Кіріспе

Американдық романшы, шұбахана операторы Жан Вебстер - американдық автор, оның кітаптарына "Атасы ұзақ аяқ" және "Қымбат жау" кіреді. Оның ең танымал кітаптарында ақыл-ой, адамгершілік және әлеуметтік жағынан ересектер болып табылатын, бірақ оның кітаптарын қазіргі оқырмандарға дәмді және қызықты ету үшін жеткілікті әзіл-сықақ, қызу диалог және жұмсақ жұқа әлеуметтік түсініктемесі бар жас әйел басты кейіпкерлер бар.

Балалық шақ

Элис Джейн Чендлер Вебстер Нью-Йорктің Фредония қаласында дүниеге келген. Ол Энни Мофет Вебстер мен Чарльз Лютер Вебстердің тұңғыш баласы. Ол балалық шағын аналық және белсенді ортада өткізді, оның арғы әжесі, әжесі мен анасы бір шатыр астында өмір сүрді. Оның арғы әжесі ұстамдылық мәселесімен, ал әжесі нәсілдік теңдік пен әйелдер сайлау құқығымен айналысты. Элистің анасы Марк Твеннің немересі, ал әкесі Твеннің бизнес менеджері және кейіннен 1884 жылы құрылған Чарльз Л. Вебстер және компаниясы шығарған көптеген кітаптарының баспашысы болды. Бастапқыда бизнес табысты болды және Элис бес жасқа толғанда, отбасы Лонг-Айлендтегі жазғы үйі бар Нью-Йорктегі үлкен қоңыр тас үйге көшіп барды. Алайда баспа компаниясы қиындықтарға тап болды, Марк Твенмен қарым-қатынасы нашарлады. 1888 жылы оның әкесі күйзеліске ұшырап, демалысқа кетті, ал отбасы Фредонияға оралды. Кейін 1891 жылы есірткіге тойып, өзін-өзі өлтіреді. Бингемтон қаласында интернатта тұрады. Ол мектепте 20 қызға академиялық сабақ, музыка, өнер, хат жазу, сөздік және әдептілік сабақтарын оқытты. Леди Джейн Грей мектебі Вебстердің "Жақсы Патти" романындағы мектептің көптеген деректеріне, соның ішінде мектептің орналасуына, бөлмелердің атауларына (Скай Парлор, Парадайс Аллей), формаларына, қыздардың күнделікті кестесіне және мұғалімдеріне әсер етті. Сол мектепте Алиса Жан деген атпен танылды. Мектепте оның басқа есімі бар екен. Ол өзінің екінші есімінің түрін таңдады. Жан 1896 жылы маусымда мектепті бітіріп, Фредонияның әдеттегі мектебінде бір жыл колледж бөлімінде оқыды. Ол Нью-Йорктегі кедей қауымдарға қызмет көрсететін Колледж қоныстану үйіне қатысты, ол өмір бойы қызығушылығын сақтады. Вассардағы тәжірибесі оның When Patty Went to College және Daddy Long Legs кітаптарына материал берді. Вебстер болашақ ақын Аделаида Крэпсимен жақын достыққа бастады, ол 1914 жылы Крэпси қайтыс болғанға дейін оның досы болды. Ол өзін шақырып, былай деді: "Мен әрқашан Жан Вебстермен кездескім келді. Біз үйге қабырға орнатып қоямыз". Сондай-ақ, ол Джудидің колледждегі досының оқиғаларын баяндайды, ол Джуди өскен жетімдер үйінің бастығы болады. Вебстер жүкті болды және отбасылық дәстүрге сәйкес, жүктілігі қауіпті болуы мүмкін деп ескертілді. Ол таңғы науқастан қатты зардап шекті, бірақ 1916 жылдың ақпан айына қарай өзін жақсы сезінді және көптеген іс-шараларына: қоғамдық іс-шараларға, түрмеге баруларға және жетімдер үйінің реформасы мен әйелдердің сайлау құқығына қатысты кездесулерге оралды. Сондай-ақ, ол Шри-Ланкада орын алған кітап пен пьеса жазды. Достары оның бұдан да бақытты болғанын ешқашан көрмегенін айтады.

Өлім

Жан Вебстер 1916 жылы 10 маусымның түстен кейін Нью-Йорктегі әйелдер ауруханасына кірді. Гленн МакКинни Принстон университетінің 25-ші қайта қосылуынан еске алынды, ол Вебстердің түнгі сағат 10:30-да алты пен төрттен төрт фунт қызын тууына 90 минут қалғанда келді. Бастапқыда бәрі жақсы болды, бірақ Жан Вебстер ауырып, 1916 жылы 11 маусымда таңғы сағат 7:30-да босану қызуынан қайтыс болды. Оның қызының есімі Жан (кішкентай Жан) болды.

Тақырыптар

Жан Вебстер саяси және әлеуметтік белсенді болды, және оның кітаптарында әлеуметтік-саяси қызығушылыққа қатысты мәселелер жиі қамтылған.

Эвгеника және тұқым қуалаушылық

Жан Вебстер роман жазып жатқанда евгеника қозғалысы қызу тақырып болды. Атап айтқанда, 1877 жылы Ричард Л. Дугдейлдің Джук отбасы туралы кітабы, сондай-ақ Генри Годдардтың 1912 жылы Калликак отбасы туралы зерттеуі сол кезде кеңінен оқылды. Вебстердің "Дарам жауы" кітабында кітаптар белгілі бір дәрежеде мақұлданған, бірақ оның басты кейіпкері Салли Макбрайд, балаларды тәрбиелеу ортасында тәрбиелеген жағдайда, "жеңіспен байланысты бір нәрсе бар деп сенбейтінін" мәлімдейді. Дегенмен, евгеника - бұл "ғылыми шындық" идеясы, ол сол кездегі интеллигенция тарапынан кеңінен танылды.

Институционалдық реформа

Колледж жылдарынан бастап Вебстер реформа қозғалыстарына қатысқан және Мемлекеттік қайырымдылық көмек қауымдастығының мүшесі болған, оның ішінде жетім үйлерге барып, тәуелді балаларға қаражат жинау және асырап алуды ұйымдастыру. "Дарақ жау" романында ол Pleasantville Cottage School-ті үлгі ретінде атайды, бұл Webster келген жетімдер үйі.

Әйелдер мәселесі

Жан Вебстер әйелдердің сайлау құқығын және әйелдерге білім беруді қолдады. Ол әйелдерге дауыс беруді қолдау үшін науқандарға қатысты және Вассардағы білімінен пайдаланғаннан кейін колледжге белсенді түрде араласты. Оның романдары әйелдерге білім беру идеясын алға тартты, ал оның негізгі кейіпкерлері әйелдердің сайлау құқығын ашық қолдады.

Пэтти колледжге барғанда

When Patty Went to College - бұл Жан Вебстердің 1903 жылы жарық көрген алғашқы романы. Бұл - ХХ ғасырдың басында әйелдер колледжіндегі өмірге арналған күлкілі көрініс. Патти Уайт, осы әңгіменің басты кейіпкері - ақылды, көңіл көтеруді жақсы көретін, бейтарап, бейтарап жас әйел. Кітапта колледждегі соңғы жылындағы көптеген экспедициялары баяндалады. Пэтти университеттегі өмірді жақсы көреді және өзінің күш-жігерін ойын-сауық ойнау мен өзін және достарын көңілдестіру үшін жұмсайды. Ақылды қыз, ол тек қажеттілік сезінетін мөлшерде ғана зерттеу үшін шығармашылық әдістерді қолданады. Алайда Пэтти - күшсіздердің қорғаушысы. Ол үйге сағынған бірінші курста оқитын Оливия Коплендке көмектесу үшін өз жолын табады, ол емтиханда үш пәннен сүрінгенде үйге жіберіледі деп сенді. Кітаптың соңында Пэтти колледжден кейінгі өмірі қандай болатыны туралы ой жүгіртеді. Ол шіркеуден қашып кетіп, епископпен танысады. Епископпен сөйлескенде Пэтти жас кезінде жауапкершіліктен қашу және жасырын жүру ересектегі мінезіне кері әсер етуі мүмкін екенін түсінеді және жауапкершілікті көбірек қабылдауға тырысуды шешеді. Роман Ұлыбританияда 1915 жылы "Пэтти және Присцилла" деп аталып, Ходдер және Стоутон баспасында жарық көрді.

Өмірбаян

[IT] Сара Стаффолани, Бұл - бұлттар артындағы жалғыз адам. Жан Вебстердің өмірі мен шығармалары, гүлдер, 2018. ISBN ebook 978 88 85628 23 6 ISBN cartaceo 978 88 85628 24 3 Сара Стаффолани, Әр бұлттың күміс қаптамасы бар. Жан Вебстердің өмірі мен шығармалары, гүлдер 2021 жылы шығарылды. ISBN 978 88 85628 85 4 тізбегі