Кіріспе

The Charge of the Light Brigade - 1968 жылы британдық DeLuxe Color сатирикалық соғыс фильмі. Woodfall Film Productions компаниясы түсірген және United Artists компаниясы таратқан. Оны Тони Ричардсон режиссерлік және Нил Хартли продюсерлік етті. Оның анимациялық кредиттерін және байланыстыратын үзінділерін Ричард Уильямс жасаған, ол Виктория дәуіріндегі жингоистикалық бейнелерді сатирикалық пайдалану арқылы жасаған. Бұл фильмде Ричардсонның қыздары Наташа мен Джоли дебют жасайды.

Сюжет

Фильм соғыс ақымақтығы, Ұлыбритания армиясының нашар жағдайы және Қырым соғысы (1853 - 1856) кезінде оның басшылығы туралы. Ұлыбритания 1815 жылы Ватерлоо шайқасынан бері Еуропалық театрда соғыспаған еді, ал армия склерозға айналып, бюрократияға байланысты болды. Тактикалық және логистикалық әдістеме қырық жыл бойы дамымаған, әскердің бүкіл этикасы ескірген әлеуметтік құндылықтарға байланысты болды. Қаһарманның қарсыласы - салыстырмалы түрде құзыретті офицер, капитан Луис Нолан (Дэвид Хеммингс). Британдық Үндістан армиясының ардагері Нолан өзінің күніндегі иерархияда ерекше, ол жауынгерлік тәжірибеге ие болған және сатып алудың орнына лайықты жоғарылау арқылы өз комиссиясын алған. Осылайша ол өзінің көптеген әріптестерін, көбінесе, өздерінің бағыныстыларының өмірін ысырап ету туралы жайбарақат аристократиялық дилетанттарды, менсінбей қарайды. Ноланның бастығы - қатал Лорд Кардиган (Тревор Говард), ол өз қол астындағы полкті өзінің жеке меншігі ретінде қарастырады және Ноланды "инді" офицері ретінде жергілікті үнді қызметшісі ретінде ұнатпайды. Кардиганның адамдары өз заманындағы қарапайым сарбаздардың үлгісі; Ресейлермен салыстырғанда жақсы жабдықталған болса да, олар сондай-ақ нашар оқытылған және жабдықталған. Олар өмір сүрудің нашар шарттарына төтеп береді және өз міндеттерін орындауда ең кішкентай қателіктері үшін аяусыз жазаланады. Нолан көп ұзамай Кардиганмен көпшілікке танымал қақтығысқа түседі, ол барлық қонақтар шампан ішіп отырған қонақасы кезінде Мозель шараптарына тапсырыс бергені үшін ашуланады. Британдық күштерді лорд Раглан (Джон Гильгуд) басқарады, ол Ватерлоо ветераны және жағымды, түсініксіз адам, бірақ нашар қолбасшы болып табылады. Ол онжылдықтар бойы қаза тапқан Веллингтон герцогының шәкірті болғанмен, оның әскери шеберлігі жоқ. Ол әскери дайындықты бастаған кезде, ол командаларды бөліп жатқанда жасаған үлкен қателікпен айналысады, Лорд Кардиганнан Жеңіл атқыштар бригадасын өзінің теңдей жағымсыз қарсыласы және қайын ағасы Лорд Луканның (Гарри Эндрюс) қол астында басқаруды талап етеді. Капитан Нолан, Рагланның көмекшісі ретінде, Ұлыбританиядан қашуға қуанышты; бұл оған ең жақсы досы Уильямның әйелі Клариса Морриспен (Ванесса Редгрейв) болған моральдық қиын жағдайдан қашуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ британдық командамен бірге 8-ші гусарлардың төлегі Фанни Дуберли (Джилл Беннетт) есімді әйелі де саяхаттайды, ол шайқасты тікелей бақылауға алғысы келеді (және өзі ғашық болған Лорд Кардиганның жанында болғысы келеді). Ұлыбритания мен оның одақтасы Франция Крымға сапар шегеді, онда олар стратегиялық маңызды Севастополь қаласына шабуыл жасау үшін ішкі аймаққа қарай жүріп өтеді. Британдық әскерлері жол бойында холера ауруымен зардап шеккенде, бұл оқиға олардың қолбасшыларының елеулі бей-жайлығына ұшырады. Капитан Нолан өзінің қол астындағылармен дос болмаса да, аурудың адамдарын жалмауымен әскердің ұйымы ыдырап жатқанын көргенде қорқады. Ауру басылғанда, британдықтар мен француздар Алма қаласында жеңіске жетеді, бірақ лорд Раглан ат әскерінің артықшылығын пайдалануына рұқсат беруден бас тартады, сондықтан ол ат әскерін зақымдалмаған резерв ретінде сақтауға мүдделі. Нәтижесінде, ресейліктер Севастополға баратын жолды нығайтады, бұл британдықтар қалаға дейін жеткенге дейін бірқатар шайқастарды қажет етеді. Англияда баспа қала басып алынды, Ресей үкіметі құлдырады деп өтірік айтады. Соғыс жүріп жатқанда Лорд Кардиган жағажайда ұстайтын яхтасына барып, салтанатты кешкі ас өткізеді, оның бірінде ол миссис Дуберлиді азғырады. Капитан Нолан Раглан мен басқа офицерлердің бейшаралығына ашуланып, әр қадам сайын қажетті емес өлім мен кешіктірулерге себепші болды. Оның эмоциялары балаклава шайқасында ресейлік шабуылшылар британиялық бекіністі дұрыс қорғамағандықтан, бірнеше артиллерияны алып кетіп, еңсесін көтеріп алады. Лорд Раглан жауап беруде баяу, ал Нолан бағалы жабдықты қайтару үшін қадамдар жасауды талап етеді. Раглан әскер басшылары қате түсіндірген, сөздері дұрыс емес бұйрықтарды береді. Британдық ат әскерлері екі бағытта бұралып жатқан аңғарда тұр; біреуі қашып бара жатқан шабуылшыларды, екіншісі артиллерия батареясы мен ресейлік ат әскерінің едәуір резерві. Лорд Раглан бұл туралы өзінің бұйрығында айтпады, өйткені оның биік тұсынан жердің жалғандығы айқын көрінеді. Кардиган төменгі деңгейдегі өзенді тек қана оқпен көреді және оған шаб...

Жазу

Сценарийді Чарльз Вуд Джон Осборнның алғашқы жобасы бойынша жазды. Ол Сесил Вудхэм Смиттің "Неге" кітабындағы (1953) зерттеулерге негізделген, қатыгездікпен шынайы болуды мақсат етті. Фильмде Ричард Уильямстың анимациясы бар, ол 19 ғасырдағы Punch журналының графикалық стиліне негізделген, соғыс айналасындағы саяси оқиғаларды түсіндіру үшін. Музыкасын Джон Аддисон, ал кинематографияны Дэвид Уоткин жазды. 2002 жылы Осборнның шығарылмаған түпнұсқа сценарийі BBC Radio 4 радиосы үшін қайта өңделді. Бастапқы эфирге Кардиган рөлінде Чарльз Дэнс, Лукаан рөлінде Дональд Синден, Нолан рөлінде Джозеф Файнс, Раглан рөлінде Алек МакКоуэн және Фанни Дуберли рөлінде Линн Миллер қатысты.

Кастинг

Лоренс Харви бастапқыда "Неге" фильмінің құқықтарды өзінің продюсерлік компаниясы мен Джозеф Е. Левин үшін сатып алған болатын. Ричардсонның пайдасына ұзақ уақытқа созылған келісімнің қорытындысы бойынша Харви фильмде рөлді талап етті. Оған ауыр бригаданың поляк офицері ханзада Радзивиллдің рөлі берілді, бірақ оның рөлі аяқталған фильмнен шығарылды. Бұл сот ісі Тони Ричардсон мен Джон Осборнның арасындағы қақтығысқа әкелді, өйткені соңғысы Вудэм Смит кітабына тым жақын болғандықтан сценарийін өзгертуден бас тартты. Харви Лондон театрында "Макбет" қойылымындағы бір сахнада айқын көрінеді. Өзінің мемуарларында Тони Ричардсон Рекс Харрисонды Лорд Кардиган рөлін ойнауға шақырғанын айтады. Алайда, бір газет қате хабарлағандай, Джордж Скотты рөлге таңдады. Бұл жаңалық Харрисонды ашуландырып, ол жобадан шығып, Тревор Ховардты таңдады. Режиссердің қыздары Джоли Ричардсон мен Наташа Ричардсон фильмде өте кішкентай, кредиті жоқ рөлдерде пайда болды.

Түсірілім

Кардиган иттерімен таңертеңгі серуендегенде, сарбаздар салют айту үшін орнына жүгірген көрініс 6 Карлтон Хаус Террасасында, Сент-Джеймс, Лондон қаласында, графтың Лондондағы 17 Карлтон Хаус Террасасындағы нақты резиденциясынан бірнеше есікті бойлай түсірілген. Лондон көшелерінің басқа да көріністері Гринвичтегі Корольдік әскери-теңіз ауруханасында түсірілді. Лондон мұнарасының қарама-қарсысындағы Корольдік монетаханада армияның штаб-пәтері болған Horseguards болды. Фильмнің бірінші жартысындағы казармалық көріністер Гэмпширдегі Альдершоттағы Бомонт казармасында түсірілген, ал "Крим" көріністері, соның ішінде Шарждың өзі, Түркияда Боб Симмонс режиссерлік еткен экшн-көріністермен түсірілген.

Шығару

Фильмнің екі Патшалық қайырымдылық пайдасы болды, 10 сәуір, сәрсенбі және 11 сәуірде (бұрынғысында Принц Филип қатысқан) Одеон Лестер скверінде ашылғанға дейін.

Қабылдау

Фильм сыншыларға көрсетілмеген. Ричардсон The Times газетінде ағылшын сыншыларын "қамшықты және талапшыл балалар" деп сынға алып, "дүниедегі ең жеке, ең беткей және ең аз жақсы ниетті" деп жазды. Жапон режиссері Акира Куросава бұл фильмді өзінің ең сүйікті 100 фильмінің бірі деп атады.

Тарихи ақиқат

Сюжеттік мақсаттар үшін фильмде оның басты кейіпкері капитан Нолан "қара бөтелке" ісі орталығынан дұрыс емес бейнеленген, онда лорд Кардиган талап еткен шампанша емес, қонаққа Мозель шарапқа тапсырыс берілді. Шарап қара бөтелкеде берілді, сондықтан Кардиган офицерлер сыра ішеді деп ойлады, бұл ерлер үшін сусын. Бұл мәселе капитан Джон Рейнольдсқа қатысты. Фильмде барлық жеңіл бригада полктары вишня түстес шалбарлармен жабдықталған, ал 11-гусарлар сол түстегі шалбар киген. Қалған төрт полк офицерлері мен сарбаздары қоңыр көк түсті, қос сары жолақты, немесе 17-ші лансерлер жағдайында қос ақ жолақты шалбар киген. Бір көріністе 17-ші полктың бір ғана әскері дұрыс киінген. Фильмде Балаклава шайқасы бейнеленген, ол редуттардағы алғашқы ресейлік шабуылды және, әрине, Жеңіл бригаданың шабуылдауын көрсетеді, бірақ 93-ші Сазерленд таушаңының ("Жеңішке қызыл сызық") және ауыр бригаданың шабуылдауын да жасырады. Режиссер Тони Ричардсонның айтуынша, "Ауыр бригада" сахнасы түсірілді, бірақ кейін студияның тапсырысы бойынша кесілді. Сол сияқты, Фанни Дуберли Лорд Кардиганның азғыруына ұшырайды; ол Қырымда болғанымен, Кардиганмен қарым-қатынасы болған жоқ. Фильм импульсивті және мақтаныш капитан Луи Ноланды жалпы оң көзбен қарастырғаны үшін, сондай-ақ қаһарман Фанни Дуберлиді адал емес және қырғынға құштар ретінде бейнелеуі үшін сынға түсті.