contained two brigades under Antoine François Brenier and Jean Guillaume Barthélemy Thomières, while Louis Henri Loison's division included two brigades commanded by Jean Baptiste Solignac and Hugues Charlot. In addition, François Étienne de Kellermann commanded a 2,100 man reserve made up of four converged grenadier battalions. These units were created by taking the grenadier company from each of Junot's infantry battalions. The French took 23 cannons into battle with them. Wellesley placed Anstruther's and Fane's brigades in front of Vimeiro, with Acland's men in support. At first, his five remaining brigades held only the western ridge. Junot planned to send Thomières, Solignac and Charlot's infantry brigades to capture Vimeiro, while Brenier's 4,300 man brigade and some dragoons swung in a wide flanking manoeuvre to seize an empty ridge to the northeast of the village. Wellesley detected Brenier's move and switched Nightingall, Ferguson and Bowes to the northeastern ridge. Once Junot realised that British troops occupied the ridge, he sent Solignac's brigade to the right to assist Brenier's attack. The French commander decided to launch his attack on the town immediately, instead of waiting for his flanking move to develop.
Шайқас
Алдын ала жасалған барлық қимылдар мен қарсы қимылдар француздардың үйлестірілмеген шабуылдарының сериясын тудырды. Бірінші болып Томиердің 2100 саяқты жасағы британдықтардың позициясына жақындады. Үш зеңбірекпен қолдау көрсетілген және шабуылшылармен қорғалған бригада роталар колоннасына құрылды. Алғашқы ротада 120 саяқ болды, олар үш қатарға бөлінді. Алдыңғы қатарда 40 саяқ тұрды. Қалған барлық роталар бірінші ротаның артында орналасты, бұл бүкіл бригаданы шамамен 40 қатарға ені мен 48 қатарға тереңдігіне жеткізді. Француздық доктринаға сәйкес, жаудың басты позициясы анықталғаннан кейін, роталар оңға немесе солға қарай бұрылып, көптеген роталардың енімен және үш қатардың тереңдігімен атыс шебін құруға тиіс болды. Екінші жағынан, француз командирлері көбінесе колоннада шабуыл жасады, қажетті оттық қолдауды қамтамасыз ету үшін өздерінің шабуылшылары мен артиллериясына толық сенді. Француздық шабуылшыларға қарсы тұру үшін Фэйн төрт атқыштар ротасын (60-шы жаяу әскер полкі және 95-ші атқыштар) бөліп шығарды. Олар француздардың шабуылшыларын сандық және сапалық жағынан басып озды, француздар бригада колоннасының жақтарына шегінді. Алдыңғы шабуылшылары болмағандықтан, француз колоннасы 50-ші полктің 945 саяқты жасағына соқтығысты. Сол сәтте британдықтар екі қатарға орналасып, атыс ашты. 50-ші полктің бірнеше ротасы француз колоннасының екі жағына қарай бұрыла бастады. Дұрыс жайғаса алмағандықтан және қауіпті тікелей отқа қарсы тұруға батыл болмағандықтан, француз жаяу әскері кенеттен артқа қарай қашты, өздерінің үш зеңбірегін британдықтардың қолға түсіруіне мүмкіндік берді. Осыған ұқсас тағдыр Шарло бригадасын да күтіп отырды. Өте тар колоннада Анструтер бригадасының бір батальонына шабуыл жасады, ол төбе артында жасырынып тұрған. Олар жайғасуға үлкермей, француздар екінші батальонмен қанаттан шабуылға ұшырады. Британдықтардың құлдираған атысына тиімді жауап бере алмағандықтан, Шарлоның саяқтары тез қашып кетті. Жағдайдың өздеріне қарсы бет бұрып жатқанын көріп, Жунот шабуылға өз гренадирлік резервін жіберді. Алғашқы екі батальон бұрынғы бөлімдер шабуылдаған аймаққа шабуыл жасады және кері қайтарылды. Келлерман соңғы екі гренадирлік батальонды оңға қарай бұрып, Вимейроға енуге сәттілікке жетті. Бірақ Анструтер мен Аклендтің жасақтары қарсы шабуыл жасап, француздар да шегінді. Полковник Тейлордың 20-шы жеңіл драгундары Келлерманның шегініп келе жатқан гренадирлеріне шабуыл жасап, оларды жолға шығарды. Жеңіске кенелген британдық атты әскерлер бақылауын жойып, шабуылға шықты. Көп ұзамай олар Маргаронның француз атты дивизиясына тап болды және өз кезегінде жеңілді. Тейлор қаза тапты, ал британдық атты әскерлер төрт саяқтың біреуін жоғалтты. Бренирдің саяқтары тар шатқалдарды айналып өту үшін ұзақ жолға түскендіктен, Солиньяк солтүстік-шығыс жотасына шабуыл жасады. Бұл бригада үш батальонмен қатар шабуылға орналасты. Дегенмен, әр батальон бір ротаның енімен және сегіз ротаның тереңдігімен колонна құрды. Француздар жаудың позициясын анықтағаннан кейін сапқа тұруға ниеттенсе, олар тым кеш қалды. Олар Найтинголл мен Фергюсон бригадаларының атысына түсті, тіпті жайғасуға үлкермей. Британдықтардың атысынан қираған Солиньяқтың саяқтары қашып кетті. Бренирдің бригадасы төрт батальонмен қатар соғыс шуына қарай аттанды. Бастапқыда олар екі британдық батальонды күтпеген шабуылмен жеңіп, кері шегіндірді. Бұл бөлімдер Солиньяқты жеңгеннен кейін сақшыларын жіберді. Жеңіске жеткен француздар колоннада шабуылдады, бірақ көп ұзамай 29-шы полкке тіреліп, тоқтатылды. 29-шы полкқа тез жиналған қалған екі бөлім қосылды. Бірлесіп, үш британдық батальонның атысы Бренирдің саяқтарын тез арада талқандады. Уэлсли оны қууға шақырса да, Бэррар француздардың кейінге шегінуіне кедергі жасаудан бас тартты. Генерал Бренир осы шабуылда жараланып, 71-ші жоғарғы тайпаға тұтқынға алынды.
All the preliminary moves and countermoves caused a series of uncoordinated French attacks. First, Thomières' 2,100 man brigade approached the British position. Supported by three cannons and screened by skirmishers, the brigade was formed into a column of companies. The first company of 120 men formed in a three deep line would have a front rank 40 men wide. All the other companies formed behind the first company, making the entire brigade about 40 files wide and 48 ranks deep. According to French doctrine, as soon as the enemy main position was found, the companies would peel off to the right or left to form a firing line many companies wide and only three files deep. On the other hand, French commanders often pressed home attacks while in column, depending entirely upon their skirmishers and artillery to provide the necessary fire support. To counter the French skirmishers, Fane detached four companies of riflemen (60th Regiment of Foot & 95th Rifles). These outnumbered and outfought the French skirmishers, who fell back to the sides of the brigade column. Without their skirmishers in front of them, the French column blundered into the 945 men of the 50th Regiment. At , the British, formed into a two deep line, opened fire. Several companies of the 50th began wheeling inward toward both flanks of the hapless French column. Unable to properly deploy into firing line and unwilling to face the deadly enfilade fire, the French infantry suddenly bolted to the rear, leaving their three cannons to be captured. Soon after, a similar fate overtook Charlot's brigade. In a very narrow column, it struck one battalion of Anstruther's brigade, which had been hidden behind a crest. Before they could deploy, the French were taken in flank by a second battalion. Unable to effectively reply to the devastating British volley fire, Charlot's men soon ran away. Seeing the battle going against him, Junot committed his grenadier reserve to the attack. The first two battalions attacked the same area as the previous units and were thrown back. Kellermann swung the final two grenadier battalions wide to the right and succeeded in breaking into Vimeiro. But, counterattacked by units from Anstruther and Acland, these Frenchmen also fell back. Colonel Taylor's 20th Light Dragoons pounced on Kellermann's retreating grenadiers and routed them. Excited by their easy success, the British horsemen charged out of control. They soon came up against Margaron's French cavalry division and were routed in their turn. Taylor was killed and the British horsemen lost about one man in four. As Brenier's men had been delayed by taking a longer road to circumvent the narrow ravines, Solignac attacked the northeast ridge. This brigade changed tactics deploying in an attack formation with three battalions abreast. Even so, each battalion formed a column one company wide and eight companies deep. If the French intended to form into line once the enemy position was detected, they waited too long. They marched into the volley fire of Nightingall and Ferguson's brigades before they could deploy. Smashed by British volleys, Solignac's men fled. Brenier's brigade, marching to the sound of battle, came on four battalions abreast. At first they enjoyed success when they surprised and drove back two British battalions. These units had let down their guard after overpowering Solignac. Victorious, the French pressed on in column, but soon ran into the 29th Regiment in line and were stopped. The 29th was joined by the other two units, who had quickly rallied. Together, the volley fire of the three British battalions soon routed Brenier's men. Though Wellesley urged him to pursue, Burrard declined to interfere with the subsequent French retreat. General Brenier was wounded in this attack and captured by the 71st Highlanders.
Салдары
Британдық интервенция Ла Романа дивизиясын эвакуациялау арқылы жүзеге асты.
The British intervention proceeded with the Evacuation of La Romana's division.
Вимейро
Француздар жеңілгеннен кейін Далримпл француздарға олар үміттене алмағандай кеңдік шарттар ұсынды. Синтра шарты бойынша жеңілген армия британдық флотпен Францияға қайтарылды, ол толықтай олжасымен, қару-жарағымен және жабдықтарымен бірге болды. Синтра шарты Ұлыбританияда үлкен наразылық тудырды. Ресми сараптама үш адамды да кінәсіз деп тапты, бірақ әскери топ пен халық Далримпл мен Бэррардты кінәлады. Екеуі де әкімшілік қызметке тағайындалды және ешқайсысы да енді далалық қолбасшылыққа ие болған жоқ. Келісімге қатысты қарсылық білдірген Уэлсли Испания мен Португалиядағы активті қолбасшылыққа қайта оралды.
After the French defeat, Dalrymple gave the French more generous terms than they could have hoped for. Under the terms of the Convention of Sintra, the defeated army was transported back to France by the British navy, complete with its loot, guns and equipment. The Convention of Sintra caused an outcry in Britain. An official enquiry exonerated all three men but both the military establishment and public opinion blamed Dalrymple and Burrard. Both men were given administrative posts and neither had a field command again. Wellesley, who had bitterly opposed the agreement, was returned to active command in Spain and Portugal.